Đờn Kết là dự án do các bạn sinh viên ngành Truyền thông đa phương tiện, Trường Đại học FPT tổ chức, với hai hoạt động chính là booth giới thiệu ở nhiều địa điểm khác nhau và triển lãm tương tác. Trước những nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị Đờn ca tài tử của các nghệ nhân và nhiều cơ quan, đơn vị, Đờn Kết ra đời với sứ mệnh quảng bá về quá trình hình thành, giá trị văn hóa và sức sống đương đại của loại hình nghệ thuật này đến với thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z.
Thay vì chỉ truyền tải thông tin thông qua hình thức trưng bày truyền thống, Triển lãm Đờn Kết được thiết kế như một không gian trải nghiệm văn hóa, nơi người tham gia có thể khám phá, cảm nhận và kết nối với di sản thông qua nhiều hình thức tiếp cận hiện đại như các khu vực trưng bày, hoạt động trải nghiệm tương tác và các tiết mục biểu diễn nghệ thuật.
Không gian kết nối giữa di sản và thế hệ trẻ
Phát biểu tại lễ khai mạc, bạn Ngô Hà Gia Bảo, Trưởng ban dự án vinh dự chia sẻ: “Bảo tồn di sản không chỉ là gìn giữ những giá trị của quá khứ mà còn là làm cho di sản tiếp tục sống trong hiện tại, để có thể tiếp tục được lan tỏa và đồng hành cùng các thế hệ mai sau. Đờn Kết không chọn cách kể lại Đờn ca tài tử theo lối truyền thống, mà mạnh dạn ứng dụng công nghệ, triển lãm tương tác và các hoạt động trải nghiệm để tạo nên một cách tiếp cận gần gũi hơn với giới trẻ.”
Điểm bắt đầu của hành trình trải nghiệm văn hóa đa giác quan tại Đờn Kết là phân khu triển lãm và kể chuyện bằng hình ảnh, được trưng bày thành những khu riêng biệt: hình ảnh nghệ sĩ tiêu biểu, những bài báo viết về Đờn ca tài tử, nhạc cụ tiêu biểu và cấu trúc lòng bản cùng lời ca 20 bài bản Tổ. Khu vực này giúp người tham gia có thể tiếp cận, tìm hiểu sâu hơn về khía cạnh con người của di sản, các nội dung lời ca ý nghĩa, phản ánh đời sống và tâm hồn của người dân Nam Bộ. Từ đó, giúp khách tham quan, đặc biệt là các bạn trẻ, thấu hiểu hơn những thông điệp, giá trị văn hóa ẩn sau giai điệu Đờn ca tài tử.
Đặc biệt, tại khu vực trưng bày nhạc cụ của triển lãm, khách tham quan sẽ có thể trực tiếp quan sát hệ thống nhạc khí cốt lõi của Đờn ca tài tử như: đàn Kìm, đàn Cò, đàn Tranh, đàn Bầu, Guitar phím lõm, Song loan, Sáo… Tất cả đều được chế tác một cách tinh xảo, mang đậm dấu ấn truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc.
Bạn Nguyễn Hiệp Lợi (19 tuổi, Sinh viên khoa Du lịch - Trường Đại học Hùng Vương TPHCM) bày tỏ sự hạnh phúc khi tham quan khu vực này: ““Trước đây mình nghĩ Đờn ca tài tử khá xa lạ và khó cảm, nhưng khi được tận mắt ngắm nhìn từng nhạc cụ như cây đàn Kìm, đàn Tranh cùng những câu chuyện đi kèm, mình thực sự xúc động trước chiều sâu văn hóa mà thế hệ ông cha để lại”.
Sau khi tìm hiểu về quá trình hình thành và những đặc trưng của Đờn ca tài tử, người tham gia sẽ có cơ hội được cảm nhận thực tế thông qua trò chơi tương tác “Gieo Thanh Khởi Nhịp”. Đây là trạm trải nghiệm kỹ thuật số nhằm triển khai trò chơi dạng kéo-thả trực tuyến. Tại đây, các bạn trẻ có thể trực tiếp nhận diện âm thanh nhạc cụ và các chữ nhạc (tức chữ đờn) Hò - Xự - Xang - Xê - Cống thông qua giao diện Web App hiện đại, giúp việc học hỏi văn hóa trở nên thú vị và gần gũi hơn.
Bạn Cát Long (Sinh viên năm 3, Trường Đại học Quốc tế) hào hứng chia sẻ về trải nghiệm công nghệ này: “Với mình, trò chơi này cực kỳ cuốn hút! Việc đưa các chữ đờn Hò - Xự - Xang - Xê - Cống vào giao diện hiện đại giúp một Gen Z như mình dễ học được cách phân biệt giai điệu truyền thống hơn rất nhiều.”
Đánh giá cao hướng đi của nhóm sinh viên, Thạc sĩ Văn hóa Phạm Thái Bình - Cố vấn chuyên môn dự án nhận định: “Việc các bạn trẻ ứng dụng công nghệ số vào triển lãm là một bước đi rất sáng tạo. Điều này không làm mất đi tính nguyên bản của Đờn ca tài tử mà ngược lại, còn mở ra nhịp cầu mới, đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với nhịp sống của thời đại”.
Những tiết mục thăng hoa và sức sống mới của di sản
Bên cạnh không gian trưng bày, điểm nhấn thu hút đông đảo sự chú ý là chương trình biểu diễn nghệ thuật thực cảnh. Các tiết mục không chỉ giữ trọn chất ngẫu hứng, mộc mạc của Đờn ca tài tử mà còn được làm mới thông qua hình thức hòa tấu kết hợp lối dẫn giải mượt mà.
Nghệ nhân ưu tú Phương Hậu tham gia biểu diễn, xúc động chia sẻ: “Đứng trên sân khấu nhìn xuống thấy toàn những gương mặt trẻ đang chăm chú lắng nghe từng nhịp gõ Song Loan, tiếng đờn Kìm, tôi cảm thấy vô cùng nghẹn ngào và hạnh phúc. Tôi tin rằng, tiếng đờn truyền thống vẫn có sức hút mãnh liệt, miễn là chúng ta biết cách chạm vào cảm xúc của giới trẻ”.
Chăm chú theo dõi các tiết mục biểu diễn, bạn Hà Mai Thảo (Sinh viên Nhạc viện TP.HCM) bộc bạch: “Đây là lần đầu tiên mình được nghe Đờn ca tài tử ở khoảng cách gần đến vậy. Sự kết hợp giữa tiếng đàn nỉ non và không gian trải nghiệm trẻ trung đã thực sự chinh phục được mình, khiến mình càng muốn được nghe nhiều hơn và tìm hiểu sâu hơn về loại hình nghệ thuật này”.
Để tiếng đờn còn vang mãi
Bên cạnh hoạt động triển lãm, Đờn Kết còn mang Đờn ca tài tử đến gần hơn với các bạn sinh viên khi tổ chức mini event như một hoạt động vệ tinh tại Trường Đại học FPT, Nhà Văn hóa Sinh viên TP.HCM, Nhà Văn hóa Thiếu nhi Thủ Đức, Bến Tàu Thảo Điền từ ngày 19/7 đến ngày 25/7/2026. Người tham gia sẽ được chụp photobooth miễn phí, nhận quà tặng và ấn phẩm để giúp họ hiểu hơn về dự án trước khi triển lãm diễn ra.
Bạn Thanh Thảo (20 tuổi, sinh viên Trường Đại học FPT) chia sẻ khi nhận được tấm ảnh photobooth với khung là các nhạc cụ của Đờn ca tài tử: “Tấm ảnh này không chỉ dễ thương mà còn giúp mình ghi nhớ ngay tên các loại nhạc cụ như đàn Kìm, đàn Cò. Theo mình, đây là một cách làm truyền thông văn hóa rất thông minh của các bạn sinh viên!”
Hoạt động truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok cũng được Đờn Kết đặc biệt chú trọng. Nổi bật nhất trong đó là chuỗi phỏng vấn nghệ nhân mang tên “Tiếng Đờn Di Sản”, giúp khán giả hiểu sâu sắc hơn về từng loại nhạc cụ được sử dụng trong loại hình nghệ thuật này, cũng như tâm tư của các nghệ nhân gửi vào từng tiếng đàn. Chuỗi phỏng vấn nhận được nhiều sự quan tâm và ủng hộ của khán giả, khi đạt được hàng chục nghìn lượt xem trên các nền tảng, đặc biệt ở các video nghệ nhân trực tiếp đánh đàn.
Dù vậy, trong quá trình triển khai dự án, Ban Tổ chức cũng không thể tránh khỏi nhiều áp lực. Bạn Nguyễn Quốc Bảo, Trưởng nhóm truyền thông dự án, tâm sự: “Là những người trẻ làm về đề tài di sản, áp lực lớn nhất của nhóm là làm sao để nội dung vừa giữ đúng giá trị chuẩn mực của Đờn ca tài tử, vừa đủ sức hút với các bạn trẻ cùng lứa tuổi. Có những đêm cả nhóm phải thức trắng để cân chỉnh từng khung hình, tinh chỉnh giao diện Web App. Sự đón nhận nhiệt tình của khán giả chính là phần thưởng lớn nhất dành cho nhóm thực hiện.
Dự án Đờn Kết là minh chứng cho sự nỗ lực và tâm huyết của những người trẻ dành cho di sản văn hóa của dân tộc. “Thông qua dự án này, chúng mình mong muốn góp một phần sức lực nhỏ bé để giữ gìn, kế thừa và phát triển nghệ thuật Đờn ca tài tử cùng những nghệ nhân tài năng và các cơ quan, tổ chức. Mong rằng sau khi tham gia triển lãm, các khách tham quan sẽ có cái nhìn sâu sắc hơn về Đờn ca tài tử, để càng thêm hứng thú, say mê với loại hình nghệ thuật đặc sắc này,” bạn Ngô Hà Gia Bảo, Trưởng ban dự án, bày tỏ.
N/A
