Sáng nay (ngày 20/11), với 485/485 đại biểu Quốc hội có mặt biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Luật gồm 4 chương, 32 điều và sẽ có hiệu lực từ 01/7/2027.
Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo chủ trì, phối hợp với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan có liên quan nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa và đã có báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật gửi đến các đại biểu Quốc hội.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, Chính phủ thống nhất với ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và một số đại biểu Quốc hội về yêu cầu bảo đảm tính khả thi, ổn định của các tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời làm rõ việc áp dụng các tiêu chí này tại thời điểm xét hỗ trợ.Trên cơ sở đánh giá thực tiễn hơn 25 năm triển khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tham khảo thông lệ quốc tế, các tiêu chí trong dự thảo luật đã được rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm khả thi, ổn định và dễ áp dụng trong thực tiễn.
Liên quan đến vấn đề áp dụng các tiêu chí này đối với doanh nghiệp mới thành lập khi chưa có báo cáo tài chính của năm trước, doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, sử dụng lao động thời vụ hoặc thay đổi quy mô trong thời gian hưởng hỗ trợ, tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ quy định cụ thể cách xác định các trường hợp này tại nghị định hướng dẫn thi hành luật, bảo đảm xác định đúng đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa dựa trên khai thác dữ liệu sẵn có, không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã hoặc có thể khai thác và không quy định thêm tiêu chí trái với quy định của luật.

Các đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nguồn: Quochoi.vn.
Bên cạnh đó, về chính sách thuế, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý các chính sách hỗ trợ về thuế theo hướng quy định nguyên tắc tại dự thảo luật và dẫn chiếu đến pháp luật về thuế. Các quy định cụ thể về đối tượng, điều kiện, mức và thời gian hưởng ưu đãi được chuyển sang dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân và một số luật thuế có liên quan cùng được trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp này.
Việc điều chỉnh này vừa bảo đảm chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định toàn diện tại dự thảo luật như ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, vừa bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật.
Đáng chú ý, doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng thuê lại đất với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp và cơ sở ươm tạo thuộc diện được hỗ trợ theo quy định. Các địa phương căn cứ điều kiện thực tế và khả năng cân đối ngân sách để triển khai chính sách hỗ trợ mặt bằng sản xuất.
Về mua sắm công và phát triển thị trường, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý quy định tại dự thảo luật theo hướng giao Chính phủ quy định cơ chế xử lý đối với trường hợp tổng giá trị các gói thầu của cơ quan, tổ chức mua sắm từ nguồn ngân sách nhà nước không đáp ứng tỷ lệ theo quy định, hoặc trường hợp cơ quan, tổ chức không có gói thầu có giá trị dưới 20 tỉ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong thực tiễn, phù hợp với sự biến động giá, quy mô mua sắm và năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính phủ tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và chỉnh lý quy định tại điểm b khoản 1 Điều 12 của dự thảo luật theo hướng loại trừ các gói thầu tổ chức đấu thầu quốc tế, bảo đảm không trái với các cam kết điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Chính phủ sẽ tiếp tục quy định cụ thể về phương pháp tính tỷ lệ giá trị gói thầu, trách nhiệm công khai kết quả thực hiện trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, kiểm tra và xử lý việc chia nhỏ gói thầu, bảo đảm thống nhất với pháp luật về đấu thầu. Các chính sách hỗ trợ phát triển thị trường trong nước, thương mại điện tử, nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu thị trường và phát triển hệ thống phân phối cũng đã được Chính phủ rà soát, hoàn thiện để không trùng lặp và chỉ quy định khung chính sách tại luật. Nội hàm chính sách cụ thể, điều kiện và mức hỗ trợ sẽ tiếp tục được Chính phủ quy định chi tiết phù hợp với thực tiễn.
Ngoài ra, dự thảo luật đã làm rõ thời hạn áp dụng một số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và chính sách đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo.
Các quy định chuyển tiếp cũng được hoàn thiện nhằm bảo đảm đồng bộ với Nghị quyết số 198 năm 2025 của Quốc hội, không tồn tại song song hai cơ chế đối với cùng một nội dung hỗ trợ; đồng thời bảo đảm các chương trình, dự án hỗ trợ đang triển khai được tiếp tục thực hiện, không ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp.