Tại phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), nhấn mạnh dự thảo Luật được xây dựng theo hướng hợp nhất các quy định về ngân sách nhà nước và đầu tư công, kế thừa những nội dung còn phù hợp, đồng thời khắc phục những điểm chồng chéo, thiếu đồng bộ, đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý tài chính - ngân sách trong tình hình mới.
Toàn cảnh phiên họp. Nguồn: Quochoi.vn.
Xây dựng Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) nhằm tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý về quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực; đơn giản hóa trình tự, thủ tục đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Đồng thời, bổ sung các quy định về đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án, ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ, lĩnh vực trọng tâm, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý ngân sách nhà nước.
Bên cạnh đó, dự luật hướng tới làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan trong quản lý, điều hành ngân sách; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nâng cao tính chủ động và hiệu quả trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Hữu Toàn cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản thống nhất với Tờ trình của Chính phủ, nhiều nội dung đã được tiếp thu, chỉnh lý. Thường trực Ủy ban lưu ý, các quy định về quản lý ngân sách nhà nước và đầu tư công cần được thiết kế theo hướng rõ ràng, chặt chẽ, phù hợp với yêu cầu thực tiễn; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực. Tiếp tục nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục hành chính nhưng phải bảo đảm đầy đủ các yêu cầu cần thiết trong quá trình chuẩn bị, quyết định và triển khai dự án.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cũng đề nghị cơ quan soạn thảo hoàn thiện các quy định về phân bổ, chuyển nguồn ngân sách và đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của các chương trình, nhiệm vụ, dự án đầu tư công; tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước. Các quy định cần bảo đảm quy định rõ nguyên tắc, tiêu chí và trách nhiệm thực hiện, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, khả thi trong quản lý, điều hành ngân sách nhà nước.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ và Bộ Tài chính trong việc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các vị đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự án luật. Đồng thời ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Hội đồng Dân tộc cùng các Ủy ban của Quốc hội đã đồng hành, vào cuộc "từ sớm, từ xa", qua đó đạt được sự thống nhất ở nhiều nội dung quan trọng.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) đã đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Để hồ sơ dự án luật đạt chất lượng cao nhất, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, tiếp thu và giải trình đầy đủ các ý kiến đóng góp.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng lưu ý việc rà soát phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các quy định chi tiết trong dự thảo luật, mục tiêu là bảo đảm bao quát đầy đủ các lĩnh vực ngân sách nhà nước và đầu tư công, không để phát sinh khoảng trống pháp luật khi thực hiện hợp nhất hai luật, đồng thời khắc phục triệt để các bất cập trong thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn nhà nước.
Bên cạnh đó, việc hoàn thiện dự thảo luật phải bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương tại các nghị quyết của Trung ương ban hành thời gian qua, cũng như bảo đảm tính đồng bộ với các luật đã ban hành, các dự án luật đang được dự thảo hoặc dự kiến ban hành trong thời gian tới.
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ các đối tượng chi đầu tư phát triển và các khái niệm liên quan đến chi đầu tư công, chi đầu tư phát triển khác. Các quy định này phải bảo đảm tính bao quát, rõ ràng, thống nhất và phù hợp với yêu cầu quản lý, tổ chức thực hiện.
Về phân cấp, phân quyền, Phó Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, cần rà soát toàn diện các quy định nhằm bảo đảm phù hợp với đường lối của Đảng, đặc biệt là các yêu cầu tại Kết luận số 76 về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Các nội dung này phải thống nhất với Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các quy định pháp luật liên quan. Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh nguyên tắc “phân cấp, phân quyền phải gắn liền với nguồn lực, năng lực tổ chức thực hiện, trách nhiệm giải trình, cơ chế báo cáo và công tác kiểm tra, giám sát”.
Đối với lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị xác định rõ phạm vi điều chỉnh và thẩm quyền điều phối, lồng ghép các nguồn vốn, không để xuất hiện cơ chế điều chỉnh vốn vượt thẩm quyền.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị tiếp tục rà soát các quy định nhằm nâng cao tính kỷ luật, kỷ cương tài chính. Ngoài ra, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) để bảo đảm tính thống nhất tuyệt đối với các luật chuyên ngành liên quan như: Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), Luật Quản lý nợ công, Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp...
Dự thảo luật cũng cần bảo đảm tính tương thích với các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển một số tỉnh, thành phố và các dự án luật vừa được trình Quốc hội để xem xét tại Kỳ họp thứ 2. Chính phủ cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án luật để gửi tới các đại biểu Quốc hội đúng tiến độ và chất lượng theo quy định. Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tiến hành thẩm tra chính thức dự án luật để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
