Cơn nguy kịch vì ngừng tim xảy ra với anh Vương (30 tuổi, sống tại Thâm Quyến, Trung Quốc). Ở độ tuổi sung sức nhất, anh lại duy trì hàng loạt thói quen gây hại sức khỏe: Thức khuya làm thêm giờ liên tục, nghiện thuốc lá nặng và thừa cân.
Đầu tháng 4, cơ thể anh bắt đầu phát ra những tín hiệu cầu cứu bằng triệu chứng tức ngực và đau âm ỉ lặp đi lặp lại. Vì không sốt, ho hay khó thở, anh Vương chủ quan cho rằng bản thân chỉ bị kiệt sức do quá tải công việc. Nghĩ rằng nghỉ ngơi là đỡ và ngại đi khám tốn kém, anh cắn răng chịu đựng cơn đau hành hạ suốt 3 ngày liên tục.
Ảnh minh họa.
Đến sáng ngày thứ 4, cơn đau ngực bùng phát dữ dội, cảm giác bị chèn ép, bóp nghẹt lồng ngực không hề thuyên giảm dù anh đã được công ty cho nằm nghỉ. Thấy tình hình bất ổn, các đồng nghiệp nhanh chóng đưa anh đến bệnh viện.
Tuy nhiên, ngay trên đường di chuyển, biến cố kinh hoàng đã xảy ra: Anh Vương đột ngột mất phương hướng, chân tay co giật rồi ngất lịm. Khi xe cấp cứu của Bệnh viện Đại học Khoa học và Công nghệ phía Nam (Trung Quốc) tiếp cận hiện trường, bệnh nhân đã rơi vào trạng thái mất ý thức hoàn toàn, đồng tử giãn hai bên, mất mạch cảnh, ngưng thở và tim đã ngừng đập.
Trước tình huống này, đội ngũ y tế lập tức thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) liên tục ngay trên xe. Cùng lúc đó, bệnh viện kích hoạt quy trình báo động đỏ cao nhất dành cho cấp cứu đau tức ngực.
Hội chẩn đa chuyên khoa giữa Cấp cứu, Tim mạch và Hồi sức tích cực (ICU) xác định bệnh nhân mắc Hội chứng mạch vành cấp tính. Nhóm điều trị nhanh chóng khởi động quy trình 3 bước: Duy trì tuần hoàn bằng hệ thống tim phổi nhân tạo (ECMO), chụp mạch vành khẩn cấp và tiến hành can thiệp thông tắc mạch máu bị nghẽn hoàn toàn.
Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa các khoa, sau 20 phút nhập viện, anh Vương đã được chuyển tới ICU trong tình trạng các chỉ số sinh tồn bước đầu ổn định. Dù qua cơn nguy kịch, anh phải đối mặt với quá trình phục hồi chức năng tim lâu dài.
Bác sĩ trực tiếp cứu chữa tiếc nuối: "Nếu bệnh nhân đến viện ngay ngày đầu tiên bị đau ngực, có lẽ anh ấy chỉ cần đặt stent can thiệp nhẹ nhàng và đã không phải trải qua thử thách sinh tử cùng những di chứng này ở tuổi 30".
Từ câu chuyện của anh Vương, các bác bác sĩ đã chỉ ra cơ chế tổn thương nguy hiểm đằng sau thói quen của giới trẻ. Đặc biệt, nguy hiểm ở 3 vấn đề sau đây:
Ảnh minh họa.
- Sự kết hợp của loạt thói quen tai hại: Thức khuya kéo dài, lười vận động, chế độ ăn nhiều mỡ/đường gây béo phì, hút thuốc lá (hoặc hít khói thuốc thụ động) và áp lực tâm lý cao. Những yếu tố này phá hủy lớp nội mạc mạch máu, đẩy nhanh quá trình xơ vữa và gây nứt vỡ mảng xơ vữa, tạo thành cục máu đông gây tắc động mạch vành cấp tính.
- Thiếu tuần hoàn bàng hệ: Khác với người cao tuổi (mạch máu đã hình thành các nhánh phụ nhỏ để bù trừ), mạch máu người trẻ chưa kịp phát triển hệ thống này. Khi tắc nghẽn xảy ra, toàn bộ vùng cơ tim phía sau bị ngắt nguồn nuôi dưỡng đột ngột, dẫn đến rung thất và ngừng tim nhanh chóng.
- Nguy cơ từ "nhồi máu cơ tim không đau": Bên cạnh cảm giác đè nặng ở ngực, bệnh nhồi máu cơ tim còn có thể khởi phát bằng đau răng, đau vai lưng hoặc đau vùng bụng trên. Đặc biệt, người béo phì hoặc tiểu đường rất dễ gặp tình trạng nhồi máu cơ tim "trong im lặng", khiến bệnh nhân chủ quan bỏ qua. Trong khi đó, những người trẻ tuổi thường chủ quan với những thay đổi nhỏ của sức khỏe, nhiều người xem nhẹ tầm quan trọng của khám sức khỏe định kỳ.
Các chuyên gia tim mạch đặc biệt nhấn mạnh, 120 phút đầu tiên kể từ khi xuất hiện triệu chứng được coi là "thời gian vàng" để cứu sống cơ tim. Trì hoãn từng phút đồng nghĩa với việc diện tích cơ tim hoại tử càng rộng, nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng suy tim vĩnh viễn càng cao.
Do đó, khi có dấu hiệu: Tức ngực, đau ngực từng cơn (tăng lên khi vận động, giảm khi nghỉ) kéo dài quá 15 phút, tuyệt đối không tự lái xe hay cố nhịn để nghỉ ngơi. Xử trí chuẩn là phải gọi ngay cấp cứu hoặc đường dây nóng y tế địa phương.
Các bác sĩ đưa ra lời khuyên, để phòng bệnh Hội chứng mạch vành cấp tính, cần điều chỉnh các yếu tố nguy cơ, điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống phối hợp với uống thuốc; ngưng hút thuốc, bỏ rượu, bia hoặc các chất kích thích; nên ăn nhiều rau, quả, củ, thức ăn có chất xơ; kiêng ăn mặn, mỡ, các thức ăn có nhiều acid béo bão hòa, nhiều cholesterol, hạn chế các thức ăn có nhiều đường; tránh các hoạt động gắng sức về thể lực, tránh các căng thẳng tri óc trong sinh hoạt hằng ngày.
Tập thể dục nhẹ, vừa sức, đều đặn hằng ngày là rất cần thiết. Về công việc, các bệnh nhân hội chứng mạch vành cấp không biến chứng có thể trở lại làm việc sau 2 tháng đối với các công việc nhẹ nhàng. Đối với các công việc lao động nặng, hoạt động trí óc căng thẳng, bệnh nhân cần phải được kiểm tra và đánh giá lại để xác định có phù hợp với công việc không. Một số nghề đòi hỏi thể lực và mức gắng sức cao, không thích hợp với bệnh nhân cần được tư vấn tìm một công việc khác phù hợp với tình trạng bệnh.
Minh Hoa (t/h theo Phụ nữ mới, Sức khỏe & Đời sống)
