Việt Nam đang bước vào một giai đoạn đặc biệt của lịch sử phát triển - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Đó là thời điểm đất nước không chỉ hướng đến những cột mốc về kinh tế, khoa học, công nghệ hay vị thế quốc tế, mà còn là hành trình khẳng định bản sắc trong một thế giới ngày càng phẳng.
Từ nhiều thế hệ, nghệ sĩ Việt Nam vẫn được ví như những "chiến sĩ trên mặt trận văn hóa". Họ không cầm súng, không tạo ra những công trình đồ sộ, nhưng bằng tài năng, sức sáng tạo và sự ảnh hưởng của mình, họ đang góp phần kể câu chuyện của Việt Nam với thế giới. Đó là câu chuyện về một dân tộc có bề dày lịch sử, giàu lòng nhân ái, giàu bản sắc và luôn biết làm mới chính mình để hội nhập. Trong kỷ nguyên vươn mình hôm nay, vai trò ấy chưa bao giờ trở nên quan trọng như lúc này...
Khi nghệ sĩ Việt mang hồn cốt dân tộc vào tác phẩm
Nhìn lại bức tranh showbiz Việt những năm gần đây, có thể thấy một điều đáng tự hào khi ngày càng nhiều nghệ sĩ lựa chọn trở về với văn hóa dân tộc như một nguồn cảm hứng bất tận.
Mới đây, Sơn Tùng M-TP khiến công chúng bất ngờ khi đưa hàng loạt biểu tượng văn hóa vào MV Come My Way. Từ chim Lạc và tinh thần văn hóa Đông Sơn - biểu tượng gắn với cội nguồn dân tộc đến mặt nạ Xuân Phả, loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo của xứ Thanh. Danh thắng Tràng An hiện lên đầy hùng vĩ, bên cạnh đó là hơi thở của lễ hội đua bò An Giang và những mảng màu văn hóa bản địa được cài cắm xuyên suốt tác phẩm. Đó không còn là một MV âm nhạc đơn thuần, mà là cách một nghệ sĩ Việt sử dụng ngôn ngữ giải trí toàn cầu để kể câu chuyện về quê hương mình.
Sơn Tùng M-TP khiến công chúng bất ngờ khi đưa hàng loạt biểu tượng văn hóa vào MV Come My Way.Trước Sơn Tùng M-TP, Hoàng Thùy Linh đã trở thành một trong những nghệ sĩ tiên phong trong việc đưa chất liệu dân gian vào âm nhạc đương đại. Từ Để Mị Nói Cho Mà Nghe, Kẻ Cắp Gặp Bà Già cho đến See Tình, nữ ca sĩ đã tạo nên một "vũ trụ văn hóa" rất riêng.
Đặc biệt, See Tình trở thành hiện tượng hiếm có khi đưa âm hưởng miền Tây Nam Bộ, tiếng đàn ca tài tử và tinh thần văn hóa sông nước lan tỏa khắp châu Á. Hàng loạt nghệ sĩ quốc tế, thần tượng K-pop và người dùng mạng xã hội đã cover ca khúc, vô tình biến những thanh âm rất Việt Nam trở thành một phần của văn hóa đại chúng toàn cầu.
See Tình trở thành hiện tượng âm nhạc toàn cầu.Ở thế hệ trẻ, Phương Mỹ Chi đang cho thấy một hướng đi đáng trân trọng. Từ một cô bé dân ca, nữ ca sĩ Gen Z đã trưởng thành cùng những dự án mang đậm dấu ấn văn hóa. Tại Sing! Asia, những tiết mục như Bóng Phù Hoa, Buôn Trăng hay Rock Hạt Gạo không chỉ giúp Phương Mỹ Chi chinh phục khán giả quốc tế mà còn giới thiệu đến bạn bè năm châu một Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại. Album Vũ Trụ Cò Bay là minh chứng rõ nét cho điều đó khi kết hợp văn học Việt Nam, nhạc cụ dân tộc và ngôn ngữ âm nhạc đương đại.
Không chỉ âm nhạc, điện ảnh Việt cũng đang ghi dấu trên bản đồ thế giới. Đạo diễn Trần Anh Hùng và đạo diễn Phạm Thiên Ân là đại diện tiêu biểu cho hai thế hệ làm phim Việt Nam tại Cannes. Một người chinh phục khán giả bằng vẻ đẹp duy mỹ, một người kể những câu chuyện bình dị nhưng đậm đặc tinh thần Việt.
Trần Anh Hùng nhận giải Đạo diễn xuất sắc tại Liên hoan phim Cannes 2023.
Đạo diễn Phạm Thiên Ân giành giải Camera Vàng dành cho phim đầu tay xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Cannes 2023.Trong khi đó, Trấn Thành - gương mặt nổi bật của điện ảnh đại chúng đang từng bước mở rộng dấu ấn của mình khi tham gia dự án quốc tế The Sword: Rebirth Of The Red Wolf của đạo diễn Kim Han Min. Sự xuất hiện của nghệ sĩ Việt trong những dự án quy mô lớn là tín hiệu cho thấy vị thế của chúng ta đang dần thay đổi.
Tất cả họ, tuy khác nhau về thế hệ, phong cách và lĩnh vực hoạt động, nhưng đều có chung một điểm, đó chính là mang theo hồn cốt Việt Nam trên hành trình nghệ thuật của mình.
Khi mỗi tác phẩm trở thành một "tấm hộ chiếu văn hóa"
Trong thời đại số, một bài hát có thể vượt qua biên giới chỉ sau vài giờ, một bộ phim có thể đưa hình ảnh một quốc gia đến hàng triệu khán giả, một đoạn video vài chục giây cũng đủ khiến thế giới tò mò về một vùng đất. Nghệ thuật vì thế chưa bao giờ chỉ dừng lại ở giá trị giải trí.
Khi See Tình trở thành hiện tượng toàn cầu, người ta bắt đầu tìm kiếm về miền Tây Việt Nam. Khi Come My Way xuất hiện, nhiều khán giả quốc tế tò mò về chim Lạc, văn hóa Đông Sơn hay danh thắng Tràng An. Khi Phương Mỹ Chi cất tiếng hát trên sân khấu quốc tế, những câu chuyện về văn học, dân ca và nhạc cụ truyền thống Việt Nam lại có thêm cơ hội được nhắc đến.
Điện ảnh cũng vậy. Mỗi giải thưởng tại Cannes của Trần Anh Hùng hay Phạm Thiên Ân không chỉ là chiến thắng cá nhân. Đó còn là lời khẳng định rằng Việt Nam có một nền điện ảnh đủ chiều sâu để đối thoại với thế giới.
Khi Come My Way xuất hiện, nhiều khán giả quốc tế tò mò về chim Lạc, văn hóa Đông Sơn hay danh thắng Tràng An.Những đóng góp ấy khó có thể đo đếm bằng những con số cụ thể. Nhưng giá trị mà chúng mang lại là vô cùng lớn khi nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc, thúc đẩy quảng bá du lịch, lan tỏa hình ảnh đất nước và góp phần xây dựng "quyền lực mềm" cho Việt Nam. Bởi suy cho cùng, điều khiến thế giới nhớ về Hàn Quốc không chỉ là Samsung, mà còn là K-pop và điện ảnh. Điều khiến người ta nhắc đến Nhật Bản không chỉ là công nghệ, mà còn là anime và văn hóa truyền thống. Và Việt Nam cũng đang từng bước đi trên con đường ấy.
Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc không thể chỉ được xây dựng bằng những tòa nhà cao tầng hay những con số tăng trưởng ấn tượng. Một đất nước muốn vươn tầm cần có bản sắc riêng để được nhận diện và ghi nhớ. Và nghệ sĩ chính là những người đang góp phần tạo nên bản sắc ấy.
Sứ mệnh của những "chiến sĩ" trên mặt trận văn hóa
Có lẽ chưa bao giờ cụm từ "trách nhiệm của người nghệ sĩ" lại được nhắc đến nhiều như hiện tại. Bởi càng nổi tiếng, càng có sức ảnh hưởng, nghệ sĩ càng mang trên vai một sứ mệnh lớn hơn chính mình.
Họ có thể lựa chọn chạy theo những xu hướng ngắn hạn để tạo hiệu ứng tức thời. Nhưng cũng có thể lựa chọn một con đường khó hơn, đó chính là gìn giữ và làm mới những giá trị văn hóa dân tộc để trao truyền cho thế hệ mai sau.
Những gì Sơn Tùng M-TP, Hoàng Thùy Linh, Phương Mỹ Chi, Trần Anh Hùng, Phạm Thiên Ân hay Trấn Thành đang làm hôm nay không chỉ là thành tựu của riêng họ. Đó là những viên gạch đầu tiên cho một hành trình dài hơn - hành trình đưa văn hóa Việt Nam vươn ra thế giới.
Trấn Thành là diễn viên Việt hiếm hoi xuất hiện trong một dự án điện ảnh hàng đầu Hàn Quốc.Và rồi sẽ có thêm nhiều nghệ sĩ trẻ tiếp bước. Sẽ có thêm những bài hát mang âm hưởng dân gian, những bộ phim kể về con người Việt Nam, những tác phẩm khiến bạn bè quốc tế phải thốt lên: "Đó là Việt Nam!".
Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc không phải là câu chuyện của riêng một ngành nghề nào. Đó là sự cộng hưởng của hàng triệu con người trên nhiều lĩnh vực khác nhau.
Nếu doanh nhân đưa thương hiệu Việt ra thế giới, nhà khoa học tạo ra những giá trị mới, thì nghệ sĩ chính là những người giữ lửa tâm hồn dân tộc. Bởi có một điều không bao giờ thay đổi, đó chính là một dân tộc chỉ thật sự lớn mạnh khi biết trân trọng và lan tỏa những giá trị văn hóa của chính mình.
Phương Mỹ Chi, Sơn Tùng M-TP và nhiều nghệ sĩ khác đang là những người giữ lửa tâm hồn dân tộc.Và trong hành trình ấy, nghệ sĩ Việt sẽ tiếp tục đồng hành cùng đất nước - không chỉ bằng ánh hào quang của sân khấu, mà còn bằng trách nhiệm, tình yêu quê hương và khát vọng đưa hai tiếng "Việt Nam" vang xa hơn nữa trên bản đồ thế giới.
Để một ngày nào đó, khi nhắc đến Việt Nam, thế giới không chỉ nhớ đến một quốc gia đang phát triển mạnh mẽ, mà còn nhớ đến một dân tộc có nền văn hóa lâu đời, một đất nước giàu bản sắc và những nghệ sĩ chưa bao giờ ngừng kể câu chuyện về quê hương mình.
