Bộ GD&ĐT hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên.
Theo đó, năm học 2026-2027, Bộ GD&ĐT xác định tiếp tục triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách và quy định mới về giáo dục nghề nghiệp (GDNN), giáo dục thường xuyên (GDTX) nhằm tạo chuyển biến đột phá rõ nét, thực chất theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Sinh viên Trường CĐ Cơ khí Nông nghiệp trong giờ thực hành.
Triển khai mô hình trung học nghề từ năm học 2026-2027
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của GDNN năm học 2026-2027 là triển khai mô hình trung học nghề đối với người học đã hoàn thành chương trình giáo dục THCS; bảo đảm kết hợp kiến thức chương trình THPT với kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, tạo điều kiện để người học sớm tham gia thị trường lao động và tạo nền tảng để tiếp tục học lên.
Bộ GD&ĐT tiếp tục xây dựng và ban hành kiến thức chương trình THPT trong chương trình giáo dục trung học nghề phù hợp với nhóm ngành, nghề; đồng thời đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp, phân luồng học sinh sau THCS; tăng cường phối hợp giữa cơ sở giáo dục phổ thông, GDNN, GDTX, gia đình và doanh nghiệp; xây dựng các lộ trình học tập linh hoạt, liên thông giữa các trình độ trong GDNN và giữa GDNN với đại học.
Trong công tác tuyển sinh, các cơ sở GDNN xây dựng, công bố công khai kế hoạch, phương thức và chỉ tiêu tuyển sinh năm học 2026-2027 phù hợp với năng lực đào tạo thực tế và phạm vi ngành, nghề, trình độ đã được cấp phép hoạt động.
Trước khi tuyển sinh, cơ sở GDNN phải công khai điều kiện bảo đảm chất lượng, học phí, chuẩn đầu ra và kết quả việc làm của người học sau tốt nghiệp.
Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu đẩy mạnh đăng ký tuyển sinh trực tuyến; cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu tuyển sinh với cơ sở dữ liệu ngành. Các Sở GD&ĐT tăng cường quản lý, kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh và xử lý nghiêm việc tuyển sinh vượt quá năng lực đào tạo, tuyển sinh ngoài phạm vi ngành, nghề, trình độ được cấp phép và việc quảng cáo, cung cấp thông tin tuyển sinh không đúng thực tế.
Đào tạo nghề gắn với việc làm và nhu cầu của doanh nghiệp
Chương trình và phương thức tổ chức đào tạo được đổi mới theo hướng mô-đun, tín chỉ, đào tạo theo năng lực thực hiện; tăng thời lượng thực hành, thực tập và đào tạo tại doanh nghiệp; mở rộng đào tạo kép, đào tạo tại nơi làm việc và các hình thức đào tạo linh hoạt.
Việc đào tạo phải gắn với chuẩn đầu ra, yêu cầu kỹ năng nghề, nhu cầu tuyển dụng và sự thay đổi của thị trường lao động; lấy kết quả việc làm, mức độ đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và sự phát triển năng lực của người học làm căn cứ đánh giá, cải tiến chất lượng đào tạo.
Các cơ sở GDNN tăng cường phối hợp với doanh nghiệp trong tổ chức đào tạo, đánh giá và tuyển dụng; theo dõi kết quả việc làm của người học để điều chỉnh chương trình, nội dung và phương thức đào tạo. Việc đào tạo lại, đào tạo nâng cao kỹ năng cho người lao động được phát triển theo hướng ngắn hạn, linh hoạt, mô-đun, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, tự động hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thay đổi công nghệ.
Năm học 2026-2027, GDNN tập trung đào tạo nhân lực kỹ năng cao thuộc các lĩnh vực STEM, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, tự động hóa, năng lượng xanh và các ngành, nghề mới, ngành, nghề có nhu cầu nhân lực cao; tăng cường liên kết với doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và tổ chức quốc tế trong xây dựng chương trình, đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và phát triển nhân lực kỹ năng cao.
Bộ GD&ĐT đồng thời yêu cầu nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, chuyển giao công nghệ trong các cơ sở GDNN; gắn nghiên cứu với đào tạo và thực tiễn sản xuất, kinh doanh, ưu tiên các lĩnh vực công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, năng lượng xanh và kinh tế tuần hoàn.
Australia hỗ trợ Việt Nam triển khai nhiều hoạt động đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.
Đưa trí tuệ nhân tạo vào dạy học, kiểm tra, đánh giá
Năm học 2026-2027, các cơ sở GDNN triển khai phát triển năng lực số, năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo và bảo đảm an toàn, an ninh mạng cho người học phù hợp với yêu cầu của từng trình độ đào tạo; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học, học tập, kiểm tra, đánh giá và quản lý đào tạo.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số phải bảo đảm liêm chính học thuật, minh bạch việc sử dụng trí tuệ nhân tạo khi có yêu cầu, bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin và tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ. Trí tuệ nhân tạo là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm chuyên môn, học thuật của người học và nhà giáo.
Đối với GDTX, các cơ sở giáo dục tổ chức phát triển năng lực số, giáo dục trí tuệ nhân tạo và an toàn mạng phù hợp từng cấp học theo Khung năng lực số, Khung giáo dục trí tuệ nhân tạo và hướng dẫn của Bộ GD&ĐT; hướng dẫn học sinh sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm, trung thực; phòng ngừa sự phụ thuộc, lạm dụng công nghệ và các nguy cơ trên môi trường số.
Cùng với ứng dụng công nghệ, công tác kiểm tra, đánh giá trong GDTX tiếp tục được đổi mới theo hướng khách quan, công bằng, vì sự tiến bộ của người học. Nội dung kiểm tra, đánh giá phải bám sát yêu cầu cần đạt của chương trình, chú trọng đánh giá khả năng hiểu, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn; hạn chế yêu cầu ghi nhớ máy móc, học thuộc lòng, làm bài theo khuôn mẫu.
Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu tổ chức giáo dục STEM/STEAM, hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo phù hợp với mục tiêu chương trình, điều kiện của cơ sở giáo dục, năng lực và đặc điểm của người học. Không tổ chức giáo dục STEM/STEAM, nghiên cứu khoa học, kỹ thuật theo phong trào, nặng sản phẩm trình diễn, thiếu chiều sâu chuyên môn hoặc làm phát sinh chi phí không cần thiết.
Từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai
Bộ GD&ĐT yêu cầu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở GDNN, GDTX theo lộ trình, phù hợp với điều kiện thực tế và các điều kiện bảo đảm chất lượng; không áp dụng đồng loạt khi chưa đủ điều kiện.
Đối với GDNN, việc triển khai được thực hiện phù hợp với ngành, nghề đào tạo, chuẩn đầu ra, điều kiện thực tế, năng lực đội ngũ và cơ sở vật chất của cơ sở giáo dục.
Đối với GDTX, các cơ sở giáo dục triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” phù hợp với điều kiện đội ngũ, cơ sở vật chất, thiết bị, học liệu và đối tượng học viên.
Các cơ sở GDTX tăng cường các hoạt động tạo môi trường giao tiếp, thực hành và sử dụng tiếng Anh trong các môn học, hoạt động giáo dục và sinh hoạt tại trung tâm, cơ sở giáo dục; khuyến khích tổ chức câu lạc bộ, hoạt động trải nghiệm, giao lưu, sinh hoạt chuyên môn bằng tiếng Anh phù hợp với điều kiện thực tế.
Giảm hồ sơ, sổ sách, đẩy mạnh học tập suốt đời
Trong lĩnh vực GDTX, Bộ GD&ĐT yêu cầu áp dụng hệ thống quản lý học tập và quản lý trung tâm trên nền tảng số; triển khai hiệu quả học bạ số, học liệu số và tuyển sinh trực tuyến; ứng dụng công nghệ số trong quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá, công tác phổ cập giáo dục, xóa mù chữ và quản lý đội ngũ, cơ sở vật chất, học liệu.
Dữ liệu GDTX được cập nhật, khai thác theo nguyên tắc đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, an toàn và dùng chung, bảo đảm tính liên thông hệ thống để giảm thiểu hồ sơ, báo cáo.
Đáng chú ý, dữ liệu đã có trên hệ thống hoặc trong hồ sơ chuyên môn thì không yêu cầu cơ sở giáo dục, giáo viên cung cấp lại; không làm phát sinh hồ sơ, sổ sách ngoài quy định. Học bạ số và hồ sơ quản lý học viên điện tử được sử dụng thay cho phương thức thủ công; giảm các báo cáo hành chính để giảm áp lực cho giáo viên và các cơ sở giáo dục.
Đối với đội ngũ, các địa phương hoàn thành rà soát, sắp xếp lại đội ngũ giáo viên, tuyển dụng, hợp đồng đủ giáo viên theo quy định ngay từ đầu năm học; tổ chức bồi dưỡng năng lực chuyên môn, năng lực quản trị, năng lực số và trí tuệ nhân tạo cho cán bộ quản lý, giáo viên, cộng tác viên GDTX.
Cùng với đó, các địa phương tiếp tục rà soát người mù chữ, người tái mù chữ để xây dựng kế hoạch, tổ chức các lớp xóa mù chữ phù hợp với từng nhóm đối tượng; đa dạng hóa các chương trình học tập, bồi dưỡng ngắn hạn về cập nhật kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số, ngoại ngữ, tin học và chuyển giao công nghệ, đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời của người dân.
Các trung tâm học tập cộng đồng tiếp tục được củng cố, phát huy vai trò trong tổ chức các hoạt động học tập tại cơ sở, trong đó chú trọng nâng cấp thành trung tâm học tập số. Các địa phương tổ chức lớp phổ cập kỹ năng số theo Phong trào “Bình dân học vụ số” cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và nhân dân; tăng cường các khóa bồi dưỡng ngắn hạn gắn với nhu cầu nhân lực.
