Cụ thể, làm rõ về phạm vi trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, đa số ý kiến của các đại biểu Quốc hội nhất trí với các sửa đổi, bổ sung liên quan đến pháp nhân thương mại trong dự thảo Bộ luật.
Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị rà soát, cân nhắc khi mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân đối với từng tội danh. Về vấn đề này, cơ quan chủ trì soạn thảo cho rằng, việc mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại dựa trên cơ sở đáp ứng yêu cầu của thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm và hoàn thiện cơ chế xử lý hành vi lợi dụng tư cách pháp nhân để phạm tội.
Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an phát biểu giải trình. Nguồn: Quochoi.vn.
Đại tướng Lương Tam Quang dẫn chứng, thực tiễn cho thấy nhiều trường hợp lợi dụng tư cách pháp nhân để thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân, doanh nghiệp nhưng chưa được thể chế hóa trong bộ luật hình sự. Trong những trường hợp này, việc xử lý trách nhiệm hình sự của cá nhân hoặc là chưa bảo đảm tính răn đe và yêu cầu khắc phục hậu quả của tội phạm.
Trên cơ sở căn cứ tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm và thực hiện các cam kết quốc tế, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã rà soát bổ sung các tội danh phù hợp với đặc điểm hoạt động, nghĩa vụ và trách nhiệm của pháp nhân thương mại. Qua đó, bảo đảm xử lý nghiêm hành vi lợi dụng pháp nhân thương mại để phạm tội. Đồng thời cũng đã quán triệt tinh thần Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, bảo vệ doanh nghiệp kinh doanh chân chính và tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, minh bạch, bình đẳng và lành mạnh.
Bộ trưởng Bộ Công an cũng cho biết thêm, trong quá trình xây dựng, dự thảo luật đã mở rộng thêm 24 tội danh phải chịu trách nhiệm của pháp nhân thương mại. Trong đó, tập trung vào các nhóm tội về mua bán người, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, các tội về kinh doanh thương mại dịch vụ, các tội về môi trường, thực phẩm, ma túy và các tội xâm phạm dữ liệu cá nhân, các tội về bảo hiểm hóa đơn chứng từ.
Thực tiễn cho thấy, trong nhiều trường hợp, hành vi vi phạm trong các nhóm tội nêu trên thường thực hiện dưới vỏ bọc là pháp nhân thương mại, gây thiệt hại lớn nhưng chỉ dừng lại ở xử lý hành chính do chưa được điều chỉnh trong Bộ luật Hình sự. Ví dụ thời gian qua nhiều trường hợp núp bóng doanh nghiệp để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản với số tiền lên tới hàng ngàn tỷ đồng.
Ngoài ra Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cũng cho biết, tại phiên thảo luận tại tổ ngày 19/10/2026, đã có 123 lượt ý kiến đại biểu Quốc hội phát biểu tại tổ và 5 văn bản góp ý vào dự thảo Bộ luật. Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã có Báo cáo dự kiến tiếp thu, giải trình gửi các đại biểu Quốc hội. Sau phiên thảo luận tại hội trường với các ý kiến của các đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, các cơ quan liên quan nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của các đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo Bộ luật.
