Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý, sử dụng và phát triển đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học. Đây là bước cụ thể hóa Luật Giáo dục đại học năm 2025, hướng tới xây dựng đội ngũ hỗ trợ chuyên nghiệp, hiện đại và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trở thành tiêu chuẩn bắt buộc
Dự thảo Thông tư tập trung vào việc chuẩn hóa và nâng cao năng lực cho nhóm nhân sự hỗ trợ trong các cơ sở giáo dục đại học, bao gồm: trợ giảng, nghiên cứu viên và nhân sự hỗ trợ giảng dạy.
Lần đầu tiên, năng lực số, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào thành tiêu chuẩn bắt buộc đối với tất cả các vị trí nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học. Điều này nhằm phát triển toàn diện đội ngũ công tác trong các cơ sở giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu bối cảnh mới.
Dự thảo quy định vị trí trợ giảng và nhân sự hỗ trợ giảng dạy (trường hợp chưa có quy định chuyên ngành) phải có trình độ đại học trở lên phù hợp với vị trí việc làm. Đối với nghiên cứu viên, tiêu chuẩn sẽ thực hiện theo quy định của Bộ Khoa học và Công nghệ nhưng bổ sung thêm yêu cầu về năng lực sư phạm và hỗ trợ giảng dạy.
Thời gian làm việc được bố trí linh hoạt
Theo dự thảo Thông tư, thời gian làm việc của nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học trong năm học là 44 tuần (tương đương 1.760 giờ hành chính) để thực hiện hoạt động nghề nghiệp gồm hỗ trợ giảng dạy, thực hiện hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, học tập, bồi dưỡng, thực hành, thí nghiệm và các hoạt động chuyên môn khác, được xác định theo học kì hoặc năm học sau khi trừ số ngày nghỉ theo quy định.
Cùng với đó, dự thảo quy định nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học làm việc theo chế độ 40 giờ trong một tuần, thời gian bố trí linh hoạt theo yêu cầu của nhiệm vụ chuyên môn, trong trường hợp cần thiết phải thực hiện vào thời gian cuối tuần hoặc ngoài giờ hành chính.
Dự thảo cũng quy định căn cứ đặc thù ngành đào tạo, lĩnh vực nghiên cứu và điều kiện tổ chức thực hiện, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học quy định cụ thể việc phân bổ thời gian làm việc đối với từng nhóm nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học.
Việc giao cho người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học quy định cụ thể việc phân bổ thời gian làm việc của từng nhóm nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với thực tiễn. Hiện nay, các cơ sở giáo dục đại học có quy mô, ngành đào tạo, lĩnh vực nghiên cứu và điều kiện hoạt động khác nhau, việc phân cấp giúp cơ sở chủ động xây dựng chế độ làm việc phù hợp với nhu cầu thực tế thay vì áp dụng một quy định cứng nhắc cho tất cả các trường.
Quy định này đồng thời phát huy quyền tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu đặc thù của từng ngành, lĩnh vực, thuận lợi cho việc điều chỉnh liên quan tới nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học khi có thay đổi.
Bổ nhiệm, xếp lương không chỉ dựa vào bằng cấp, thâm niên
Thay vì áp dụng các quy định riêng lẻ cho từng chức danh, dự thảo quy định một khung pháp lý chung về tiêu chuẩn đạo đức, trình độ và chế độ làm việc cho toàn bộ nhóm nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học. Điều này bảo đảm tính thống nhất, xuyên suốt về quy định pháp lý.
Dự thảo thông tư cũng chuyển đổi từ quản lý chức danh sang vị trí việc làm. Việc bổ nhiệm và xếp lương sẽ được thực hiện căn cứ theo vị trí việc làm và nhu cầu thực tế của cơ sở giáo dục, thay vì chỉ dựa trên bằng cấp hay thâm niên thuần túy.
Theo dự thảo Thông tư, viên chức đã được bổ nhiệm vào chức danh trợ giảng hoặc nghiên cứu viên theo quy định cũ sẽ được rà soát, sắp xếp lại theo vị trí việc làm mới nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn.
Dự kiến, Thông tư sau khi được ban hành sẽ có tác động sâu, rộng, nâng cao vị thế nghề nghiệp của đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học, bảo đảm cơ hội phát triển kĩ năng, bảo đảm quyền lợi tài chính, phân định rõ nhiệm vụ, tránh chồng chéo, tạo cơ sở để đánh giá mức độ hoàn thành công việc một cách khách quan.
