Xu hướng trên gây tranh luận về tương lai của giáo dục trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).
Mới đây, Đại học Truyền thông Trung Quốc, thông báo dừng đào tạo nhiều chuyên ngành truyền thống như nhân văn, truyền thông, sáng tạo… và thay thế bằng các ngành học tích hợp công nghệ.
Ông Liao Xiangzhong, đại diện cấp cao của trường, cho biết: “Quyết định này phản ánh xu hướng tất yếu của thời đại hợp tác giữa con người và máy móc. Các ngành như nhiếp ảnh, sáng tác truyện tranh, thiết kế truyền thông hình ảnh hay thiết kế thời trang sẽ bị loại bỏ ở bậc đại học từ năm 2025, nhường chỗ cho các chương trình mới như nghệ thuật hình ảnh thông minh hay kỹ thuật nghe nhìn thông minh”.
Ông Liao nói thêm, các chuyên ngành này không bị hủy bỏ hoàn toàn mà được sáp nhập vào các ngành học rộng hơn như một phần của chiến dịch tái cấu trúc học thuật kéo dài tám năm tại trường đại học.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển, ai cũng có thể là người sáng tạo nội dung. Vì vậy, các trường cần thiết kế lại chương trình học. Đơn cử, chuyên ngành nhiếp ảnh truyền thống đã được sáp nhập vào nhiếp ảnh và sản xuất phim truyền hình.
Ông cũng cho rằng “công việc dịch thuật phần lớn đã được thay thế bằng trí tuệ nhân tạo”, và việc đào tạo chuyên sâu một ngôn ngữ trong bốn năm có thể trở thành “sự lãng phí nguồn lực”.
Những phát biểu này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, tạo ra nhiều ý kiến trái chiều. Một số nhà quan sát cho rằng, việc cắt giảm các ngành nghệ thuật là quá đột ngột và có thể làm suy yếu nền tảng sáng tạo. Trong khi đó, những người ủng hộ lập luận rằng AI đang thay đổi căn bản cách sản xuất nội dung và giáo dục cần thích nghi để không bị tụt hậu.
Trên thực tế, xu hướng này không chỉ diễn ra tại một trường. Các cơ sở đào tạo khác như Đại học Cát Lâm, Đại học Sư phạm Hoa Đông hay Đại học Nam Xương đã đóng cửa hoặc điều chỉnh nhiều ngành liên quan đến nghệ thuật như phát thanh truyền hình, đạo diễn hay hoạt hình.
Một sinh viên ngành nhiếp ảnh chia sẻ: “Chúng tôi đều thở dài khi nghe tin, nhưng không quá bất ngờ hay tức giận. Sử dụng AI chỉ là chuyển sang một công cụ sáng tạo khác. Điều quan trọng hơn là tư duy của chính mình”.
Điều này cho thấy thế hệ trẻ phần nào đã quen với sự hiện diện của AI trong học tập, khi nhiều giảng viên đã bắt đầu tích hợp công nghệ này vào giảng dạy từ vài năm trước.
Dù vậy, không ít ý kiến cho rằng việc “xóa sổ” hoàn toàn các ngành học là cách tiếp cận thiếu cân bằng. Bên cạnh việc cắt giảm, nhiều trường đại học Trung Quốc cũng phát triển các chương trình kết hợp AI và nghệ thuật. Việc thành lập các khoa hoặc chương trình chuyên sâu về “nghệ thuật trí tuệ nhân tạo” cho thấy định hướng chuyển đổi mạnh mẽ, thay vì chỉ đơn thuần thu hẹp quy mô.
Ông Liao Xiangzhong, đại diện cấp cao của trường, giải thích: “Nhà trường sẽ dừng đào tạo 3 chuyên ngành nhân văn, trong đó có biên dịch. Bởi vì việc dịch thuật phần lớn đã được thay thế bằng trí tuệ nhân tạo. Việc thành lập một chuyên ngành dịch thuật về một số ngôn ngữ cụ thể là sự lãng phí lớn nguồn lực quốc gia”.
