Tại cuộc họp báo quý III của Bộ Tài chính diễn ra ngày 6/10, một nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là chiến dịch làm sạch mã số thuế (MST) triển khai từ tháng 5/2026.
Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long, tính đến tháng 6/2026, tổng số hai nhóm doanh nghiệp (DN) ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST và DN không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh có khoảng hơn 600.000 DN.
Nếu không xử lý, số liệu đăng ký sẽ không phản ánh đúng tình trạng hoạt động thực tế, hồ sơ tồn đọng ngày càng lớn, gây lãng phí nguồn lực xã hội và phát sinh rủi ro đối với DN, người đại diện pháp luật. Thực tế cũng xuất hiện tình trạng lợi dụng pháp nhân không hoạt động thực chất để mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế và chiếm đoạt tiền hoàn thuế.
Do đó, Chiến dịch hướng tới tháo gỡ nhanh cho DN thực sự có nhu cầu tuân thủ, muốn hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động hoặc quay trở lại kinh doanh; đồng thời tăng cường sàng lọc, ngăn chặn việc lợi dụng DN để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Phó Cục trưởng Lê Long phát biểu tại cuộc họp báo. Nguồn: Cục Thuế (Bộ Tài chính).
Cũng theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long, điều cần khẳng định là chiến dịch không đặt ra bất kỳ nghĩa vụ pháp lý mới nào đối với người nộp thuế. Các nghĩa vụ về kê khai, hóa đơn, thuế và các khoản phải nộp NSNN khi DN chấm dứt hoặc khôi phục hoạt động đều đã được quy định trong pháp luật hiện hành.
Để thực hiện, Cục Thuế triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: Xây dựng, hoàn thiện tài liệu và hướng dẫn nghiệp vụ thống nhất trong toàn ngành; tăng cường tuyên truyền, phổ biến để DN biết rõ hồ sơ, nghĩa vụ và cách thức thực hiện; bố trí đầy đủ nguồn lực, giao trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan thuế, từng bộ phận xử lý; rà soát, phân loại hồ sơ theo tình trạng và mức độ rủi ro để tập trung giải quyết các trường hợp tồn đọng kéo dài.
Đồng thời, ngành Thuế tăng cường phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh, công an, hải quan và chính quyền địa phương, khai thác, đối chiếu dữ liệu để xử lý các trường hợp thông tin chưa thống nhất, DN không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hoặc còn vướng mắc trong quá trình hoàn tất thủ tục.
Quan điểm chung là hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết kịp thời, không yêu cầu thêm thủ tục ngoài quy định; trường hợp còn vướng mắc phải được hướng dẫn rõ hướng xử lý, không để hồ sơ kéo dài mà không có phương án giải quyết.
Đến hết tháng 8/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực MST cho gần 125.000 DN, chi nhánh và tổ chức, tăng khoảng 30% so với năm 2025. Trong đó, có 72.000 hồ sơ tồn đọng từ năm 2025 trở về trước được tập trung xử lý dứt điểm. Cơ quan thuế cũng xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế cho hơn 52.000 trường hợp để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh.
Ở chiều ngược lại, hơn 4.000 DN, tổ chức đã được khôi phục MST trong quá trình triển khai chiến dịch.
Liên quan đến vướng mắc của một số DN, cá nhân khi thực hiện thủ tục đóng MST, giải thể DN, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, cơ quan thuế đã nhận được nhiều phản ánh về khó khăn, vướng mắc trong quá trình đóng MST và giải thể DN, đồng thời thực hiện xử lý theo đúng chức năng, thẩm quyền. Cơ quan thuế cũng ghi nhận ý kiến về việc cần có sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan về chính sách và thủ tục.
Cũng theo Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long, Cục Thuế cũng đang phối hợp với các đơn vị trong Bộ Tài chính để đề xuất những chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ nhằm tháo gỡ khó khăn cho các DN khi thực hiện các thủ tục giải thể.
Các giải pháp tháo gỡ hiện nay được nghiên cứu theo hướng giảm bớt những vướng mắc phát sinh do DN đã ngừng hoạt động trong thời gian dài, như một số khoản xử phạt, lệ phí môn bài và tiền chậm nộp liên quan; không đồng nghĩa với việc xóa các khoản thuế gốc đã phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc các nghĩa vụ thuế khác mà DN còn phải thực hiện theo quy định.
Về phía ngành Thuế, Phó Cục trưởng Cục Thuế cam kết bố trí nguồn lực hỗ trợ DN rời khỏi hoặc quay trở lại thị trường; hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết đúng thời hạn, không đặt thêm thủ tục hoặc khoản thu ngoài quy định; đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan và kịp thời xử lý phản ánh có căn cứ về chậm trễ, gây phiền hà.
