Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Gia Lai, thời gian gần đây, tình trạng lừa đảo trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, đánh thẳng vào tâm lý nhẹ dạ, cả tin, thiếu cảnh giác của một bộ phận người dân.
Đáng chú ý, nổi lên hiện nay là chiêu trò tiếp cận nạn nhân thông qua các ứng dụng hẹn hò, mạng xã hội để làm quen, tán tỉnh, tạo dựng tình cảm, sau đó từng bước chiếm đoạt tài khoản ngân hàng hoặc lợi dụng tài khoản của nạn nhân phục vụ cho các hoạt động phạm pháp. Đây là thủ đoạn rất nguy hiểm, không chỉ khiến người dân mất quyền kiểm soát tài khoản, thiệt hại về tài sản mà còn có thể vô tình bị lôi kéo, liên đới đến các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền hoặc chuyển tiền trái phép.
Thủ đoạn của các đối tượng là sử dụng tài khoản ảo với hình ảnh đẹp, thông tin hấp dẫn, thể hiện là người thành đạt, lịch sự, có công việc ổn định hoặc có hoàn cảnh đáng thương để dễ tạo sự đồng cảm. Chúng chủ động tiếp cận nạn nhân qua các ứng dụng hẹn hò, Facebook, Zalo, Telegram và nhiều nền tảng mạng xã hội khác. Ban đầu, các đối tượng nói chuyện rất khéo léo, dùng những lời lẽ ngọt ngào, quan tâm, chăm sóc, tạo cảm giác gần gũi, chân thành, thậm chí nhanh chóng bày tỏ tình cảm, hứa hẹn một mối quan hệ yêu đương nghiêm túc, lâu dài. Khi nạn nhân bắt đầu tin tưởng, đối tượng sẽ từng bước dựng lên nhiều tình huống khác nhau để nhờ vả liên quan đến tài chính, đặc biệt là "mượn tạm" tài khoản ngân hàng.
Nhiều người cả tin đã mắc bẫy các nhóm lừa đảo trực tuyến (ảnh minh họa).
Lý do mà các đối tượng đưa ra thường rất đa dạng và nghe có vẻ hợp lý như nhờ nhận tiền gia đình gửi về, hỗ trợ nhận tiền bán hàng online, cho mượn tài khoản để đầu tư tiền ảo, thanh toán đơn hàng, hoặc viện cớ tài khoản cá nhân của chúng đang bị lỗi, bị khóa tạm thời, bị giới hạn giao dịch nên cần nhờ người yêu, người quen đứng tên hỗ trợ trong thời gian ngắn. Nhiều nạn nhân do đã tin tưởng vào mối quan hệ tình cảm do đối tượng tạo dựng nên đã không ngần ngại cung cấp thông tin đăng nhập ngân hàng, mã OTP, mã xác thực, thậm chí làm theo hướng dẫn của đối tượng để đăng ký dịch vụ ngân hàng số, xác thực sinh trắc học hoặc liên kết tài khoản với các ứng dụng khác. Đây chính là lúc nạn nhân rơi vào bẫy.
Sau khi chiếm được quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng, các đối tượng không chỉ rút tiền hoặc chiếm đoạt tài sản của nạn nhân mà còn dùng chính tài khoản đó làm công cụ trung chuyển dòng tiền do phạm tội mà có. Cụ thể, chúng sử dụng tài khoản ngân hàng của nạn nhân để nhận tiền từ những người khác bị lừa đảo, sau đó nhanh chóng luân chuyển qua nhiều tài khoản khác nhằm che giấu nguồn gốc, phục vụ hành vi rửa tiền hoặc chuyển tiền trái phép ra nước ngoài. Khi cơ quan chức năng vào cuộc điều tra, chủ tài khoản là người đứng tên sẽ bị phong tỏa tài khoản, triệu tập làm việc, phải giải trình toàn bộ quá trình giao dịch và có nguy cơ bị liên đới trách nhiệm pháp lý nếu không chứng minh được mình là người bị lợi dụng.
Không chỉ dừng lại ở thủ đoạn "mượn" tài khoản, các đối tượng còn tìm cách mua bán trái phép tài khoản ngân hàng dưới nhiều hình thức khác nhau. Có trường hợp chúng đề nghị "thuê" tài khoản với lời hứa trả tiền công cao, có trường hợp giả vờ nhờ đứng tên mở tài khoản, mở ví điện tử, nhận tiền hộ, chuyển tiền giúp, hoặc dụ dỗ tham gia đầu tư tài chính, làm cộng tác viên giao dịch. Thực chất, đây là cách để tội phạm thu thập, kiểm soát hoặc sử dụng tài khoản ngân hàng của người khác như một công cụ phục vụ hoạt động phạm tội. Nhiều người nghĩ rằng chỉ cho mượn tài khoản, không trực tiếp chuyển tiền, không được hưởng lợi thì sẽ không sao, nhưng thực tế pháp luật không nhìn nhận đơn giản như vậy.
Công an xã Krong khuyến cáo người dân cần nhận thức rõ rằng việc mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản ngân hàng là hành vi tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn. Dù chủ tài khoản không trực tiếp thực hiện giao dịch bất hợp pháp, không trực tiếp tham gia lừa đảo, không hưởng lợi từ số tiền phạm pháp, nhưng nếu tài khoản đó bị tội phạm sử dụng vào hoạt động phạm pháp thì chủ tài khoản vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm liên đới.
Cơ quan công an có thể tiến hành phong tỏa tài khoản để phục vụ điều tra, xác minh dòng tiền, triệu tập chủ tài khoản đến làm việc. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, chủ tài khoản có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh liên quan như rửa tiền, lừa đảo chiếm đoạt tài sản với vai trò đồng phạm hoặc các hành vi khác theo quy định của pháp luật.
Hải Vân
