Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy
Sáng 16/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp Hội đồng thẩm định điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Dự cuộc họp có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Nguyễn Quốc Trị; Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương; lãnh đạo các bộ, địa phương liên quan; các thành viên Thường trực Hội đồng thẩm định.
Nhiều chỉ tiêu lâm nghiệp đạt và vượt mục tiêu đề ra
Ngày 11/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 823/QĐ-TTg phê duyệt đề cương điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đánh giá về kết quả thực hiện Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia giai đoạn 2021-2025, Bộ NN&MT - cơ quan lập quy hoạch cho biết có 6 chỉ tiêu đã đạt và vượt mục tiêu đề ra.
Cụ thể, diện tích có rừng đạt 14,918 triệu ha. Gộp diện tích rừng tự nhiên đạt 10,024 triệu ha; diện tích rừng trồng đạt 4,984 triệu ha. Tỉ lệ che phủ rừng đến năm 2025 đạt 42,03% (cơ bản diện tích rừng đặc dụng, phòng hộ và rừng tự nhiên được giữ ổn định).
Diện tích rừng trồng gỗ lớn đạt khoảng 1,32 triệu ha. Bình quân khai thác đạt 264.000 ha/năm (bằng 117% kế hoạch). Thể tích khai thác gỗ đạt 164 triệu m3, bình quân đạt 32,8 triệu m3/năm (đã đáp ứng cung cấp nguyên liệu gỗ khoảng 80% nhu cầu ngành chế biến lâm sản).
Thu dịch vụ môi trường rừng bình quân đạt 3.740 tỷ đồng/năm (vượt 7% so với kế hoạch năm). Diện tích có chứng chỉ quản lý rừng bền vững đến năm 2025 đạt 730.000 ha (đạt 146% so với kế hoạch).
Tuy nhiên, một số chỉ tiêu chưa hoàn thành theo quy hoạch được phê duyệt. Cụ thể, đến năm 2025, tổng diện tích quy hoạch cho đất lâm nghiệp của cả nước đạt 15,585 triệu ha, thấp hơn mức 15,848 triệu ha theo quy hoạch được phê duyệt đến năm 2030.
Tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp bình quân đạt 4,85%/năm, thấp hơn mục tiêu 5-5,5%; trong đó, năm 2021 và 2023 không đạt mục tiêu do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Giá trị xuất khẩu lâm sản năm 2025 đạt 18,33 tỷ USD, bằng 91,65% mục tiêu 20 tỷ USD. Dù chưa đạt mục tiêu đề ra, gỗ và lâm sản Việt Nam đã có mặt tại hơn 160 quốc gia, vùng lãnh thổ. Việt Nam tiếp tục thuộc nhóm các quốc gia hàng đầu thế giới về xuất khẩu và sản xuất gỗ.
Hạn chế được nêu là chưa có sự thống nhất, đồng bộ giữa số liệu quy hoạch, quy hoạch sử dụng đất và các quy hoạch lâm nghiệp; tình trạng chặt phá rừng, lấn chiếm và khai thác rừng trái phép vẫn xảy ra ở một số địa phương. Nguồn lực đầu tư cho bảo vệ và phát triển rừng còn hạn chế; kết cấu hạ tầng lâm nghiệp, nhất là hạ tầng phục vụ phòng cháy, chữa cháy rừng chưa đáp ứng đủ yêu cầu. Việc ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số còn hạn chế và cơ sở dữ liệu chưa đồng bộ với các lĩnh vực khác…
Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương phát biểu - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy
Khắc phục hạn chế, tổ chức quản lý rừng theo phương án bền vững
Dự thảo điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đặt mục tiêu bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch sử dụng đất quốc gia; kế thừa kết quả thực hiện quy hoạch lâm nghiệp giai đoạn 2021-2025, đồng thời khắc phục những tồn tại, yếu kém để phục vụ phát triển kinh tế, bảo vệ diện tích rừng tự nhiên hiện có (đặc biệt là rừng đặc dụng).
Mục tiêu tiếp theo là phát huy đầy đủ giá trị đa dụng của hệ sinh thái rừng, khai thác sử dụng rừng phải gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học. Quá trình tổ chức thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch. Quy hoạch phải bảo đảm tính khoa học, phù hợp với yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là tiếp tục duy trì tỉ lệ che phủ rừng đạt trên 42%, đồng thời, tập trung nâng cao chất lượng rừng; tốc độ gia tăng GDP của ngành lâm nghiệp bình quân đạt từ 4,8% đến 5,5%/năm; giá trị xuất khẩu lâm sản đạt từ 20 đến 21 tỷ USD; giá trị tiêu thụ trong nước đạt từ 6 đến 8 tỷ USD; trồng rừng bình quân đạt từ 270.000 đến 300.000 ha/năm; diện tích rừng được cấp chứng chỉ rừng bền vững đạt khoảng 1,23 triệu ha. Toàn bộ diện tích rừng của các chủ rừng là tổ chức được quản lý theo phương án quản lý rừng bền vững…
Ở tầm nhìn đến năm 2050, mục tiêu là xây dựng ngành lâm nghiệp hiện đại, tạo ra các sản phẩm, dịch vụ đa dạng có giá trị gia tăng cao, tham gia sâu rộng vào chuỗi cung ứng toàn cầu và hội nhập quốc tế.
Tại cuộc họp, báo cáo thẩm định cho thấy các thành viên Hội đồng thẩm định cơ bản thống nhất với nội dung điều chỉnh quy hoạch. Hội đồng thẩm định đánh giá, báo cáo Điều chỉnh quy hoạch lâm nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã bám sát quy định của Luật Quy hoạch, Luật Lâm nghiệp, phù hợp với đề cương Điều chỉnh quy hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 823/QĐ-TTg.
Hội đồng thẩm định đề nghị bổ sung hoàn thiện về cấu trúc báo cáo và căn cứ lập quy hoạch; đối với quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và phương án phát triển không gian lâm nghiệp, đề nghị làm rõ cơ sở điều chỉnh tăng, giảm chỉ tiêu so với quy hoạch hiện tại, đảm bảo thống nhất với phương án quy hoạch đất lâm nghiệp, quy hoạch các loại rừng và các quy hoạch của các tỉnh; tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách, đầu tư, tài chính, khoa học công nghệ và nguồn lực; rà soát đồng bộ số liệu, đảm bảo công bố, chia sẻ, phục vụ quản lý và thực hiện quy hoạch sau khi được duyệt.
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Quốc Trị đã làm rõ thêm các ý kiến góp ý của thành viên Hội đồng thẩm định, các kiến nghị của tỉnh An Giang, Nghệ An, Gia Lai… Theo đó, Bộ NN&MT nghiêm túc tiếp thu ý kiến của Hội đồng, phối hợp với các bộ, ngành để hoàn thiện bộ hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ NN&MT bám sát kết luận của Hội đồng thẩm định, tiếp tục rà soát kỹ dự thảo Quyết định phê duyệt - Ảnh: chinhphu.vn/Gia Huy
Không để số liệu quy hoạch khác nhau, dự báo phải sát thực tiễn
Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc, khoa học và tinh thần trách nhiệm của Bộ NN&MT trong lập, lấy ý kiến, tiếp thu, giải trình và hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch lâm nghiệp.
Phó Thủ tướng đánh giá hồ sơ cơ bản phù hợp quy định pháp luật, bảo đảm thành phần, trình tự, yêu cầu thẩm định; bám sát Đề cương được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 823/QĐ-TTg, kế thừa những nội dung còn phù hợp của quy hoạch hiện hành, đồng thời cập nhật thay đổi về pháp luật, địa giới hành chính, định hướng phát triển kinh tế-xã hội và các quy hoạch có liên quan.
Phó Thủ tướng nêu 4 yêu cầu cần tập trung thực hiện:
Thứ nhất, bảo đảm thống nhất giữa các quy hoạch, dự báo sát thực tiễn. Phó Thủ tướng yêu cầu rà soát toàn diện để bảo đảm Quy hoạch lâm nghiệp thống nhất với các quy hoạch đang có hiệu lực, tránh chồng chéo, đặc biệt là Quy hoạch sử dụng đất quốc gia. Các số liệu trong Quy hoạch lâm nghiệp phải thống nhất với số liệu tại các văn bản quy hoạch khác, bởi nếu không đồng bộ sẽ gây khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện.
Quy hoạch phải tổng hợp, đối chiếu, phản ánh đầy đủ thực trạng, tiềm năng, nguồn lực về rừng và đất rừng; đánh giá kỹ kết quả thực hiện các chỉ tiêu giai đoạn 2021-2025, làm rõ những kết quả đạt được, đồng thời nhận diện các tác động đến rừng, đất rừng trong thời gian tới.
Đặc biệt, cần dự báo đầy đủ các yếu tố có tác động đến ngành lâm nghiệp, trong đó có môi trường, biến đổi khí hậu, thị trường lâm sản, thị trường carbon thế giới, gia tăng dân số, di dân và sự phát triển của khoa học, công nghệ. "Dự báo đầy đủ, chính xác thì quy hoạch mới sát và đạt mục tiêu", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Người dân giữ rừng phải có sinh kế, phát triển phải đi đôi với bảo vệ rừng
Thứ hai, phát triển lâm nghiệp phải gắn với sinh kế người dân và bảo vệ môi trường. Phó Thủ tướng yêu cầu quy hoạch phải thể hiện rõ các mục tiêu về kinh tế, xã hội và môi trường, từ tốc độ tăng trưởng ngành, giá trị xuất khẩu lâm sản, tỉ lệ che phủ rừng đến sinh kế của người dân.
"Thực hiện Quy hoạch phải gắn với việc nâng cao đời sống của người dân ở khu vực có rừng. Muốn người dân giữ rừng, bảo vệ thiên nhiên thì phải giải quyết được sinh kế cho họ", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo đó, quy hoạch phải bảo đảm ba mục tiêu cốt lõi: Về kinh tế, bảo đảm tăng trưởng, đạt tốc độ và chỉ tiêu đề ra; về xã hội, đặt sinh kế của người dân ở vị trí hàng đầu; về môi trường, phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường sinh thái.
Phó Thủ tướng yêu cầu xác định rõ các chỉ tiêu lớn đến năm 2030 đối với từng loại rừng gồm rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, rừng sản xuất; định hướng không gian quy hoạch tại 6 vùng kinh tế-xã hội, làm nổi bật đặc thù từng vùng. Phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững phải gắn với khai thác, chế biến, du lịch sinh thái, dịch vụ môi trường rừng và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ trong quản lý.
Thứ ba, quy hoạch phải gắn với dự án ưu tiên và nguồn lực thực hiện. Về danh mục dự án và giải pháp thực hiện, Phó Thủ tướng yêu cầu trong quy hoạch phải dự kiến được các dự án ưu tiên đầu tư, gắn với nguồn lực dự kiến từ Trung ương, địa phương và xã hội hóa, qua đó phục vụ đồng thời mục tiêu phát triển kinh tế, bảo đảm sinh kế người dân và bảo vệ môi trường.
Thứ tư, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, xử lý các bất cập thực tiễn. Phó Thủ tướng yêu cầu cơ quan chủ trì tiếp tục nghiên cứu, kiến nghị cấp có thẩm quyền hoàn thiện cơ chế, chính sách để giải quyết những bất cập phát sinh trong thực tiễn, nhất là chênh lệch giữa diện tích rừng thực tế và diện tích trên hồ sơ; vấn đề phân cấp, phân quyền khi chuyển mục đích sử dụng rừng phục vụ phát triển kinh tế; đồng thời có giải pháp xử lý triệt để tình trạng vi phạm, lấn chiếm, phá hoại, khai thác không kiểm soát tài nguyên rừng.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ NN&MT bám sát kết luận của Hội đồng thẩm định, tiếp tục rà soát kỹ dự thảo Quyết định phê duyệt; bảo đảm thống nhất về nội dung, số liệu giữa quy hoạch lâm nghiệp với các tài liệu, báo cáo tổng hợp, quy hoạch tỉnh, quy hoạch vùng và quy hoạch chuyên ngành khác. Từ đó, Bộ NN&MT hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm đầy đủ dữ liệu; phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Gia Huy
