Nam thanh niên 15 tuổi ở Đài Loan (Trung Quốc) cùng cha mẹ tham dự buổi tiệc tối do công ty tổ chức. Trong không khí sôi động, một cuộc thi mang tên Thử thách uống rượu được mở ra với phần thưởng 6.000 Đài tệ. Vì không thể uống đồ có cồn, thiếu niên quyết định dùng trà để tham gia, tự nhủ trà cũng chỉ là nước thảo mộc lành tính, "uống nhiều một chút cũng chẳng sao".
Nhắm đến tiền thưởng, nam thanh niên đã cố uống hết gần 6 lít trà nhạt trong thời gian cực ngắn. Tuy nhiên, sau khi trở về nhà, nam thanh niên bắt đầu cảm thấy chóng mặt dữ dội, đầu óc quay cuồng rồi liên tục nôn mửa. Đến nửa đêm, tình trạng xấu đi nhanh chóng khi cơ thể bắt đầu lên cơn co giật và bệnh nhân rơi vào trạng thái lú lẫn, mất ý thức.
Ảnh minh họa.
Gia đình lập tức đưa thiếu niên đi cấp cứu ngay trong đêm. Bác sĩ Hung Yung Hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết: "Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hoang mang sâu, các phản xạ thần kinh bị rối loạn nghiêm trọng. Kết quả xét nghiệm phát hiện nồng độ natri trong máu của nam thanh niên đã tụt xuống mức nguy hiểm. Bệnh nhân bị hạ natri máu cấp tính, một biểu hiện ngộ độc nước nghiêm trọng do lượng chất lỏng khổng lồ tràn ngập hệ tuần hoàn".
Nhiều người vẫn cho rằng uống càng nhiều nước càng tốt. Tuy nhiên, bác sĩ Hung Yung Hsiang chỉ ra một quy tắc bất biến trong y học: "Liều lượng quyết định độc tính". Dù là nước lọc hay trà, khi dung nạp quá mức giới hạn sinh lý, chúng đều trở thành mối đe dọa cực kỳ nguy hiểm.
Sự sống của các tế bào phụ thuộc chặt chẽ vào áp suất thẩm thấu cân bằng giữa máu và dịch mô, nơi các ion natri (muối) giữ vai trò then chốt. Khi gần 6 lít nước tràn vào máu trong thời gian ngắn, toàn bộ lượng natri trong hệ tuần hoàn bị pha loãng.
Theo cơ chế áp suất thẩm thấu, nước từ vùng có nồng độ natri thấp (trong máu) sẽ ồ ạt tràn vào bên trong các tế bào, nơi có nồng độ natri cao hơn. Hậu quả là toàn bộ các tế bào khắp cơ thể bị úng nước. Trong số các cơ quan, não bộ là nơi chịu tổn thương nhất.
Ảnh minh họa.
Bác sĩ Hung Yung Hsiang nhấn mạnh, mấu chốt của ngộ độc nước không chỉ nằm ở tổng lượng uống mà nằm ở tốc độ dung nạp vượt xa khả năng bài tiết của thận.
Ở một người khỏe mạnh, hai quả thận làm việc hết công suất cũng chỉ có thể lọc và bài tiết khoảng 800ml đến 1.000ml nước tiểu mỗi giờ. Việc nạp tới 6.000ml chất lỏng chỉ trong một hai tiếng đồng hồ đã vượt gấp 6 lần khả năng xử lý của thận, trong khi nam thanh niên này uống trong chưa đầy 15 phút. Lượng nước dư thừa không thể thoát ra ngoài buộc phải tích tụ trong cơ thể, gây biến chứng hạ natri máu tức thì.
Bác sĩ Hung cảnh báo, sau khi uống lượng lớn chất lỏng (dù là nước lọc, trà hay bất kỳ loại thức uống nào), nếu nhận thấy cơ thể xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong 5 dấu hiệu dưới đây, cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất:
- Chóng mặt dữ dội: Cảm giác hoa mắt, choáng váng và mất thăng bằng đột ngột do áp lực máu thay đổi.
- Đau đầu: Cơn đau đầu dữ dội xuất hiện do áp lực nội sọ bắt đầu gia tăng.
- Buồn nôn liên tục: Cảm giác nôn nao dai dẳng do hệ thần kinh trung ương bị chèn ép.
- Nôn mửa không kiểm soát: Tiếp tục nôn khan hoặc nôn ra dịch mật ngay cả khi dạ dày không còn gì.
- Co giật và rối loạn ý thức: Mất phương hướng, nói năng rời rạc, co giật cơ bắp.
Nam thanh niên 15 tuổi trong câu chuyện trên may mắn được cứu sống sau nhiều ngày điều trị tích cực, nhưng không phải ai cũng vậy. Trường hợp này là một bài học đắt giá, thức tỉnh cho tất cả mọi người trong thói quen uống nước hàng ngày. "Trà hay các loại nước thảo mộc tuy có nhiều chất chống oxy hóa tốt cho sức khỏe, nhưng chúng vẫn chứa thành phần chính là nước và cần được uống điều độ", bác sĩ Hung nói thêm.
Uống nước thế nào tốt cho sức khỏe?
Hiện tại, không có khuyến nghị chính thức nào cho việc chỉ uống nước lọc. Số lượng cần dựa trên một số yếu tố, chẳng hạn như độ tuổi, giới tính và mức độ hoạt động. Tuy nhiên, có những khuyến nghị về tổng lượng nước uống vào, bao gồm lượng nước tiêu thụ qua tất cả các loại thực phẩm và đồ uống, chẳng hạn như nước lọc, trái cây và rau quả.
Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia Hoa Kỳ khuyến nghị lượng nước uống đầy đủ hàng ngày là: Khoảng 15,5 cốc (3,7 lít) chất lỏng mỗi ngày đối với nam giới Khoảng 11,5 cốc (2,7 lít) chất lỏng mỗi ngày cho phụ nữ.
Những khuyến nghị này bao gồm chất lỏng từ nước, đồ uống và thực phẩm khác. Khoảng 20% lượng chất lỏng hàng ngày thường đến từ thực phẩm và phần còn lại từ đồ uống. Do đó, tùy thuộc vào các loại thực phẩm và đồ uống khác tiêu thụ, bạn có thể không cần uống 3 lít nước mỗi ngày để đáp ứng nhu cầu chất lỏng của mình.
Lưu ý, uống quá nhiều có thể phá vỡ sự cân bằng điện giải của cơ thể, dẫn đến hạ natri máu hoặc nồng độ natri trong máu thấp. Các triệu chứng của hạ natri máu bao gồm suy nhược, lú lẫn, buồn nôn, nôn và trong trường hợp nghiêm trọng thậm chí tử vong. Mặc dù thận có thể bài tiết tới 20 – 28 lít nước mỗi ngày nhưng chúng chỉ có thể xử lý 800 – 1.000ml nước mỗi giờ.
Vì lý do này, điều quan trọng là phải chia đều lượng nước uống trong ngày thay vì uống hết trong một lần. Ngoài ra, hãy nhớ lắng nghe cơ thể và điều chỉnh lượng nước uống cho phù hợp nếu cảm thấy không khỏe.
Minh Hoa (t/h)
