Không ít người cho rằng gout là hậu quả của việc ăn quá nhiều chất đạm, đặc biệt là thịt đỏ và hải sản. Vì vậy, ngay sau khi được chẩn đoán bệnh, họ cắt bỏ gần như toàn bộ thịt, cá khỏi thực đơn.
Tuy nhiên, theo bác sĩ dinh dưỡng Vũ Minh Tuấn, đây là quan niệm chưa đầy đủ. Gout xảy ra khi các tinh thể urat lắng đọng trong khớp do nồng độ acid uric trong máu tăng cao kéo dài. Acid uric không chỉ chịu ảnh hưởng từ chế độ ăn mà còn liên quan đến chức năng thận, yếu tố di truyền, cân nặng, rượu bia, một số loại thuốc và các bệnh lý chuyển hóa.
Do đó, việc chỉ tập trung kiêng chất đạm mà bỏ qua các yếu tố khác sẽ khó kiểm soát bệnh lâu dài.
Người bệnh vẫn cần bổ sung đủ protein theo nhu cầu cơ thể. Thay vì loại bỏ hoàn toàn thịt, cá, nên ưu tiên các nguồn đạm lành mạnh như trứng, sữa ít béo, đậu phụ; sử dụng thịt nạc và cá với lượng phù hợp. Trong khi đó, phủ tạng động vật, thịt đỏ và một số loại hải sản giàu purin cần được hạn chế.
Người mắc bệnh gout cần tránh những sai lầm dưới đây:
Kiêng hoàn toàn chất đạm
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Việc loại bỏ hoàn toàn thịt, cá không làm các tinh thể urat đã lắng đọng trong khớp biến mất ngay lập tức, nhưng lại khiến khẩu phần ăn mất cân đối.
Ở người cao tuổi hoặc người ít vận động, chế độ ăn thiếu đạm còn làm giảm khối cơ, suy giảm sức khỏe và ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.
Nhiều người kiêng chất đạm tuyệt đối vẫn tái phát gout do mắc 4 sai lầm trong ăn uống.
Kiêng thịt nhưng uống nhiều đồ ngọt
Không ít người bỏ thịt nhưng lại thường xuyên uống nước ngọt, trà sữa hoặc các loại nước đóng chai.
Theo khuyến cáo của Trưởng môn Thấp khớp học Hoa Kỳ (ACR), người mắc gout nên hạn chế đồ uống chứa nhiều fructose, bởi loại đường này có thể làm tăng acid uric trong máu. Một số nghiên cứu gần đây cũng ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ đồ uống có đường với nguy cơ tái phát gout.
Các chuyên gia khuyến cáo nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất. Nếu muốn bổ sung vitamin, nên ăn trái cây tươi thay vì uống quá nhiều nước ép hoặc đồ uống cô đặc.
Nhịn ăn hoặc giảm cân quá nhanh
Giảm cân là mục tiêu cần thiết với người thừa cân, béo phì mắc gout. Tuy nhiên, giảm cân bằng cách nhịn ăn hoặc cắt giảm năng lượng quá mức lại có thể gây tác dụng ngược.
Nhịn ăn kéo dài khiến cơ thể thiếu dinh dưỡng, mất khối cơ và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa. Một số nghiên cứu cũng cho thấy giảm cân quá nhanh chưa chắc giúp cải thiện đáng kể nồng độ acid uric hay giảm các triệu chứng của bệnh.
Các chuyên gia khuyến nghị người bệnh nên giảm cân từ từ bằng chế độ ăn hợp lý kết hợp vận động phù hợp, đồng thời theo dõi acid uric định kỳ.
Tự ý ngừng thuốc khi hết đau
Đây là sai lầm khiến nhiều người rơi vào vòng luẩn quẩn “đỡ đau rồi lại tái phát”.
Theo các bác sĩ, cơn đau biến mất không đồng nghĩa các tinh thể urat trong khớp đã được loại bỏ hoàn toàn. Quá trình lắng đọng vẫn có thể âm thầm tiếp diễn nếu acid uric chưa được kiểm soát về ngưỡng mục tiêu.
Vì vậy, người bệnh cần tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, tái khám và xét nghiệm acid uric định kỳ để điều chỉnh thuốc khi cần thiết, thay vì tự ý dừng thuốc sau khi hết triệu chứng.
Các chuyên gia nhấn mạnh, chế độ ăn chỉ là một phần trong quá trình điều trị gout. Để hạn chế các đợt gout cấp tái phát và ngăn ngừa biến chứng, người bệnh cần duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia và đồ uống có đường, uống đủ nước, vận động thường xuyên, đồng thời sử dụng thuốc hạ acid uric theo đúng chỉ định.
Việc kết hợp điều trị bằng thuốc với chế độ dinh dưỡng khoa học và lối sống lành mạnh sẽ giúp kiểm soát acid uric hiệu quả hơn, giảm nguy cơ tái phát cơn gout và bảo vệ chức năng khớp cũng như thận về lâu dài.
