Ba tuần trước Tết, chị Trang, 28 tuổi, nhân viên văn phòng ở Hà Nội, nhận quyết định thôi việc sau đợt cắt giảm nhân sự. Không có khoản bồi thường, thu nhập gia đình đột ngột hụt đi một nửa. Mọi chi tiêu, từ tiền nhà, học phí con đến sắm sửa Tết, dồn cả lên vai chồng. Càng gần Tết, chị càng thấy ngột ngạt. Những đêm mất ngủ nối dài, đầu óc luôn quay cuồng với câu hỏi “lấy tiền đâu”.
Áp lực quà cáp, hiếu hỉ khiến chị dễ cáu gắt, mệt mỏi, khó tập trung. Có hôm chỉ vì chuyện nhỏ, chị bật khóc vô cớ. “Tôi thấy bản thân vô dụng, không còn háo hức với Tết”, chị nói.
Theo các chuyên gia tâm lý, lo âu kéo dài vì tài chính là yếu tố dễ đẩy phụ nữ vào stress nặng, rối loạn lo âu và trầm cảm nếu thiếu hỗ trợ. Dịp cuối năm, sinh hoạt đảo lộn, ăn uống thất thường, càng làm tâm trạng đi xuống. Người trẻ, khả năng chịu áp lực chưa ổn định, dễ rơi vào vòng xoáy tiêu cực khi biến cố ập đến đúng thời điểm nhạy cảm như Tết.
Những ngày cuối năm, Linh, 27 tuổi, làm việc đến khuya để kịp deadline, ban ngày lại tất bật chuẩn bị về quê chồng ăn Tết. Là dâu mới, Linh tự đặt cho mình mục tiêu phải chu toàn mọi thứ, từ mâm cỗ, quà cáp đến lễ nghi. Áp lực vô hình ấy khiến cô luôn trong trạng thái căng thẳng. Đêm về, Linh trằn trọc hàng giờ, ăn uống kém, sụt vài cân chỉ trong một tháng.
Càng gần Tết, nỗi lo càng rõ rệt. Linh bắt đầu ám ảnh việc “làm không vừa lòng ai đó”, dần mất hứng thú với không khí sum vầy. “Tôi sợ Tết hơn mong”, cô chia sẻ.
Chuyên gia tâm lý nhìn nhận, phụ nữ trẻ lần đầu làm dâu dễ chịu áp lực tâm lý lớn khi vừa gánh công việc, vừa lo toan gia đình. Khi stress vượt quá sức chịu đựng, nó có thể bùng phát thành rối loạn lo âu, trầm cảm. Chế độ sinh hoạt thất thường cuối năm khiến tình trạng nặng hơn, kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe. Việc chia sẻ, giảm kỳ vọng và tìm hỗ trợ kịp thời là chìa khóa để tránh những cái Tết nặng nề về tinh thần.
Bác sĩ Thu hướng dẫn người gặp vấn đề rối loạn tâm thần sử dụng thuốc. (Ảnh: Như Loan)
Theo TS.BS Trần Thị Hồng Thu, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương (Hà Nội), những tháng cuối năm thường đi kèm khối lượng công việc tăng cao, áp lực tài chính và trách nhiệm gia đình chồng chất, khiến stress trở thành phản ứng tâm lý phổ biến.
Với nhiều phụ nữ, đặc biệt là người trẻ, khi những căng thẳng này bị dồn nén quá lâu, vượt quá khả năng chịu đựng, chúng có thể bùng phát thành rối loạn lo âu hoặc trầm cảm, giống như “giọt nước tràn ly”.
Bác sĩ cho biết khó khăn kinh tế là một trong những tác nhân lớn khiến áp lực tâm lý gia tăng. Cùng với đó, sinh hoạt và dinh dưỡng thất thường vào dịp cuối năm khiến cơ thể suy nhược, làm bệnh lý tâm thần dễ nặng hơn, kéo theo nhiều hệ lụy sức khỏe.
Khi thiếu ngủ, ăn uống kém điều độ, khả năng lưu thông máu và thải độc của cơ thể bị ảnh hưởng, tâm trạng vì thế càng trở nên u uất. Người trẻ, do kinh nghiệm ứng phó với căng thẳng còn hạn chế, dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng khi đối diện áp lực liên tiếp.
Theo chuyên gia, stress và rối loạn lo âu nếu được phát hiện sớm, can thiệp kịp thời có thể thuyên giảm mà không để lại hậu quả lâu dài. Ngược lại, nếu bị bỏ qua, người bệnh có nguy cơ rơi vào vòng xoáy mất ngủ, cáu gắt kéo dài, suy giảm cảm xúc và trầm cảm.
Để giảm căng thẳng trong những ngày cuối năm, TS.BS Trần Thị Hồng Thu khuyến cáo mỗi người cần chủ động điều chỉnh lối sống, hạn chế suy nghĩ tiêu cực, hướng đến những hoạt động giúp thư giãn tinh thần.
Các biện pháp đơn giản như ngủ đủ giấc, tập thở sâu, massage, tắm nước ấm hay dành thời gian cho sở thích cá nhân đều có tác dụng giúp cơ thể “hạ nhiệt” stress. Bên cạnh đó, việc duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, bổ sung vitamin, tránh rượu bia và chất kích thích là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe tâm thần.
Đặc biệt, sự quan tâm, lắng nghe và chia sẻ kịp thời từ gia đình, người thân được các chuyên gia coi là “liều thuốc tinh thần” hiệu quả nhất, giúp người đang chịu áp lực tìm lại cân bằng và cảm giác an toàn trong giai đoạn nhạy cảm cuối năm.
