Hơn 1.000 đại biểu là lãnh đạo Chính phủ, các bộ ngành, địa phương, tổ chức tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và các nhà sáng lập trong nước, quốc tế đã tham dự Diễn đàn Đầu tư Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 (VIPC Summit 2026). Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy hàng loạt cải cách chiến lược nhằm nâng hạng thị trường vốn, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và khu vực kinh tế tư nhân được xác định là những động lực tăng trưởng then chốt.
Theo Thứ trưởng, với quy mô nền kinh tế khoảng 500 tỷ USD, thuộc nhóm 35 nền kinh tế lớn nhất thế giới, cùng tốc độ tăng trưởng nhanh của kinh tế số và hệ sinh thái khởi nghiệp, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và công nghệ số.
“Bộ Tài chính đang tích cực hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, hiện đại và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế; đồng thời nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư cho khoa học công nghệ và các mô hình hợp tác công – tư nhằm huy động hiệu quả nguồn lực cho đổi mới sáng tạo”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu mới trong các lĩnh vực như AI, bán dẫn, dữ liệu và công nghệ số.
Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, gắn kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và cộng đồng đầu tư quốc tế để chuyển hóa tri thức, công nghệ và nguồn vốn thành năng lực cạnh tranh quốc gia.
Các bài tham luận tại phiên toàn thể cho thấy sự đồng thuận cao về triển vọng dài hạn của kinh tế Việt Nam trong bối cảnh chuỗi giá trị toàn cầu tái cấu trúc và dòng vốn đầu tư quốc tế đang tìm kiếm các điểm đến mới tại châu Á.
Một trong những nội dung được quan tâm tại hội nghị là phiên thảo luận về “Nền tảng chính sách cho thị trường vốn đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo tại Việt Nam” với sự tham gia của đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Mekong Capital, GGGI, VinaCapital và Eurazeo.
Các chuyên gia tập trung trao đổi về tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi, vai trò của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM cũng như giải pháp hình thành các cơ chế huy động vốn hiệu quả cho doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng cao.
Theo các diễn giả, việc xây dựng các kênh thoái vốn và niêm yết hiệu quả là điều kiện quan trọng để kết nối thị trường vốn tư nhân với thị trường đại chúng, qua đó hình thành chu trình vốn hoàn chỉnh cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, phiên thảo luận về mô hình Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia đã mang đến nhiều kinh nghiệm quốc tế từ Australia, Singapore và Hàn Quốc trong việc sử dụng vốn Nhà nước để dẫn dắt đầu tư tư nhân.
Các chuyên gia cho rằng mô hình “Fund-of-Funds” có thể giúp Việt Nam thu hút thêm nguồn lực xã hội cho đổi mới sáng tạo, đồng thời hỗ trợ các lĩnh vực công nghệ chiến lược đòi hỏi thời gian đầu tư dài hạn.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của hội nghị là lễ công bố Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026 cùng Bộ Chỉ số Dòng vốn Việt Nam.
Báo cáo do NIC, VPCA và BCG nghiên cứu xây dựng, cung cấp bức tranh toàn diện về thị trường vốn đổi mới sáng tạo, xu hướng đầu tư công nghệ và sự dịch chuyển của dòng vốn trong nước, quốc tế.
Giới chuyên gia đánh giá việc công bố các bộ dữ liệu chiến lược này sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp hóa thị trường đầu tư đổi mới sáng tạo và tăng niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với Việt Nam.
Trong phiên chiều, nhiều chủ đề chiến lược tiếp tục được thảo luận như bán dẫn, AI, chuyển đổi số ngành bán lẻ và xu hướng doanh nghiệp công nghệ Việt Nam vươn ra toàn cầu.
Phiên thảo luận
Đặc biệt, chủ đề trí tuệ nhân tạo nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng đầu tư và doanh nghiệp công nghệ. Các diễn giả cho rằng Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh như nguồn nhân lực STEM dồi dào, chi phí phát triển cạnh tranh và thị trường số tăng trưởng nhanh.
Tuy nhiên, để trở thành trung tâm AI của khu vực, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện chính sách dữ liệu, hạ tầng tính toán và cơ chế thu hút vốn cho các doanh nghiệp công nghệ chuyên sâu.
Ở lĩnh vực bán dẫn, đại diện các tập đoàn công nghệ và giới học thuật nhận định Việt Nam đang có cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu nếu xây dựng được chiến lược dài hạn về nhân lực, nghiên cứu và thu hút đầu tư.
VIPC Summit 2026 khép lại với thông điệp rằng sự kết hợp giữa chính sách hiệu quả, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động và nguồn vốn tư nhân chất lượng cao sẽ là động lực quan trọng giúp Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu trở thành nền kinh tế thu nhập cao dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong những thập kỷ tới.
Ngọc Anh
