Đó là nhấn mạnh của Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân tại Hội nghị Hiệu trưởng các trường Cao đẳng phía Nam sáng 3/7 tại Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng.
Hội nghị nhằm quán triệt việc thực hiện Chỉ thị số 21-CT/TW, Chỉ thị số 37-CT/TW của Ban Bí thư và triển khai Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025.
Chuyển đổi tư duy và hoàn thiện khung pháp lý
Chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Lê Quân, nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục" là yêu cầu bức thiết.
Giáo dục nghề nghiệp phải được xác định là trụ cột phát triển nhân lực quốc gia, không phải là lựa chọn thứ hai mà là con đường thiết thực để có việc làm, thu nhập và cơ hội phát triển lâu dài.
Toàn cảnh hội nghị.
Thứ trưởng Lê Quân chỉ ra năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm mà hệ thống GDNN phải quyết liệt làm, gồm:
Thứ nhất, rà soát và quy hoạch lại mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp khu vực phía Nam theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Yêu cầu đặt ra là sáp nhập các trường để hình thành cơ sở đa ngành, quy mô lớn, chấm dứt tình trạng phát triển manh mún.
Thứ hai, triển khai Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 bằng cách đẩy mạnh tự chủ, phân cấp gắn với mô hình chính quyền hai cấp tại địa phương. Đồng thời, cần có cơ chế đặc thù để tuyển dụng chuyên gia, kỹ sư giỏi từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy.
Thứ ba, đẩy mạnh phát triển mô hình trung học kỹ thuật (trung học STEM) gắn kết với giáo dục nghề nghiệp và liên thông lên bậc cao đẳng, đại học.
Thứ tư, đổi mới cơ chế đào tạo bằng cách định hình lại quy mô, cơ cấu và chất lượng gắn chặt với doanh nghiệp và việc làm. Bắt buộc phải có sự hợp tác với doanh nghiệp khi mở khoa hoặc trung tâm mới.
Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số, bắt buộc đưa Trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản trị nhà trường và giảng dạy theo mô hình AI+.
Ông Trần Thanh Đạm - Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên - Bộ GD&ĐT.
Báo cáo tại hội nghị chuyên đề, ông Trần Thanh Đạm - Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên - Bộ GD&ĐT, cho biết Cục đang sơ kết việc thực hiện Kết luận số 105 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Mục tiêu hàng đầu là đưa giáo dục nghề nghiệp về đúng vị trí trung tâm trong việc phát triển nguồn nhân lực.
Về khung pháp lý, Bộ GD&ĐT đã ban hành Nghị định cùng Thông tư liên quan để chuẩn hóa toàn diện từ cơ sở giáo dục, chương trình đào tạo đến phát triển mô hình trung học nghề. Công tác chuyển đổi số cũng là một ưu tiên chiến lược với việc khẩn trương xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ.
"Các quy hoạch mạng lưới, tiêu chí đầu tư hướng tới xây dựng 50 trường chất lượng cao đang được gấp rút hoàn thiện", ông Trần Thanh Đạm thông tin.
Kiến nghị thực tiễn và định hướng chiến lược
Tại phiên thảo luận, các cơ sở đào tạo đã đưa ra nhiều kiến nghị sát với thực tiễn. Ông Trần Ni Kha - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Phạm Ngọc Thạch Cần Thơ, đề xuất trao quyền tự chủ chỉ tiêu tuyển sinh dựa trên năng lực và ban hành quy chế riêng cho lưu học sinh quốc tế.
Bà Trương Hải Thanh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM phát biểu tại Hội nghị.
Ông Trần Thanh Hải - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Viễn Đông, đề xuất phân bổ 20% ngân sách từ các chương trình mục tiêu quốc gia cho hệ thống tư thục và ưu tiên quy hoạch trường tư chất lượng cao trong các khu công nghiệp.
Ở góc nhìn rộng hơn, ông Phan Tiềm - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng THACO, Bộ GD&ĐT cần kiến nghị đàm phán cấp Chính phủ để công nhận văn bằng lao động giữa Việt Nam với Lào, Campuchia.
Chia sẻ ở góc độ quản lý, bà Trương Hải Thanh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT khẳng định, TPHCM ưu tiên phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các nghị quyết về xây dựng luật đô thị đặc biệt và tiến hành sắp xếp lại hệ thống trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn. Bên cạnh đó, TPHCM dự kiến đầu tư ngân sách khoảng 3.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2030 cho 5 trường cao đẳng công lập.
“Hiện nay, TPHCM rất quan tâm đến mô hình trường trung học nghề, đồng thời mong muốn Bộ GD&ĐT có những hướng dẫn cụ thể để các trường cao đẳng có thể tiên phong tham gia vào công tác đào tạo này”, bà Thanh nói.
Ông Trần Thanh Hải - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Viễn Đông, đưa ra ý kiến tại phiên thảo luận của hội nghị.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Lê Quân yêu cầu các trường xây dựng đề án, chiến lược phát triển đến năm 2035 làm căn cứ báo cáo cấp có thẩm quyền phê duyệt đầu tư.
Thứ tưởng nhấn mạnh: Bất kể loại hình trường công hay tư thục đều phải có đề án phát triển. Trên cơ sở đó, Bộ GD&ĐT sẽ ban hành các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, chương trình và giảng viên. Đặc biệt, các trường cần mở rộng mạng lưới tuyển sinh thông qua đào tạo trực tuyến, liên kết và đẩy mạnh ứng dụng AI trong quản trị phòng học thông minh.
“Các cơ sở phải lấy người học làm trung tâm, lấy nhu cầu doanh nghiệp làm định hướng để phát triển bền vững. Ngoài ra, các trường cần chủ động, quyết tâm đổi mới, thoát ra khỏi tư duy cũ để xây dựng hệ thống giáo dục đáp ứng nhu cầu nhân lực xã hội”, Thứ trưởng Lê Quân nhấn mạnh.
Bà Trương Hải Thanh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết, nhằm tạo đột phá, thành phố đã thành lập Hội đồng Hiệu trưởng các trường cao đẳng do Phó Chủ tịch UBND TPHCM làm Chủ tịch, đóng vai trò hiến kế và tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở. Về quy hoạch đến năm 2030, TPHCM định hướng không còn trường trung cấp; các trường cao đẳng sẽ duy trì tự chủ ở mức độ 2.
