Theo Công an TP Hà Nội, khoản 24 Điều 3 Thông tư số 18/2024/TT-NHNN, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 45/2025/TT-NHNN, thiết bị chấp nhận thẻ tại điểm bán gồm POS, mPOS và các thiết bị đầu cuối khác được cài đặt, sử dụng tại đơn vị chấp nhận thẻ để chủ thẻ thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ.
Đáng chú ý, khoản 9 Điều 3 Thông tư số 18/2024/TT-NHNN xác định giao dịch thanh toán khống tại đơn vị chấp nhận thẻ là việc sử dụng thẻ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ nhưng thực tế không phát sinh việc mua bán, cung ứng hàng hóa, dịch vụ.
Thủ đoạn thường gặp là khi khách hàng đến hạn thanh toán dư nợ thẻ tín dụng nhưng chưa có khả năng chi trả, cơ sở cung cấp dịch vụ ứng trước tiền để thanh toán dư nợ. Sau khi hạn mức thẻ được khôi phục, cơ sở sử dụng POS của doanh nghiệp, hộ kinh doanh để thực hiện giao dịch dưới hình thức thanh toán hàng hóa, dịch vụ; tiền được chuyển về tài khoản của đơn vị chấp nhận thẻ, qua đó thu hồi khoản tiền đã ứng và hưởng phí.
Một số trường hợp còn sử dụng nhiều hộ kinh doanh, nhiều máy POS và nhiều tài khoản nhận tiền; doanh số giao dịch qua POS rất lớn nhưng không tương xứng với quy mô, ngành nghề, hàng hóa, hóa đơn hoặc hoạt động kinh doanh thực tế.
Khi phương thức trên được thực hiện thường xuyên, với doanh số lớn và qua nhiều tài khoản, hậu quả không chỉ dừng lại ở quan hệ giữa chủ thẻ và cơ sở cung cấp dịch vụ. Các giao dịch không phản ánh đúng hoạt động kinh tế thực tế có thể gây khó khăn cho quản lý thuế, kiểm soát dòng tiền, quản trị rủi ro của ngân hàng, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng phục vụ các hành vi gian lận, lừa đảo hoặc hợp thức hóa dòng tiền bất hợp pháp.
Công an TP Hà Nội lưu ý việc cho mượn máy POS, đứng tên hộ kinh doanh hoặc tạo điều kiện để người khác thực hiện giao dịch không đúng mục đích không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cơ quan chức năng có thể đối chiếu thông tin đăng ký kinh doanh, tài khoản nhận tiền, doanh số giao dịch, hóa đơn và hoạt động mua bán thực tế để xác định bản chất giao dịch, trách nhiệm của các bên liên quan.
Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, các hành vi sử dụng, lợi dụng tài khoản thanh toán, phương tiện thanh toán hoặc dịch vụ thanh toán để gian lận, kinh doanh trái pháp luật, thực hiện giao dịch thanh toán khống và các hành vi vi phạm khác có thể bị xử phạt hành chính nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Tùy tính chất, mức độ và hành vi cụ thể, cá nhân, tổ chức liên quan còn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý khác theo quy định.
Để phòng ngừa vi phạm, Công an TP Hà Nội khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh chỉ sử dụng máy POS phục vụ thanh toán hàng hóa, dịch vụ thực tế; không cho thuê, cho mượn thiết bị hoặc tài khoản nhận tiền để người khác thực hiện giao dịch trái mục đích. Các cơ sở cần thường xuyên kiểm tra giao dịch phát sinh và từ chối yêu cầu quẹt thẻ khi không có hoạt động mua bán thực tế.
Đối với người sử dụng thẻ tín dụng, cơ quan công an khuyến cáo không giao thẻ, mã PIN, mã OTP hoặc thông tin bảo mật cho các cơ sở cung cấp dịch vụ đáo hạn thẻ. Khi gặp khó khăn trong việc thanh toán dư nợ, khách hàng nên liên hệ trực tiếp ngân hàng phát hành thẻ để được tư vấn phương án phù hợp.
Các ngân hàng và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán cũng cần tăng cường thẩm định, giám sát đơn vị chấp nhận thẻ, kịp thời phát hiện những giao dịch có doanh số, tần suất hoặc dòng tiền bất thường để kiểm tra, xử lý theo quy định.
Theo Công an thành phố Hà Nội
