Các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng ngày càng tinh vi. Đối tượng có thể giả danh Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, nhân viên ngân hàng, người thân hoặc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để giả mạo hình ảnh, giọng nói, từ đó dụ nạn nhân chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân và chiếm đoạt tài sản.
Theo khuyến cáo của Công an xã Ya Hội, tỉnh Gia Lai, 30 phút đầu tiên kể từ khi nghi ngờ bị lừa đảo là khoảng thời gian quan trọng để người dân chủ động hạn chế thiệt hại. Trong thời điểm này, cần khẩn trương thực hiện 5 việc sau.
1. Dừng ngay giao dịch, tuyệt đối không chuyển thêm tiền
Ngay khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân cần chấm dứt trao đổi với đối tượng nghi vấn, không tiếp tục chuyển tiền hoặc cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng và dữ liệu cá nhân.
Đặc biệt, cần cảnh giác với các yêu cầu chuyển thêm tiền để "xác minh tài khoản", "chứng minh tài chính", "nộp phí hoàn tiền" hoặc "mở khóa tài khoản". Đây có thể là thủ đoạn nhằm tiếp tục chiếm đoạt tài sản.
2. Gọi ngay cho ngân hàng để ngăn chặn giao dịch đáng ngờ
Nếu đã chuyển tiền hoặc để lộ thông tin tài khoản, người dân cần liên hệ ngay với ngân hàng thông qua số điện thoại chính thức hoặc các kênh hỗ trợ chính thống.
Tùy tình huống, người dân có thể đề nghị khóa thẻ, tạm ngừng dịch vụ ngân hàng điện tử và hỗ trợ tra soát, ngăn chặn giao dịch nếu còn khả năng xử lý.
Khi liên hệ, cần cung cấp đầy đủ thông tin về thời gian giao dịch, số tiền, tài khoản nhận tiền, biên lai chuyển khoản và các dữ liệu liên quan để ngân hàng phối hợp xử lý theo quy định.
Việc thông báo càng sớm càng tốt có thể giúp hạn chế thiệt hại, nhưng không bảo đảm chắc chắn thu hồi được tiền đã chuyển.
3. Đổi mật khẩu, bảo vệ tài khoản trước nguy cơ bị chiếm quyền
Người dân cần nhanh chóng đổi mật khẩu các tài khoản có nguy cơ bị xâm phạm, đặc biệt là tài khoản ngân hàng, thư điện tử và mạng xã hội. Đồng thời, cần đăng xuất khỏi những phiên đăng nhập không nhận diện được và kích hoạt các biện pháp xác thực bảo mật bổ sung.
Nếu đã cài ứng dụng lạ theo hướng dẫn của đối tượng, nhất là phần mềm cho phép điều khiển thiết bị từ xa, cần ngắt kết nối mạng khi phù hợp, không sử dụng thiết bị nghi nhiễm mã độc để đăng nhập ngân hàng và tìm kiếm hỗ trợ kỹ thuật từ đơn vị đáng tin cậy.
Không tiếp tục làm theo hướng dẫn của đối tượng hoặc cài đặt thêm phần mềm không rõ nguồn gốc.
4. Giữ lại bằng chứng, trình báo Công an càng sớm càng tốt
Người dân cần lưu giữ tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, tài khoản mạng xã hội, đường link, số tài khoản nhận tiền, biên lai chuyển khoản, hình ảnh và toàn bộ nội dung trao đổi với đối tượng.
Sau đó, cần nhanh chóng đến cơ quan Công an gần nhất để trình báo, cung cấp thông tin và phối hợp giải quyết theo quy định. Không nên vì xấu hổ, lo sợ hoặc cho rằng số tiền bị chiếm đoạt không lớn mà chậm trễ trình báo.
Đối với người dân trên địa bàn xã Ya Hội, có thể liên hệ Công an xã Ya Hội để được hướng dẫn, tiếp nhận thông tin theo quy định.
5. Cảnh giác với chiêu trò lừa đảo lần hai để lấy lại tiền
Sau khi nạn nhân bị chiếm đoạt tài sản, các đối tượng có thể tiếp tục tiếp cận bằng cách giả danh luật sư, cán bộ Công an, nhân viên ngân hàng hoặc đơn vị hỗ trợ thu hồi tiền.
Chúng thường hứa hẹn lấy lại số tiền đã mất, sau đó yêu cầu nộp phí trước hoặc cung cấp thông tin bảo mật. Đây là thủ đoạn có thể khiến nạn nhân tiếp tục mất tiền.
Người dân tuyệt đối không chuyển tiền cho cá nhân, tổ chức không rõ nguồn gốc với lời hứa "thu hồi tiền bị lừa"; không cung cấp mã OTP, mật khẩu hoặc cài đặt ứng dụng theo yêu cầu của người lạ. Khi có nghi vấn, cần kiểm chứng thông tin qua các kênh chính thống và trình báo cơ quan Công an.
Công an xã Ya Hội khuyến cáo, mỗi người dân cần thường xuyên cập nhật các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới và chủ động bảo vệ thông tin cá nhân theo nguyên tắc "3 không": không bấm vào đường link lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc và không cài đặt ứng dụng không đáng tin cậy. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu và thông tin bảo mật cho bất kỳ ai.
