Nhật Bản đang theo đuổi một dự án năng lượng tái tạo đầy tham vọng: Xây dựng trang trại điện gió nổi ngoài khơi lớn nhất thế giới với công suất ít nhất 1 gigawatt (GW).
Dự án nằm ngoài khơi chuỗi đảo Izu (bao gồm các đảo Oshima, Niijima, Kozushima, Miyake và Hachijo), nhằm cung cấp điện cho cả các đảo địa phương lẫn thủ đô Tokyo.
Nếu hoàn thành vào năm 2035, đây sẽ là bước tiến quan trọng giúp Nhật Bản thực hiện mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 và đạt 45 GW điện gió ngoài khơi vào năm 2040.
Dự án do Chính quyền Thủ đô Tokyo dẫn dắt, với việc Thống đốc Yuriko Koike giới thiệu tầm nhìn tại COP29 năm 2024.
Khác với các trang trại điện gió cố định thông thường sử dụng cọc đóng sâu vào đáy biển, dự án này áp dụng công nghệ điện gió nổi. Các turbine điện gió sẽ được lắp đặt trên nền tảng nổi và được neo giữ bằng hệ thống dây neo xuống đáy biển.
Công nghệ này đặc biệt phù hợp với vùng nước sâu từ 100 đến 200 mét quanh chuỗi đảo Izu – nơi điều kiện gió mạnh và địa hình đáy biển không cho phép xây dựng nền móng cố định truyền thống.
Ưu điểm lớn nhất của điện gió nổi là giảm thiểu xáo trộn môi trường đáy biển so với phương pháp đóng cọc truyền thống, từ đó hạn chế tác động đến hệ sinh thái biển và hoạt động đánh bắt cá.
Điện năng được sản xuất ra sẽ được truyền về đất liền qua hệ thống cáp ngầm cao thế dưới đáy biển, kết nối với lưới điện của các đảo và Tokyo.
Ảnh minh họa.
Chính quyền Thủ đô Tokyo đã bắt đầu các nghiên cứu thực địa từ năm tài chính 2025, bao gồm khảo sát tài nguyên gió, địa chất đáy biển, địa hình và điều kiện thời tiết. Ngân sách cho giai đoạn này được tăng gấp 3 lần lên 2,7 tỷ Yên (khoảng 17 triệu USD) vào năm tài chính 2026 để đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đấu thầu thương mại.
Về quy mô, trang trại điện gió 1 GW có công suất lắp đặt tương đương một lò phản ứng hạt nhân. Theo ước tính, nó có thể cung cấp đủ điện cho khoảng 850.000 hộ gia đình.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý trên tờ South China Morning Post rằng điện gió thường chỉ đạt hệ số công suất khoảng 40%, thấp hơn nhiều so với 80-90% của nhà máy điện hạt nhân. Do đó, sản lượng điện thực tế sẽ thấp hơn công suất danh nghĩa.
Dù vậy, dự án vẫn mang ý nghĩa chiến lược lớn đối với an ninh năng lượng của Nhật Bản – quốc gia đã phải đối mặt với thách thức nghiêm trọng sau thảm họa Fukushima năm 2011.
Nếu hoàn thành đúng kế hoạch, đây sẽ là trang trại điện gió nổi lớn gấp khoảng 10 lần so với dự án lớn nhất hiện đang vận hành tại Na Uy (gần 100 MW).
Tuy nhiên, tham vọng này đối mặt không ít thách thức. Khu vực Izu thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão mạnh, dòng hải lưu mạnh và hoạt động địa chấn – đòi hỏi các nền tảng phải được thiết kế cực kỳ bền vững.
Chi phí vật liệu tăng cao và đồng Yên yếu đã khiến một số doanh nghiệp như Mitsubishi Corp. rút lui khỏi các dự án điện gió khác.
Ngoài ra, việc xây dựng hạ tầng truyền tải mới để xử lý nguồn điện biến thiên từ gió cũng là bài toán lớn.
Các nhà phê bình cũng cho rằng mục tiêu năm 2035 là không thực tế, lưu ý rằng các dự án điện gió ngoài khơi thường mất hơn một thập kỷ để hoàn thành, và dự án này vẫn còn ở giai đoạn sơ khai.
Dù tồn tại nhiều trở ngại, dự án điện gió nổi 1 GW ngoài khơi Izu thể hiện rõ quyết tâm của Nhật Bản trong chuyển đổi năng lượng xanh.
Đây không chỉ là nỗ lực giảm phát thải carbon mà còn là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa nguồn cung điện, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và thúc đẩy công nghệ cao nội địa.
Minh Đức (Theo Interesting Engineering, Marine Insight)
