Trường hợp một nữ bệnh nhân mới 15 tuổi mắc ung thư đại trực tràng khiến bác sĩ Chang Xuri (Bắc Kinh, Trung Quốc) không khỏi day dứt.
Khi đến bệnh viện khám, nữ sinh ngồi đối diện ông trong tình trạng kiệt quệ hoàn toàn, hai tay ôm chặt lấy bụng vì những cơn đau dữ dội. Em không thể nuốt nổi một thìa cháo, cũng không thể đại tiện suốt nhiều ngày, cơ thể xanh xao, gầy rộc.
Bác sĩ Chang Xuri cho biết, khối u ác tính tại đại trực tràng của nữ sinh đã phát triển đến giai đoạn cuối, các tế bào ung thư tàn bạo đã di căn, xâm lấn khắp các cơ quan trong khoang bụng.
Khi bác sĩ gặng hỏi về bệnh sử, nữ sinh thừa nhận mình đã bị chướng bụng, tiêu chảy dai dẳng, thậm chí là đi ngoài ra máu ròng rã suốt hơn 1 năm trời. Nhưng em đã chọn cách im lặng và giấu kín. Một phần vì chủ quan nghĩ mình còn trẻ, đó chỉ là rối loạn tiêu hóa nhất thời. Phần còn lại là vì em vốn không thân thiết với bố mẹ. Em sợ khi nói ra, nếu khám ra bệnh, em sẽ bị mắng chửi vì sở thích ăn uống vô độ của mình.
Ảnh minh họa.
Khi tìm hiểu thêm về chế độ ăn uống, bác sĩ mới phát hiện ra do bố mẹ luôn vắng nhà, nữ sinh này thường đặt đồ ăn ngoài. Suốt nhiều năm liền, em gần như không ăn cơm nhà. Thực đơn hằng ngày lặp đi lặp lại với lẩu cay/mì cay, thịt nướng, thịt chế biến sẵn và các món chiên rán tẩm bột ngập dầu mỡ.
Thời gian ăn uống cũng không hề khoa học, thích thì ăn lúc nửa đêm, buồn thì bỏ đói cơ thể cả ngày. "Đúng là bệnh từ miệng mà ra! Ăn uống kiểu này thì ruột bằng sắt cũng sẽ đổ bệnh", bác sĩ Chang Xuri không khỏi tiếc nuối.
Dù ê kíp bác sĩ đã dốc toàn lực, dùng những phác đồ điều trị tiên tiến nhất để cứu chữa, nhưng phép màu đã không xảy ra. Cô gái trẻ đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 15.
Ảnh minh họa.
Bác sĩ Chang cho biết, ung thư đại trực tràng là bệnh ung thư rất phổ biến và tỉ lệ tử vong cao. Bệnh hình thành chủ yếu bởi sự tăng sinh bất thường tại niêm mạc đại trực tràng hay còn gọi là polyp. Ngoài ra, ung thư tại đại - trực tràng cũng có thể gây ra bởi các tổn thương có sẵn tại đại tràng hoặc trực tràng.
Bệnh đặc trưng bởi những rối loạn tiêu hóa và đại tiện dai dẳng như: chướng bụng, đau bụng vùng thượng vị, chán ăn, đi ngoài phân nhỏ, táo bón, đi ngoài ra máu. Cùng các dấu hiệu toàn thân như mệt mỏi, sụt cân, cơ thể suy nhược.
Ai có nguy cơ cao mắc ung thư đại trực tràng?
Bất cứ ai cũng có khả năng mắc ung thư tại đại trực tràng, tuy nhiên, những nhóm người sau đây sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bình thường:
-Thừa cân, béo phì
Người thừa cân hoặc béo phì có nguy cơ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng cao hơn người có cân nặng bình thường. Nguy cơ này đặc biệt rõ ở nam giới.
-Ít vận động
Thiếu hoạt động thể chất làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Ngược lại, duy trì tập luyện đều đặn có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng.
-Chế độ ăn không lành mạnh
Chế độ ăn nhiều thịt đỏ và thịt chế biến sẵn (xúc xích, thịt hộp, thịt xông khói…) có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn. Ngoài ra, các món ăn được chế biến bằng cách chiên, nướng hoặc quay ở nhiệt độ cao có thể tạo ra những hợp chất làm tăng nguy cơ ung thư. Trong khi đó, chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt được cho là có tác dụng bảo vệ sức khỏe đường ruột.
-Hút thuốc lá
Những người hút thuốc lá lâu năm có nguy cơ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng cao hơn đáng kể so với người không hút thuốc.
-Uống nhiều rượu bia
Việc sử dụng rượu bia thường xuyên và với lượng lớn có liên quan đến sự gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Các chuyên gia khuyến cáo nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn/ngày và nữ giới không quá 1 đơn vị cồn/ngày.
-Tuổi cao
Nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng tăng rõ rệt sau tuổi 50, mặc dù bệnh hiện nay đang có xu hướng trẻ hóa.
-Tiền sử gia đình mắc bệnh
Khoảng 20% người mắc ung thư đại trực tràng có người thân trong gia đình từng mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp tuyến. Nguy cơ càng cao nếu người thân mắc bệnh ở độ tuổi trẻ.
-Các bệnh lý viêm ruột mạn tính
Người bị viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn kéo dài có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn dân số chung.
Làm gì để giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng?
Một số biện pháp sau có thể giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng:
-Ăn nhiều chất xơ.
-Hạn chế chất béo từ động vật.
-Duy trì cân nặng hợp lý.
-Không hút thuốc.
-Tập luyện thể lực thường xuyên.
Minh Hoa (t/h)
