Theo báo cáo của Sở GD&ĐT Hà Nội gửi Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP Hà Nội ngày 25/3 về phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố, cơ bản giữ nguyên các trường THPT, THCS, Tiểu học, các trường liên cấp, mầm non công lập hiện có; đề xuất sắp xếp, điều chỉnh nếu cần thiết theo hướng thuận tiện phục vụ nhu cầu của người dân, học sinh.
Đề nghị sắp xếp, cắt giảm 35 trường công lập ở 18 xã/phường gồm: Bạch Mai, Bồ Đề, Chương Mỹ, Cửa Nam, Hà Đông, Hai Bà Trưng, Hồng Hà, Ngọc Hà, Sơn Tây, An Khánh, Chương Dương, Đan Phượng, Phú Cát, Phúc Lộc, Thạch Thất, Yên Bài, Phú Nghĩa, Minh Châu.
Việc này xuất phát từ quy mô trường, lớp và học sinh quá nhỏ, dưới mức chuẩn tối thiểu. Đây là lý do phổ biến nhất tại nhiều địa phương, khi các trường không đáp ứng được quy định về số lượng lớp học hoặc sĩ số theo Điều lệ trường học hiện hành.
Nhiều trường chỉ có từ 5 đến 8 lớp học. Ví dụ: Trường THCS Phú Mãn thuộc xã Phú Cát chỉ có 5 lớp; Trường Mầm non Huyện thuộc xã Đan Phượng có 8 lớp; THCS Vân Hà và Tiểu học Vân Hà thuộc xã Phúc Lộc đều chỉ có 5 lớp.
Cô trò Trường THPT Hoài Đức B, xã An Khánh, Hà Nội trong giờ học trên lớp. Ảnh: Đình Tuệ.
Một số trường gặp khó khăn trong tuyển sinh dẫn đến số học sinh rất ít, sĩ số không đảm bảo như Trường THCS Hồng Hà (phường Sơn Tây) hay các trường mầm non tại phường Cửa Nam.
Việc sáp nhập nhằm tạo ra các trường mới có quy mô học sinh và số lớp đủ lớn. Ví dụ: sáp nhập tại xã Thạch Thất và Yên Bài để trường mới có quy mô từ 20-30 lớp, đáp ứng tiêu chuẩn quy định.
Thứ nữa, nhiều trường diện tích đất chật hẹp, cơ sở vật chất thiếu thốn và xuống cấp, đặc biệt phổ biến tại các khu trung tâm hoặc các khu vực dân cư cũ, điều kiện cơ sở hạ tầng không cho phép nhà trường phát triển.
Nhiều trường có diện tích quá nhỏ, đan xen trong khu dân cư, nằm sâu trong ngõ hẹp. Ví dụ: Trường Mầm non Chim Non thuộc phường Ngọc Hà chỉ có 252,2m2; các trường tại phường Hai Bà Trưng.
Một số trường có cơ sở vật chất cũ, xuống cấp trầm trọng, vị trí giao thông không thuận tiện như Mầm non Bắc Cầu thuộc phường Bồ Đề.
Nhiều trường không đủ điều kiện đạt chuẩn Quốc gia do thiếu diện tích để xây dựng các phòng học tối thiểu, phòng chức năng, phòng bộ môn, hoặc sân chơi. Ví dụ: Trường Mẫu giáo số 8 và THCS Phúc Xá thuộc phường Hồng Hà; các trường chưa đạt chuẩn tại phường Hà Đông.
Các bé lớp 1 Trường Tiểu học Đại Mỗ 3, phường Tây Mỗ, Hà Nội hân hoan chuẩn bị chào đón năm học mới 2025-2026.
Ngoài ra, khoảng cách địa lý quá gần, gây chồng chéo địa bàn cũng là rào cản. Sự phân bố trường học do lịch sử để lại khiến một số đơn vị nằm quá sát nhau, dẫn đến lãng phí và cạnh tranh nguồn tuyển sinh không cần thiết:
Có những trường mầm non hoặc tiểu học chỉ cách nhau từ 200m đến dưới 1,5km. Ví dụ: Trường Mầm non Đinh Tiên Hoàng và Trường Mầm non Hoa Sen thuộc phường Hồng Hà cách nhau chưa đến 200m; Trường Mầm non Thị trấn Phùng và Trường Mầm non Huyện thuộc xã Đan Phượng cách nhau 250m; 3 trường mầm non tại phường Cửa Nam.
Theo đại diện Sở GD&ĐT Hà Nội, việc sáp nhập giúp tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, chắp vá, đặc biệt đối với các điểm trường lẻ. Giúp tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và sử dụng nguồn lực giáo viên, ngân sách nhà nước tại địa phương.
Đối với cấp THPT, ngành Giáo dục Thành phố đề nghị giữ nguyên 124 trường THPT hiện có do nhu cầu về chỗ học lớp 10 vẫn có xu hướng tăng, đồng thời không trường nào dưới chuẩn về diện tích, số lớp, số học sinh. Giai đoạn 2028-2030, dự kiến giảm đầu mối quản lý, bằng cách sáp nhập nhiều trường thành một trường lớn, song giữ nguyên vị trí để tạo thành mô hình đa cơ sở.
Tiêu chí sắp xếp là những trường mầm non dưới 15 lớp, còn tiểu học là 20, THCS là 23. Sau khi sáp nhập, các trường có tối đa 30-45 lớp. Cùng với đó, thành phố sẽ phát triển trường liên cấp, liên kết mạng lưới trường học liên phường, xã, giao quyền tự chủ toàn diện cho các trường và thí điểm mô hình quản trị mới. Hà Nội hiện có khoảng 2,3 triệu học sinh với hơn 2.300 trường công lập từ mầm non đến THPT và hàng trăm trường tư thục.
