Virus Nipah được phát hiện lần đầu năm 1999 tại Malaysia, sau đó ghi nhận các ca bệnh trên người ở Bangladesh từ năm 2001 và lan sang Ấn Độ.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh do virus Nipah thường xuất hiện rải rác, quy mô nhỏ nhưng mức độ nguy hiểm rất cao, với tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động 40–75%. Hiện thế giới chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.
Từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi nhiễm virus Nipah tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal, trong đó 2 ca được xét nghiệm khẳng định. Thông tin này làm dấy lên lo ngại nguy cơ dịch bệnh lan rộng trong khu vực.
Virus Nipah gây ra nhiều đợt bùng phát đáng lo ngại. (Ảnh: Shutterstock)
Virus Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm. Mầm bệnh lây chủ yếu từ động vật sang người, phổ biến nhất là từ dơi ăn quả – vật chủ tự nhiên của virus. Con người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc với thực phẩm, đồ vật bị nhiễm virus hoặc lây trực tiếp từ người sang người qua dịch tiết, dịch bài tiết. Thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày.
Người nhiễm virus Nipah ban đầu có biểu hiện đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Bệnh có thể tiến triển nhanh sang chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, thậm chí viêm não cấp với các dấu hiệu thần kinh nặng, đe dọa tính mạng.
Đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah. Tuy nhiên, Bộ Y tế cho biết đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát dịch tễ tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng phương án đáp ứng nếu xuất hiện ca bệnh. Ngành y tế cũng phối hợp chặt chẽ với WHO và các quốc gia để theo dõi sát diễn biến dịch, kịp thời triển khai biện pháp phòng chống phù hợp.
Để chủ động phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không cần thiết. Người trở về từ vùng có nguy cơ cần tự theo dõi sức khỏe trong 14 ngày; khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt, đau đầu, nôn, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật phải đến ngay cơ sở y tế, hạn chế tiếp xúc và cung cấp đầy đủ thông tin dịch tễ.
Người dân cần đảm bảo an toàn thực phẩm bằng cách ăn chín, uống sôi, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; tuyệt đối không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn, không uống các loại nước nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến. Việc hạn chế tiếp xúc với dơi ăn quả và động vật nghi mang mầm bệnh, rửa tay thường xuyên sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật cũng được nhấn mạnh.
Trong trường hợp phải chăm sóc hoặc tiếp xúc với người nghi mắc bệnh, cần sử dụng khẩu trang, găng tay và phương tiện bảo hộ cá nhân, đồng thời vệ sinh tay đúng cách để giảm nguy cơ lây nhiễm.
