Hiện Việt Nam có khoảng 2 triệu người mù lòa, trong đó gần 70% trường hợp do đục thủy tinh thể - căn bệnh có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện và phẫu thuật kịp thời. Thông tin trên được ông Nguyễn Thanh Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Việt Nam, chia sẻ tại Hội nghị triển khai Đề án “Người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, khởi nghiệp và tạo việc làm”, diễn ra ngày 13/7.
Theo thống kê của ngành y tế, mỗi năm Việt Nam có thêm khoảng 150.000 ca đục thủy tinh thể mới, chủ yếu ở người trên 50 tuổi. Đáng chú ý, khoảng 35% người mắc bệnh không biết mình có thể chữa khỏi. Không ít người chấp nhận cảnh nhìn mờ vì cho rằng đó là dấu hiệu lão hóa bình thường, trong khi nhiều người khác không có điều kiện đi khám do hoàn cảnh kinh tế khó khăn hoặc sinh sống ở vùng sâu, vùng xa.
Thực trạng này càng đáng lo khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. Năm 2024, cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên và con số này dự kiến tăng lên gần 18 triệu vào năm 2030.
Bác sĩ khám mắt cho người cao tuổi tại chương trình. (Ảnh: BTC)
Theo ông Nguyễn Thanh Bình, khi số người cao tuổi tăng thêm gần 4 triệu chỉ trong vài năm, việc đưa dịch vụ chăm sóc mắt đến gần người dân trở thành yêu cầu cấp thiết. Chương trình nhân đạo “MB Mắt sáng cho người cao tuổi” được triển khai với mục tiêu hỗ trợ người cao tuổi phát hiện sớm bệnh lý về mắt, điều trị kịp thời để duy trì khả năng sinh hoạt độc lập, đồng thời giảm gánh nặng chăm sóc cho gia đình và xã hội.
Đồng hành về chuyên môn là Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn thuộc Tập đoàn Y khoa Sài Gòn (MSG). Với mạng lưới 32 bệnh viện và phòng khám tại 17 tỉnh, thành, đơn vị sẽ trực tiếp tổ chức khám sàng lọc, tư vấn và phẫu thuật cho người cao tuổi trên cả nước.
Theo đại diện hệ thống, trong năm 2025, các bệnh viện đã thực hiện hàng trăm nghìn lượt khám và hàng nghìn ca phẫu thuật mắt miễn phí. Riêng tại lễ phát động Chương trình phối hợp số 112 ở Hà Tĩnh hồi tháng 6/2026, gần 200 người cao tuổi được khám mắt miễn phí, trong đó 50 người được phẫu thuật đục thủy tinh thể.
Ông Huỳnh Lê Đức, Tổng giám đốc Tập đoàn Y khoa Sài Gòn, cho rằng thành công của một chương trình nhân đạo không được đo bằng số tiền quyên góp mà bằng số người được điều trị, được nhìn rõ trở lại. Theo ông, trách nhiệm của đội ngũ y tế là biến những nguồn lực xã hội thành các ca khám, ca phẫu thuật an toàn và hiệu quả, để mỗi người bệnh có cơ hội tìm lại ánh sáng.
Thời gian tới, Bộ Y tế, Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam và Hệ thống Bệnh viện Mắt Sài Gòn sẽ tiếp tục đưa các hoạt động khám, điều trị về tận cơ sở, ưu tiên những địa bàn vùng sâu, vùng xa và khu vực còn nhiều khó khăn.
Tại hội nghị, thay mặt Ngân hàng TMCP Quân đội (MB), Thượng tá Chu Hải Công, Giám đốc Quan hệ công chúng, Ban Quan hệ công chúng, Văn phòng Hội đồng quản trị đã trao 5 tỷ đồng từ Quỹ Xã hội từ thiện MB để triển khai chương trình “MB Mắt sáng cho người cao tuổi”.
Nguồn kinh phí sẽ được sử dụng cho các hoạt động khám, sàng lọc, tư vấn và điều trị bệnh về mắt, ưu tiên người cao tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người neo đơn, người có hoàn cảnh khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số và người dân sinh sống ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn.
Đục thủy tinh thể xảy ra khi các protein trong thủy tinh thể bị biến đổi và kết tụ theo thời gian, khiến thủy tinh thể mất dần độ trong suốt, cản trở ánh sáng đi vào mắt và làm thị lực giảm sút. Bệnh thường tiến triển âm thầm nên nhiều người chỉ phát hiện khi mắt đã mờ nặng. Tuổi càng cao, nguy cơ mắc bệnh càng lớn do quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể.
Các bác sĩ khuyến cáo người cao tuổi không nên coi mắt mờ là chuyện tất yếu của tuổi già. Khi thị lực giảm, nhìn nhòe, chói sáng hoặc khó quan sát vào ban đêm, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa để được kiểm tra. Khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm đục thủy tinh thể, điều trị đúng thời điểm và hạn chế nguy cơ mất thị lực.
