Nghị định 188 tạo bệ đỡ mới cho giáo dục vùng biên

Từ hỗ trợ học sinh đến đầu tư đồng bộ cho giáo dục vùng biên

Những năm qua, việc thực hiện các nghị định, chính sách hỗ trợ học sinh đã mang lại nhiều chuyển biến tích cực. Học sinh được hỗ trợ tiền ăn, gạo, chỗ ở cùng nhiều khoản chi phục vụ học tập, sinh hoạt; các nhà trường có thêm nguồn lực để tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc học sinh. Nhờ đó, tỷ lệ chuyên cần tại nhiều địa phương tăng lên, số học sinh bỏ học giảm đáng kể, nhiều em ở vùng đặc biệt khó khăn có điều kiện theo học liên tục.

Theo chủ trương của Bộ Chính trị và Chính phủ, cả nước đang triển khai Đề án xây dựng hệ thống 248 trường PTNT liên cấp TH&THCS tại các xã biên giới đất liền, nhằm tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh vùng biên, đồng thời góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội khu vực biên giới.

Học sinh Trường Tiểu học Thanh Nưa, xã Thanh Nưa (Điện Biên) được hỗ trợ ăn trưa theo Nghị định 339.

Hiện nay, các địa phương đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng các trường PTNT liên cấp, sẵn sàng đưa vào hoạt động theo lộ trình. Đây là mô hình trường học chuyên biệt mới, vì vậy đòi hỏi hệ thống cơ chế, chính sách phải được hoàn thiện, điều chỉnh phù hợp để đáp ứng yêu cầu tổ chức và vận hành.

Đúng thời điểm các địa phương chuẩn bị đưa những ngôi trường đầu tiên vào hoạt động, Nghị định số 188/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 15/7. Nghị định đã cụ thể hóa các quy định về tổ chức và hoạt động của trường PTNT và trường PTNT tại các xã biên giới đất liền, tạo hành lang pháp lý để mô hình mới được triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Ông Nguyễn Văn Minh, Hiệu trưởng Trường PTDTBT TH&THCS Chung Chải, xã Pa Tần (Lai Châu) cho biết: “Điểm nổi bật của Nghị định là xây dựng một cơ chế đồng bộ để các trường có thể vận hành hiệu quả ngay từ khi thành lập. Không chỉ quy định chế độ đối với học sinh, Nghị định còn xác lập cơ chế bảo đảm hoạt động cho nhà trường thông qua các chính sách về kinh phí duy trì hoạt động, bảo trì cơ sở vật chất, chăm sóc sức khỏe học sinh, tổ chức các hoạt động giáo dục đặc thù, quản lý học sinh ngoài giờ lên lớp và bảo đảm điều kiện sinh hoạt nội trú”.

Ông Đinh Văn Huân, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Hoàng Liên, xã Bản Hồ (Lào Cai) chia sẻ: “Khi mức hỗ trợ được điều chỉnh phù hợp với thực tế, nhà trường sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng thực đơn, nâng cao chất lượng dinh dưỡng cho học sinh. Điều này không chỉ giúp các em phát triển thể chất tốt hơn mà còn tạo thêm niềm tin để phụ huynh yên tâm gửi con học bán trú, nội trú”.

Trường PTNT liên cấp TH&THCS Pa Tần, xã Pa Tần (Lai Châu) đang hoàn thiện để sẵn sàng đi vào hoạt động trong năm học mới.

Nghị định quy định rõ nguyên tắc hưởng chính sách. Học sinh thuộc nhiều nhóm đối tượng và cùng được hưởng một loại hỗ trợ sẽ nhận mức cao nhất, bảo đảm minh bạch, thống nhất trong quá trình thực hiện. Đồng thời, việc học sinh đang hưởng học bổng hoặc các chính sách trợ giúp khác không làm mất quyền được hưởng chính sách theo Nghị định 188 nếu vẫn đáp ứng đủ điều kiện.

Nghị định cũng bổ sung quy định mang tính nhân văn khi cho phép học sinh tạm nghỉ học do ốm đau, tai nạn hoặc nguyên nhân bất khả kháng vẫn được hưởng chính sách trong thời gian quy định. Điều này góp phần bảo đảm quyền lợi cho người học, tránh những thiệt thòi phát sinh ngoài ý muốn.

Việc hoàn thiện cơ chế cho thấy mục tiêu của chính sách không chỉ dừng ở hỗ trợ an sinh mà còn hướng đến xây dựng một mô hình giáo dục đặc thù, phù hợp với điều kiện của các xã biên giới.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho mô hình trường chuyên biệt vùng biên

Tỉnh Điện Biên hiện có 15 xã biên giới được đầu tư xây dựng trường PTNT liên cấp TH&THCS. Trong đó, Trường PTNT liên cấp TH&THCS Si Pa Phìn là ngôi trường đầu tiên của cả nước đã được khánh thành và đi vào hoạt động.

Học sinh vùng biên học tại các trường PTNT sẽ được hưởng chính sách hỗ trợ theo Nghị định 188 từ ngày 15/7.

Năm học vừa qua, học sinh nhà trường được hưởng chế độ theo Nghị định 66 và Nghị định 339 đối với học sinh ăn bữa trưa tại trường. Việc Nghị định 188 có hiệu lực vào thời điểm này được đánh giá là “mảnh ghép cuối cùng”, hoàn thiện hành lang pháp lý để mô hình trường chuyên biệt chính thức vận hành.

Ngay sau khi Nghị định 188 được ban hành, Trường PTNT liên cấp TH&THCS Si Pa Phìn đã tổ chức tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh; đồng thời lồng ghép các nội dung của Nghị định vào công tác tuyển sinh để người dân hiểu rõ quyền lợi khi cho con theo học tại trường.

Tại Lai Châu, 11 trường PTNT liên cấp đang được đầu tư xây dựng. Trong đó, một số trường được khởi công năm 2025 đang gấp rút hoàn thiện những hạng mục cuối cùng để sẵn sàng đi vào hoạt động từ năm học 2026 - 2027.

Ông Lỳ Xừ Po, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Ka Lăng, xã Thu Lũm (Lai Châu) nhận định: “Nghị định không chỉ đầu tư xây dựng trường lớp mà còn thiết kế một hệ thống chính sách đồng bộ để bảo đảm nhà trường hoạt động ổn định và học sinh được chăm lo toàn diện. Đây là nền tảng rất quan trọng để mô hình trường chuyên biệt phát huy hiệu quả lâu dài”.

Thầy trò Trường PTDTBT THCS Huổi Luông, xã Phong Thổ (Lai Châu).

Theo ông Lò Văn Vương, Hiệu trưởng Trường PTDTBT Tiểu học Huổi Luông, xã Phong Thổ (Lai Châu), việc quy định cụ thể các chế độ dành cho học sinh và cơ chế bảo đảm hoạt động của nhà trường sẽ giúp đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục, tổ chức bán trú, nội trú, chăm sóc sức khỏe, quản lý học sinh ngoài giờ lên lớp, cũng như bố trí các điều kiện sinh hoạt phù hợp với đặc thù của một trường học ở khu vực biên giới.

Ông Mạc Quang Dũng, Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Lai Châu nhận định: “Trong bối cảnh nhiều trường PTNT liên cấp đang được đầu tư và chuẩn bị đi vào hoạt động, Nghị định 188 được xem là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, tạo nền tảng để mô hình trường chuyên biệt phát huy hiệu quả. Khi những ngôi trường được xây dựng ngay nơi biên cương có đầy đủ cơ chế hoạt động và chính sách hỗ trợ, học sinh sẽ có điều kiện học tập tốt hơn, địa phương có thêm nguồn nhân lực chất lượng, còn khu vực biên giới có thêm nền tảng vững chắc để phát triển bền vững gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia”.