Trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh chóng, không gian mạng mang lại nhiều cơ hội học tập, kết nối và sáng tạo cho trẻ em, song cũng tiềm ẩn không ít nguy cơ về xâm hại, lừa đảo và tác động tiêu cực đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Vì vậy, việc lắng nghe chính tiếng nói của trẻ em được xem là cơ sở quan trọng để gia đình, nhà trường, chính quyền và cộng đồng xây dựng các giải pháp bảo vệ phù hợp, hiệu quả và sát với thực tiễn.
Diễn đàn lắng nghe tiếng nói trẻ em năm 2026 với chủ đề “Vì một môi trường An toàn và Thân thiện cho trẻ em trên không gian mạng.” diễn ra sáng ngày 5/2
Diễn đàn lắng nghe tiếng nói trẻ em được tổ chức với sự tham gia của 230 đại biểu, trong đó có 150 đại biểu là trẻ em đến từ các trường học, trung tâm công tác xã hội và cơ sở trợ giúp trẻ em trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là hoạt động nhằm tạo điều kiện để trẻ em được lên tiếng, bày tỏ quan điểm, chia sẻ trải nghiệm thực tế của mình khi tham gia internet, mạng xã hội và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Các em học sinh đặt câu hỏi cho các cô chú chuyên gia, sở, ngành tham dự diễn đàn
Thông qua Diễn đàn, trẻ em được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng cần thiết để phòng ngừa rủi ro, xâm hại, lừa đảo và các nguy cơ trên môi trường internet, mạng xã hội và AI; đồng thời góp phần tăng cường sự tham gia, phối hợp giữa gia đình – nhà trường – chính quyền – cộng đồng xã hội trong công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Hoạt động này cũng góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Dự án và chính sách bảo vệ quyền trẻ em trên địa bàn Thành phố.
Tại Diễn đàn, các em được chia thành 6 nhóm để thảo luận theo các chuyên đề: nhận diện rủi ro và nguy cơ trên môi trường internet, mạng xã hội; các nguy cơ thường gặp đối với trẻ em gái và cách ứng phó; kỹ năng, phương pháp hạn chế nguy cơ bị xâm hại, bóc lột, lừa đảo trên không gian mạng; những vấn đề cần lưu ý khi sử dụng AI trong học tập và giải trí; vai trò của gia đình và nhà trường trong bảo vệ trẻ em trên không gian mạng; vai trò của chính quyền địa phương và cộng đồng xã hội trong xây dựng môi trường mạng an toàn, thân thiện cho trẻ em.
Các em học sinh trình bày chuyên đề tại diễn đàn
Em Đào Lê Mai Vân, học sinh lớp 8, Trường THCS Phan Văn Trị (TPHCM) cho biết: "Diễn đàn rất bổ ích và thú vị, giúp em có thêm kỹ năng tự bảo vệ mình trên không gian mạng. Nhóm em mang đến thông điệp "Dùng AI thông minh – đừng để AI dùng mình" để nhắc nhở các bạn sử dụng AI một cách chủ động, an toàn".
Trung tá Bùi Thái Đức, đại diện Công an TPHCM chia sẻ tại sự kiện
Chia sẻ tại diễn đàn, Trung tá Bùi Thái Đức, đại diện Công an TPHCM, nhận định internet và mạng xã hội đều mang tính hai mặt, lợi ích hay tác hại phụ thuộc vào cách tiếp cận và sử dụng của người dùng. Ông nhấn mạnh trẻ em cần được trang bị đầy đủ kỹ năng để làm chủ công nghệ, tránh lệ thuộc vào mạng xã hội.
Hiện nay, không gian mạng đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để phát tán tin giả, thông tin xấu độc; trong đó, trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm dễ bị tác động nhất. Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo khiến các hình ảnh, video giả mạo ngày càng tinh vi, gây khó khăn trong việc phân biệt thật – giả.
Thông qua các phiên thảo luận nhóm và đối thoại trực tiếp, Ban Tổ chức đã ghi nhận nhiều ý kiến, đề xuất thiết thực, phản ánh chân thực những vấn đề mà trẻ em đang gặp phải trên không gian mạng. Ban Tổ chức khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp và chuyển tải đầy đủ các ý kiến của trẻ em đến các cơ quan chức năng, góp phần hoàn thiện chính sách và chương trình hành động vì trẻ em trên địa bàn Thành phố.
Phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Tăng Minh – Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh biểu dương tinh thần tham gia nghiêm túc, tự tin và trách nhiệm của các đại biểu trẻ em. Theo ông, các em đã thể hiện rõ vai trò không chỉ là đối tượng được bảo vệ, mà còn là chủ thể tham gia, có tiếng nói và đóng góp tích cực trong quá trình xây dựng các giải pháp liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của trẻ em.
Ông Nguyễn Tăng Minh nhấn mạnh, những ý kiến và đề xuất của trẻ em tại Diễn đàn sẽ tiếp tục được các cơ quan chức năng và các tổ chức liên quan nghiên cứu, tiếp thu và cụ thể hóa bằng những hành động thiết thực. Đồng thời, ông mong muốn sau Diễn đàn, các em sẽ tiếp tục chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết; sử dụng internet và công nghệ số một cách an toàn, có trách nhiệm; mạnh dạn tìm kiếm sự hỗ trợ và lên tiếng khi quyền, lợi ích chính đáng của mình bị xâm hại.
Ông Nguyễn Tăng Minh – Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh trao quà cho các em tham dự diễn đàn
Thực tiễn cho thấy, các ý kiến của trẻ em không chỉ phản ánh rõ những nguy cơ, rủi ro đang hiện hữu trên không gian mạng, mà còn cho thấy nhận thức ngày càng rõ ràng, tinh thần trách nhiệm ngày càng cao của trẻ em trong việc tự bảo vệ bản thân, hỗ trợ bạn bè và mong muốn được đồng hành cùng người lớn để xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và thân thiện hơn.
Từ góc độ quản lý nhà nước, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng được xác định là nhiệm vụ cấp thiết, mang tính lâu dài và đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện. Những nguy cơ trên môi trường mạng không chỉ dừng lại ở rủi ro về thông tin hay hành vi xâm hại, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần, sự phát triển nhân cách và khả năng hòa nhập xã hội của trẻ em. Vì vậy, tiếng nói của trẻ em tại Diễn đàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần giúp các cơ quan quản lý và các ngành chức năng rà soát, điều chỉnh chính sách, chương trình và giải pháp phù hợp hơn với thực tiễn và nhu cầu của trẻ em trong bối cảnh chuyển đổi số.
N/Anh
