Vùng trung tâm Nghệ An sẽ có thêm trường THPT công lập

Nhu cầu thực tiễn

Trường PT Hermann Gmeiner Vinh (phường Trường Vinh, Nghệ An) là trường ngoài công lập, với gần 2.000 học sinh ở cả 3 cấp từ tiểu học đến THPT. Riêng bậc THPT, mỗi năm trường có chỉ tiêu tuyển sinh từ 8 - 10 lớp 10 với trên 400 học sinh với điểm đầu vào thường chỉ xếp sau các trường công lập tại khu vực các phường trung tâm (TP Vinh cũ).

Hệ thống Trường PT Hermann Gmeiner được hình thành và phát triển trong khuôn khổ dự án hỗ trợ giáo dục của Tổ chức SOS Quốc tế, hoạt động theo mô hình trường dân lập không vì lợi nhuận, có cơ sở vật chất riêng biệt, đội ngũ giáo viên ổn định, gắn bó lâu dài.

Tuy nhiên hiện nay, do Tổ chức SOS Quốc tế đã chính thức kết thúc chương trình hỗ trợ giáo dục nên từ năm 2020 đã bàn giao toàn bộ cơ sở vật chất, quyền quản lý nhà trường về cho các địa phương.

Về phía Trường PT Hermann Gmeiner Vinh, sau khi bàn giao không còn thuộc sự quản lý hoặc tài trợ trực tiếp của bất kỳ tổ chức, cá nhân nào. Tuy nhiên, về mặt pháp lý, đây vẫn là trường tư thục, dù không có chủ đầu tư điều hành hoặc bảo trợ và nhà trường phải tự chủ kinh phí. Học sinh học tại trường phải đóng học phí cao hơn khá nhiều so với trường công lập.

Hoạt động ngoài giờ lên lớp tại Trường PT Hermann Gmeiner Vinh (Nghệ An). Ảnh: NTCC

Theo bà Trần Thị Thu Hiền - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh, hiện nhà trường gặp nhiều khó khăn, bất cập trên các mặt quản lý, tài chính và nhân sự. Cụ thể, nhà trường không có đơn vị chịu trách nhiệm đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất sau nhiều năm sử dụng. Việc xây dựng kế hoạch tài chính, chi trả lương và đảm bảo chế độ cho đội ngũ giáo viên, nhân viên cũng gặp vướng mắc.

Bên cạnh đó, do không phải là trường công lập nên trường không thể tiếp cận các nguồn ngân sách nhà nước và chính sách hỗ trợ, thiếu cơ sở pháp lý để mở rộng quy mô hay đầu tư phát triển.

Vì vậy, khi Trường PT Hermann Gmeiner Vinh được chuyển đổi sang trường công lập, sẽ góp phần ổn định về pháp lý, tổ chức và tài chính. Tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên được hưởng đầy đủ chế độ, chính sách theo quy định. Đồng thời giúp nhà trường tiếp cận các nguồn lực đầu tư công và ngân sách giáo dục.

“Quan trọng nhất là đảm bảo nhu cầu, quyền lợi học tập ổn định cho học sinh, tránh nguy cơ bị giải thể hoặc hoạt động không đúng chức năng do thiếu cơ sở pháp lý. Học sinh trên địa bàn thành phố Vinh (cũ) sẽ có thêm 1 trường công lập, góp phần giảm áp lực tuyển sinh đầu cấp”, bà Trần Thị Thu Hiền nói thêm.

Từng bước rà soát, tiếp nhận

Trên cả nước, trong hệ thống các trường Hermann Gmeiner đã có 2 trường được địa phương tiếp nhận và chuyển đổi sang công lập là Trường Tiểu học và THCS Hermann Gmeiner Điện Biên Phủ và Trường Tiểu học Hermann Gmeiner Thanh Hóa.

Mới đây, UBND tỉnh Nghệ An đã có thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành tại buổi làm việc về rà soát, tiếp nhận và thành lập Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh theo mô hình công lập. Hiện đây là ngôi trường tư thục liên cấp, với chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 THPT những năm gần đây khoảng 10 – 15 lớp.

Trong thông báo kết luận chỉ rõ, việc chuyển đổi được xác định là cần thiết trong bối cảnh hiện nay, nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh trên địa bàn, nhất là ở bậc THPT tại các phường thuộc TP Vinh (cũ), đồng thời thực hiện đúng các chủ trương, chỉ đạo của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Nghệ An.

Giờ học của cô trò Trường PT Hermann Gmeiner Vinh. Ảnh: Hồ Lài

Để triển khai, Sở GD&ĐT Nghệ An được giao chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan làm việc với các Bộ, ngành Trung ương nhằm hoàn thiện đầy đủ các thủ tục pháp lý sau khi có văn bản chuyển giao từ Tổ chức Làng trẻ em SOS Quốc tế.

Trước mắt, ngành Giáo dục tỉnh cần rà soát toàn diện thực trạng đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên, chế độ, chính sách… để đề xuất phương án chuyển đổi phù hợp, đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Đồng thời, phối hợp xây dựng đề án tiếp nhận, trong đó làm rõ mô hình tổ chức, cơ chế vận hành, phương án tài chính, cũng như việc tiếp nhận, tuyển dụng đội ngũ.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cũng yêu cầu Sở Nội vụ tham mưu quy trình, thủ tục và phương án nhân sự, thẩm định đề án trình UBND tỉnh quyết định. Các sở, ngành liên quan phối hợp tham mưu việc tiếp nhận đất đai, cơ sở vật chất, tài sản và kinh phí, đảm bảo đúng quy định pháp luật hiện hành.

Về phía Trường PT Hermann Gmeiner Vinh, sau khi có thông báo kết luận của UBND tỉnh, cũng đã phối hợp với Sở GD&ĐT, Sở Nội vụ và các ban, ngành liên quan xây dựng đề án và hoàn thành các thủ tục pháp lý để “sẵn sàng chuyển đổi” khi có quyết định.

Theo bà Trần Thị Thu Hiền - Hiệu trưởng Trường PT Hermann Gmeiner Vinh, về chủ trương, nhà trường chắc chắn sẽ được chuyển đổi thành trường công lập. Trong thời gian chờ văn bản quyết định, việc tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027 vẫn thực hiện theo kế hoạch.

"Năm nay, nhà trường dự kiến tuyển sinh 15 lớp với hơn 700 học sinh. Về phương thức tuyển sinh, nhà trường xin ý kiến Sở GD&ĐT tổ chức thi tuyển nếu số hồ sơ đăng ký nguyện vọng 1 cao hơn chỉ tiêu. Nếu số thí sinh đăng ký nguyện vọng 1 thấp hơn chỉ tiêu, trường sẽ tổ chức xét tuyển, kiểm tra năng lực để đảm bảo nguồn tuyển chất lượng" - Hiệu trưởng Trường PT Hermann Gmeiner Vinh thông tin.

Nhiều năm nay, địa bàn các phường trung tâm Nghệ An chỉ có 3 trường THPT, gồm: Trường THPT Hà Huy Tập, Trường THPT Lê Viết Thuật, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng. Quy mô trường THPT công lập không tăng nhưng số học sinh hàng năm lại tăng cao.

Năm học này Nghệ An có 57.000 học sinh lớp 9, trong đó 5 phường trung tâm Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Phú, Vinh Hưng, Vinh Lộc có khoảng 9.000 em. Trong khi chỉ tiêu, tuyển vào các trường công lập trên địa bàn các phường trung tâm chỉ khoảng 2.700 em.

Ngoài ra trên địa bàn còn có 2 Trường THPT chuyên Phan Bội Châu và THPT chuyên Đại học Vinh với hơn 1.000 chỉ tiêu. Như vậy sẽ có khoảng 3.000 học sinh có nguy cơ không trúng tuyển vào các trường THPT trên địa bàn TP Vinh cũ.

Điều này khiến cuộc cạnh tranh vào lớp 10 ngày càng căng thẳng, áp lực. Việc mở rộng trường lớp là điều cần phải tính toán để đảm bảo quyền lợi cho học sinh.