Chiều 16/10, tại họp báo trước Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 16, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phạm Thị Hồng Yến trả lời câu hỏi liên quan đến dự án Luật Đất đai sửa đổi.
Theo bà Yến, đây là một dự án luật có tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế - xã hội. Việc sửa đổi Luật Đất đai là yêu cầu đặc biệt quan trọng, được Ban Chấp hành Trung ương Đảng đặt ra tại Kết luận số 18 và Nghị quyết số 21 về định hướng sửa đổi Luật Đất đai. Theo đó, yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện và ban hành Luật Đất đai (sửa đổi) trong năm 2026.
Tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội đã cho ý kiến về các định hướng chính sách của dự án luật. Tại Kỳ họp này, dự kiến Quốc hội sẽ tiếp tục xem xét, thông qua dự thảo luật.
ĐBQH Phạm Thị Hồng Yến. Ảnh: Như Ý
“Tinh thần xuyên suốt trong quá trình hoàn thiện dự thảo luật là tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn phát sinh từ thực tiễn, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp trên cơ sở các chủ trương mang tính đột phá tại Nghị quyết số 21 của Trung ương”, bà Phạm Thị Hồng Yến nói.
Về cơ chế định giá đất, theo bà Yến, việc hoàn thiện cơ chế định giá đất sẽ được thực hiện theo hướng dựa trên dữ liệu và các phương pháp khoa học, bảo đảm công khai, minh bạch. Đồng thời, cần tăng cường kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với dữ liệu của các ngành, lĩnh vực có liên quan nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, ngăn ngừa hành vi thao túng và tình trạng hình thành giá đất ảo.
Cùng với đó, các quy định về bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và chính sách tài chính về đất đai sẽ tiếp tục được hoàn thiện theo hướng phù hợp với thực tiễn, bảo đảm công bằng và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Cũng theo bà Yến, việc hoàn thiện các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên, giảm thiểu khiếu kiện, ổn định đời sống của nhân dân, đồng thời góp phần đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.
Theo đó, dự thảo luật sẽ quy định rõ các trường hợp được phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và các trường hợp thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư.
Đây là những trường hợp cần được quy định chặt chẽ, bảo đảm chỉ áp dụng khi thực sự cần thiết, cấp bách vì lợi ích chung.
Đồng thời, lần sửa đổi này cũng bổ sung các điều kiện ràng buộc và cam kết cụ thể nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi.
Các quy định liên quan cũng cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng thể chế hóa đầy đủ nguyên tắc bảo đảm người có đất ở bị thu hồi được cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế.
Luật ngắn hơn nhưng không mỏng hơn về chính sách
Trao đổi với phóng viên tại họp báo, bà Trần Thị Kim Nhung - Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, cho biết, hiện nay theo quan điểm đổi mới xây dựng pháp luật, đa số các luật thực hiện theo hình thức trình thông qua một kỳ họp Quốc hội, trong đó nhiều luật được thực hiện theo thủ tục rút gọn.
ĐBQH Trần Thị Kim Nhung. Ảnh: Như Ý
Để bảo đảm tính thực thi, việc áp dụng thủ tục rút gọn thực chất là rút ngắn thời gian, còn các bước quan trọng như thẩm định, thẩm tra, lấy ý kiến thảo luận đều phải được chú trọng và làm chặt chẽ.
Theo bà Nhung, hiện nay cần phân định rõ thẩm quyền giữa lập pháp, lập quy. Luật phải tập trung vào những vấn đề nguyên tắc, ổn định, với tinh thần không đẩy phần khó xuống văn bản dưới luật.
Những vấn đề về quyền con người, thủ tục tố tụng, tội phạm hay hình phạt phải quy định cụ thể ở trong luật. Còn những vấn đề cần tính linh hoạt sẽ do văn bản dưới luật quy định.
“Luật ngắn hơn nhưng không mỏng hơn về chính sách, quy định ít hơn nhưng trách nhiệm vẫn phải có, bảo đảm ổn định và chắc chắn để bảo đảm chất lượng của pháp luật thông qua theo quy trình thủ tục rút gọn, đòi hỏi các cơ quan trong quá trình thực hiện, đặc biệt là cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm tra phải tham gia phối hợp từ sớm để trao đổi trước và đạt được sự đồng thuận cao”, bà Nhung nêu rõ.
