STEM giúp học sinh hình thành năng lực tự học và học tập suốt đời

.t1 { text-align: justify; }

Sáng 16/1, tại Hà Nội, Bộ GD&ĐT phối hợp Tổ chức Kenan Foundation Asia tổng kết dự án "Tăng cường giáo dục khoa học tại Việt Nam, giai đoạn 2021-2025". Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng dự buổi tổng kết. Cùng dự có đại diện lãnh đạo các Sở GD&ĐT (TP Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh); đội ngũ giảng viên nguồn cùng ban giám hiệu, giáo viên các trường THCS tham gia dự án.

Từng bước hình thành năng lực tự học, học tập suốt đời

Theo báo cáo của Ban tổ chức dự án, trong suốt hành trình 5 năm (2021 - 2025), dự án đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Từ chuẩn hóa học liệu bằng việc phát triển cuốn “Hướng dẫn Xây dựng Kế hoạch bài dạy STEM dành cho giáo viên THCS” trong đó có 13 bài mẫu, đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt trở thành cuốn tài liệu sử dụng trên toàn quốc. Dự án phát triển đội ngũ, xây dựng mạng lưới 15 Giảng viên nguồn và tổ chức 08 khóa tập huấn chuyên sâu cho 378 giáo viên THCS.

Đồng thời, gần 500 giáo viên được nâng cao năng lực thông qua 37 buổi sinh hoạt chuyên môn trực tiếp (tương đương 1.102 giờ sinh hoạt). Dự án tiếp cận thành công 46.603 học sinh thông qua các bài học STEM tích hợp và Phương pháp học tập qua Dự án (PBL). Cùng với đó là sự lan tỏa giá trị STEM: 48.667 người được hưởng lợi trực tiếp từ các Cơ quan quản lý nhà nước, các nhà giáo dục học, chuyên gia về giáo dục STEM, ban giám hiệu, giáo viên và học sinh THCS. Dự án đã tổ chức 6 Hội trại Sáng tạo STEM thường niên, thu hút hơn 1.000 học sinh tham gia các hoạt động và cuộc thi sáng tạo mang tính ứng dụng cao.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại lễ tổng kết.

Phát biểu tại lễ tổng kết, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng ghi nhận, đánh giá cao những kết quả dự án trong công tác dạy và học. Trong đó, với giáo viên, dự án giúp nâng cao năng lực thiết kế bài giảng tích hợp, đặc biệt thay đổi tư duy dạy học tích cực, chuyển từ dạy học truyền thống sang lấy học sinh làm trung tâm, tạo không khí lớp học sôi nổi.

Với học sinh, hình thành nền tảng kỹ năng 4C thiết yếu (hợp tác, sáng tạo, giao tiếp, tư duy phản biện) và khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu, ứng dụng vào thực tiễn. Đặc biệt, tạo thói quen khám phá, tự chủ, từng bước hình thành năng lực tự học và học tập suốt đời. Đây là nội dung hết sức quan trọng và ý nghĩa mà dự án mang lại.

“Đối với hệ thống, chúng tôi đánh giá cao, dự án chuyển giao thành công tài liệu chuẩn hoá, tạo nền móng để Bộ GD&ĐT nhân rộng mô hình về giáo dục STEM trong phạm vi toàn quốc. Đây có lẽ là một trong những nội dung lan tỏa ý nghĩa nhất mà chương trình hợp tác của dự án mang lại…”- Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nói. Đồng thời nhấn mạnh, dự án đã tạo ra một hệ sinh thái kết nối giữa nhà nước, Bộ GD&ĐT, các Sở GD&ĐT, các trường học và doanh nghiệp, đây là mô hình xã hội hóa giáo dục cần được nhân rộng.

Chia sẻ tại lễ tổng kết, ông Bạch Đăng Khoa - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bắc Ninh cho biết, lãnh đạo tỉnh rất quan tâm chăm lo cho sự nghiệp GD&ĐT, trong đó có chú trọng giáo dục STEM.

Ông Bạch Đăng Khoa - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bắc Ninh chia sẻ tại lễ tổng kết.

Sở GD&ĐT Bắc Ninh tham mưu cho UBND tỉnh trang bị cho hơn 1.000 cơ sở giáo dục (Mầm non, Tiểu học, THCS, THPT), với mỗi nhà trường có 1 phòng học STEM. Đồng thời xây dựng các bộ thiết bị để học sinh ở các vùng miền có thể thực hành giáo dục STEM theo định hướng của Bộ GD&ĐT qua 3 hình thức (bài học STEM, chuyên đề và đổi mới sáng tạo).

"Ngoài chương trình của dự án đã kết thúc, Sở đã tham khảo, trao đổi và chỉ đạo phòng Giáo dục trung học cùng với 10 nhà trường thụ hưởng dự án, với các giáo viên đã được tập huấn có kiến thức rất tốt về STEM. Tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục thực hiện sau hậu dự án cùng các thầy cô, với những chuyên đề STEM. Đặc biệt, đọc và nghiên cứu tài liệu của dự án để lan tỏa trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh..." - ông Bạch Đăng Khoa nhấn mạnh.

Lan tỏa tính bền vững trong đổi mới giáo dục

Một trong những điểm nhấn của lễ tổng kết là phần trình diễn Robotics của học sinh Trường THCS Minh Khai, qua đó minh họa sinh động hiệu quả của giáo dục STEM trong việc phát triển tư duy sáng tạo và năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Nhằm góp phần lan tỏa và bảo đảm tính bền vững của Dự án, Kenan Foundation Asia đã trao tặng cuốn “Hướng dẫn Xây dựng kế hoạch bài dạy STEM” cho Bộ GD&ĐT và các Sở GD&ĐT. Hoạt động này đánh dấu bước chuyển quan trọng từ một mô hình thí điểm sang một nguồn học liệu chính thống, góp phần hỗ trợ lâu dài cho hệ thống giáo dục quốc gia.

Nhà giáo Nguyễn Lan Phương - Hiệu trưởng Trường THCS Minh Khai chia sẻ tại lễ tổng kết.

Nhà giáo Nguyễn Lan Phương - Hiệu trưởng Trường THCS Minh Khai (TP Hà Nội) mong muốn, với những kết quả dự án mang lại sẽ tiếp tục được lan tỏa tới nhiều trường học. Qua đó, để một bộ phận nhà trường, giáo viên, học sinh “đập tan” suy nghĩ dạy học STEM rất khó, phải có thiết bị hiện đại mới dạy được STEM, STEM chỉ dành cho học sinh giỏi…

Bà Đinh Kim Phượng - Quyền Giám đốc Kenan Foundation Asia Việt Nam.

Ông Richard Bernhard, Trưởng Đại diện của Kenan Foundation Asia tại Việt Nam, chia sẻ, dấu mốc này thể hiện cam kết bền bỉ của Kenan trong nhiều thập kỷ qua đối với công cuộc đổi mới giáo dục. Thông qua việc chuyển đổi các định hướng chính sách thành những hoạt động cụ thể và hiệu quả trong lớp học, chúng tôi đã chứng minh rằng những nỗ lực bền bỉ, được dẫn dắt bởi chính đội ngũ địa phương, hoàn toàn có thể giúp STEM trở thành một phần quan trọng trong giáo dục phổ thông. Kenan sẽ tiếp tục đồng hành, và hỗ trợ Việt Nam trên chặng đường phát triển STEM một cách hệ thống và lâu dài.

Còn ông Michael Nguyễn, Giám đốc Quốc gia, Boeing Việt Nam chia sẻ: Việc Boeing đồng hành cùng Dự án “Tăng cường giáo dục khoa học tại Việt Nam” thể hiện cam kết lâu dài của chúng tôi đối với việc phát triển nguồn nhân lực và tăng trưởng doanh nghiệp tại Việt Nam. Xuyên suốt 5 năm triển khai, dự án đã cho thấy việc đầu tư vào giáo dục STEM sớm và dài hạn có thể tạo ra những tác động thiết thực. Nhìn lại cột mốc ý nghĩa này, Boeing cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng thế hệ trẻ Việt Nam hướng tới một tương lai được định hình bởi công nghệ.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng cùng đại biểu tại buổi lễ tổng kết dự án.

Dự án “Tăng cường Giáo dục Khoa học tại Việt Nam” là sáng kiến chiến lược của Tổ chức Kenan Foundation Asia với sự tài trợ từ Boeing. Triển khai tại Hà Nội từ năm 2018, đến năm 2021, Dự án đã chính thức mở rộng quy mô thông qua sự phối hợp chặt chẽ với Bộ GD&ĐT để triển khai tại các tỉnh, thành phố (Bắc Ninh, Hà Nội, Hồ Chí Minh).

Với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục STEM cho học sinh THCS, dự án tập trung vào các hoạt động cốt lõi: tập huấn chuyên môn cho giáo viên, cung cấp học liệu chuẩn hóa, tổ chức Hội trại Sáng tạo STEM và các cuộc thi sáng tạo. Đặc biệt, công tác tập huấn được thiết kế nhằm nâng cao năng lực giảng dạy STEM cho đội ngũ giáo viên, bám sát định hướng của Chương trình GDPT 2018.

Bên cạnh việc trang bị kiến thức và phương pháp học tập hiện đại, dự án còn chú trọng phát triển Bộ kỹ năng thế kỷ 21 cho học sinh như: tư duy phản biện, sáng tạo, giao tiếp và kỹ năng thuyết trình. Qua đó, sáng kiến này không chỉ nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của STEM mà còn khẳng định cam kết lâu dài của Boeing và Kenan trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai của Việt Nam.