xuân

Phát triển học sinh mũi nhọn: Hợp nhất để phát triển mạnh hơn

Giám đốc Sở GD&ĐT Bắc Ninh Tạ Việt Hùng đã chia sẻ về quan điểm xuyên suốt của sở sau sáp nhập (Bắc Ninh, Bắc Giang cũ) là “hợp nhất để mạnh hơn, phát triển đồng đều nhưng vẫn có trọng tâm, trọng điểm”.

Tiếp tục trong nhóm dẫn đầu cả nước

- Thưa ông, kết quả kỳ thi chọn HSG cấp quốc gia của tỉnh Bắc Ninh năm học 2025 - 2026 có chuyển biến ra sao khi so sánh với giai đoạn 5 năm trước?

- Kỳ thi chọn HSG cấp quốc gia THPT năm học 2025 - 2026 được tổ chức vào cuối tháng 12/2025, tỉnh Bắc Ninh có 12 đội tuyển tham dự với tổng số 237 thí sinh. Các thí sinh là học sinh trường: THPT chuyên Bắc Giang (139 em), THPT chuyên Bắc Ninh (97 em) và THPT Sơn Động số 1 (1 em).

Kết quả tỉnh Bắc Ninh đạt 174 giải, xếp thứ 6 toàn quốc, trong đó có 10 giải Nhất; 58 giải Nhì; 52 giải Ba và 54 giải Khuyến khích. Tính riêng số lượng giải Nhất, tỉnh Bắc Ninh có 10 học sinh đạt giải, xếp thứ 4 toàn quốc.

So với giai đoạn 5 năm trước, khi Bắc Ninh và Bắc Giang còn là hai đơn vị hành chính độc lập nhưng đều có truyền thống mạnh về giáo dục mũi nhọn, kết quả năm nay cho thấy sự kế thừa vững chắc và phát huy hiệu quả sức mạnh cộng hưởng sau sáp nhập, không chỉ duy trì ổn định số lượng giải, mà còn nâng cao rõ nét chất lượng giải, đặc biệt ở các môn mũi nhọn.

Tỉnh Bắc Ninh có 15 học sinh dự thi chọn đội tuyển quốc gia dự thi Olympic khu vực, quốc tế, xếp thứ 3 toàn quốc sau TP Hà Nội (34 học sinh), Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (19 học sinh), Bắc Ninh tiếp tục giữ vững vị trí nhóm dẫn đầu.

hop-nhat-de-phat-trien-manh-hon2.jpg Giám đốc Sở GD&ĐT Bắc Ninh Tạ Việt Hùng.

Dấu ấn chính sách “đột phá”

- Để đạt được kết quả nêu trên, Bắc Ninh triển khai những chủ trương, chính sách cụ thể nào trong công tác phát hiện, bồi dưỡng và phát triển học sinh mũi nhọn, HSG?

- Để có được những “trái ngọt”, Sở GD&ĐT đã tham mưu HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết 98 (ngày 10/12/2025) quy định một số chế độ chính sách đối với các trường THPT chuyên, trường THCS trọng điểm và công tác tập huấn, bồi dưỡng HSG trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Đây là chính sách kế thừa từ các Nghị quyết số 02/2021/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Bắc Ninh và Nghị quyết số 39/2023/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Bắc Giang trước đây. Trong đó, tập trung vào các chính sách đãi ngộ, hỗ trợ kinh phí cho giáo viên, học sinh các trường THPT chuyên (Bắc Ninh, Bắc Giang) và 18 trường THCS trọng điểm.

Đồng thời, thực hiện tuyển chọn, thu hút các giáo viên giỏi, sinh viên tốt nghiệp xuất sắc về giảng dạy tại các trường chuyên. Cùng đó, mời các giáo sư, chuyên gia đầu ngành tham gia bồi dưỡng các đội tuyển và bồi dưỡng đội ngũ.

Bắc Ninh xây dựng và phát triển 18 trường THCS trọng điểm (8 trường trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cũ, 10 trường trên địa bàn tỉnh Bắc Giang cũ) để làm nền tảng phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu từ sớm. Bên cạnh đó, chỉ đạo xây dựng chương trình bồi dưỡng HSG xuyên suốt từ cấp THCS lên THPT, lựa chọn các chuyên đề HSG quốc gia đưa xuống giảng dạy tại các trường THCS trọng điểm.

- Sau sáp nhập, Sở GD&ĐT Bắc Ninh có những giải pháp, phương án gì nhằm bảo đảm các cơ sở giáo dục, đặc biệt các trường có nhiệm vụ đào tạo HSG, học sinh chuyên, được quan tâm, đầu tư và phát triển đồng đều, tránh tình trạng chênh lệch về điều kiện dạy và học?

- Quan điểm xuyên suốt của sở GD&ĐT sau sáp nhập là “hợp nhất để mạnh hơn, phát triển đồng đều nhưng có trọng tâm, trọng điểm”. Sở đã kịp thời tham mưu ban hành các cơ chế, chính sách thống nhất trên toàn tỉnh, bảo đảm các trường THPT chuyên và hệ thống THCS trọng điểm được tiếp cận nguồn lực đầu tư công bằng, minh bạch và hiệu quả.

Bên cạnh việc tập trung đầu tư cho hai trường THPT chuyên, sở đặc biệt coi trọng vai trò của các trường THCS trọng điểm – nơi phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu từ sớm, tạo nguồn ổn định, lâu dài cho giáo dục mũi nhọn.

Cùng đó, sở tiếp tục đổi mới phương thức tuyển sinh vào lớp 10 THPT chuyên và xét tuyển vào lớp 6 các trường THCS trọng điểm theo hướng công khai, minh bạch, đánh giá đúng năng lực, giảm áp lực nhưng vẫn bảo đảm chất lượng đầu vào.

- Trong quá trình triển khai công tác đào tạo HSG, sở GD&ĐT gặp những khó khăn, vướng mắc nào?

- Quá trình triển khai công tác đào tạo, bồi dưỡng HSG tại tỉnh Bắc Ninh (sau sáp nhập), bên cạnh những thành tích rực rỡ, sở GD&ĐT đang đối mặt với những khó khăn và vướng mắc mang tính đặc thù của giai đoạn chuyển đổi này. Bộ GD&ĐT chưa ban hành đề án phát triển các trường THPT chuyên giai đoạn tiếp theo (giai đoạn trước là 2011 - 2021) nên các cơ chế, chính sách về trường THPT chuyên, THCS trọng điểm còn thiếu định hướng.

Tiếp đó, Nghị quyết 98/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 chỉ áp dụng đối với các trường THCS trọng điểm đến hết năm học 2025 - 2026 do đề án phát triển các trường THCS trọng điểm hết hiệu lực.

Khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, công tác tuyển sinh vào lớp 6 các trường THCS trọng điểm chuyển từ tuyển trên một địa bàn (theo quy mô huyện/thị xã/thành phố trước đây) sang nhiều địa bàn (xã/phường) sẽ gây ra khó khăn trong việc thu hút HSG đến học tại các trường THCS trọng điểm.

Vươn tầm thứ hạng trên bản đồ giáo dục

- Thời gian tới, sở GD&ĐT định hướng phát triển công tác đào tạo HSG, học sinh trường chuyên của tỉnh thế nào để duy trì thành tích cao và bảo đảm sự phát triển toàn diện cho học sinh?

- Sở GD&ĐT tham mưu UBND tỉnh Bắc Ninh ban hành đề án phát triển các trường THPT chuyên và trường THCS trọng điểm giai đoạn 2026 - 2031, định hướng 2036. Tiếp tục tham mưu sửa đổi, bổ sung các chính sách đối với các trường THPT chuyên, trường THCS trọng điểm và công tác bồi dưỡng HSG trên địa bàn tỉnh.

Đổi mới chương trình, tài liệu dạy học và bồi dưỡng HSG trong các trường THPT chuyên và THCS trọng điểm, mở rộng và phát triển theo hướng hiện đại, bám sát chương trình giáo dục phổ thông, tiếp cận với chương trình thi HSG quốc gia, Olympic khu vực, quốc tế.

Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục thể chất và bồi dưỡng nhân cách người học; tạo điều kiện để học sinh phát triển toàn diện, chuyên sâu một lĩnh vực, giỏi tin học và ngoại ngữ; phát triển năng lực tư duy độc lập, sáng tạo; kỹ năng thực hành, tăng khả năng hoạt động thực tiễn.

Rà soát, cập nhật và hoàn thiện tài liệu phục vụ cho việc thực hiện giảng dạy các môn Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học bằng tiếng Anh; tài liệu về tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm bồi dưỡng năng khiếu theo lĩnh vực chuyên như: Khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, STEM…;

Đổi mới phương thức tuyển sinh vào lớp 10 các trường THPT chuyên và lớp 6 các trường THCS trọng điểm. Bổ sung, hoàn thiện quy định về sàng lọc học sinh các trường THPT chuyên, THCS trọng điểm để hàng năm, từng học kỳ có thể tuyển chọn bổ sung những học sinh có năng khiếu thực sự và chuyển những học sinh không đủ điều kiện học trong các trường THPT chuyên, THCS trọng điểm ra các trường THPT, THCS khác.

Sở GD&ĐT tiếp tục nghiên cứu đổi mới việc tổ chức thi HSG, tuyển chọn, bồi dưỡng HSG cấp tỉnh; tăng cường các kỳ thi mang tính chất giao lưu giữa các trường chuyên thuộc các vùng trên cả nước và các cuộc thi mang tính giao lưu quốc tế…

- Trân trọng cảm ơn ông!

Bắc Ninh đang có “thế hệ vàng” học sinh và một đội ngũ giáo viên đầy nhiệt huyết. Với sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh và sự đồng lòng của ngành Giáo dục, tôi tin tưởng trong những năm học tới, giáo dục Bắc Ninh không chỉ dừng lại ở vị trí thứ 6 mà tiếp tục vươn lên thứ hạng cao hơn nữa trên bản đồ giáo dục nước nhà.