Trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự án Luật Luật sư (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận ngày 19/10/2026 và ngày 02/11/2026, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp các cơ quan hữu quan tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi).
Về tiêu chuẩn và điều kiện hành nghề của luật sư (Điều 7), có ý kiến đề nghị cân nhắc việc người có bằng thạc sĩ, tiến sĩ luật nhưng không có bằng cử nhân luật trở thành luật sư vì thiếu kiến thức pháp lý nền tảng. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội (ĐBQH), dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng chỉ áp dụng ngoại lệ trong một số trường hợp đối với người có bằng luật sau đại học tại các quốc gia không đào tạo cử nhân luật, như Juris Doctor tại Mỹ, Canada...
Toàn cảnh Phiên họp thứ 8 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Nguồn: Quochoi.vn.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp nhấn mạnh, đây là chương trình chuyên sâu dành cho người đã tốt nghiệp đại học ngành khác, bảo đảm kiến thức pháp luật nền tảng và đủ điều kiện dự thi luật sư tại nước sở tại. Quy định này tạo cơ hội bình đẳng cho người học luật, thu hút nhân lực chất lượng cao, am hiểu pháp luật quốc tế. Để kiểm soát chất lượng đầu vào, các trường hợp này không được miễn, giảm thời gian tập sự - tức là phải hoàn thành 12 tháng đào tạo nghề, 12 tháng tập sự và đạt Kỳ thi quốc gia về luật sư.
Đối với tập sự hành nghề luật sư (Điều 9), có ý kiến cho rằng quy định luật sư tập sự cùng luật sư hướng dẫn tham gia tố tụng khó thi hành nếu pháp luật tố tụng chưa ghi nhận tư cách, phạm vi tham gia của họ. Giải trình nội dung này, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, khoản 2 Điều 9 của dự thảo Luật quy định về quyền của luật sư tập sự cơ bản kế thừa quy định hiện hành. Luật sư tập sự không được tham gia tố tụng độc lập, chỉ được đi cùng luật sư hướng dẫn. Các hoạt động nghề nghiệp của luật sư tập sự được thực hiện theo sự phân công, giám sát của luật sư hướng dẫn và được khách hàng đồng ý; luật sư tập sự không được ký kết hợp đồng dịch vụ pháp lý và không được nhận thù lao từ khách hàng.
Tiếp thu ý kiến ĐBQH, Chính phủ sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các nội dung liên quan cho phù hợp, đảm bảo tính khả thi.
Về Kỳ thi quốc gia về luật sư (Điều 10), đa số ý kiến đồng tình với mô hình kỳ thi quốc gia. Có ý kiến đề nghị bổ sung thành phần Hội đồng tuyển chọn, cân nhắc chuyển kỳ thi từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam sang Bộ Tư pháp.
Tiếp thu ý kiến ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Tư pháp cho biết, khoản 2 Điều 10 được chỉnh lý theo hướng Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Bộ Tư pháp thành lập, gồm lãnh đạo Bộ Tư pháp là Chủ tịch, Thường trực Liên đoàn Luật sư Việt Nam là Phó Chủ tịch thường trực, cùng đại diện cơ quan tiến hành tố tụng, cơ sở đào tạo nghề luật sư, tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư, chuyên gia và luật sư.
Theo Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, quy định này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69-KL/TW và Nghị quyết số 27-NQ/TW về tổ chức kỳ thi quốc gia để cấp chứng chỉ hành nghề, nâng cao chất lượng đội ngũ luật sư, lấy người dân làm trung tâm và cắt giảm thủ tục hành chính. Mô hình này chuyển đổi một cách căn bản bản chất đánh giá: từ chỉ kiểm tra kết quả tập sự sang đánh giá toàn diện nhận thức chính trị, pháp luật, đạo đức và kỹ năng hành nghề.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp cũng cho hay, việc gắn kỳ thi với cấp chứng chỉ giúp giảm thủ tục từ 4 bước xuống còn 2 bước, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dự thi. Kỳ thi do Hội đồng liên ngành tổ chức bảo đảm công bằng, chuẩn hóa, thống nhất hơn kỳ kiểm tra do một tổ chức tự thực hiện, tương đồng kinh nghiệm của Trung Quốc, Nhật Bản, Đức. Việc Hội đồng tuyển chọn do cơ quan nhà nước chủ trì không làm suy giảm vai trò tự quản của Liên đoàn Luật sư Việt Nam mà kế thừa tối đa nguồn lực, kinh nghiệm của đội ngũ luật sư; Liên đoàn Luật sư Việt Nam vẫn giữ vai trò nòng cốt với đại diện là Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng.
Liên quan đến thành viên góp vốn (Điều 19), một số ý kiến đồng ý cho người không phải luật sư góp vốn thành lập công ty luật hợp danh, công ty luật trách nhiệm hữu hạn nhiều thành viên nhưng cần quy định rõ tỉ lệ vốn góp tối đa, giới hạn quyền quản trị, ngăn ngừa xung đột lợi ích, bảo vệ bí mật khách hàng. Có ý kiến đề nghị mọi thành viên góp vốn phải là luật sư để tránh áp lực lợi nhuận từ nhà đầu tư ngoài ngành.
Tiếp thu ý kiến ĐBQH, Điều 19 của dự thảo Luật đã bổ sung tỉ lệ vốn góp của thành viên không phải luật sư không quá 30% vốn điều lệ; dự thảo Nghị định (Điều 25) còn quy định công ty luật phải có từ 10 luật sư thành viên trở lên, hoạt động liên tục tối thiểu 5 năm và có lãi; chỉ cho phép thành viên góp vốn là pháp nhân hoạt động trong các lĩnh vực có khả năng hỗ trợ cho công ty luật như doanh nghiệp về công nghệ hoặc định chế tài chính.
Trình bày Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu nêu rõ, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cơ bản tán thành với ý kiến của Chính phủ về việc giữ quy định tiêu chuẩn luật sư “có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt, kiên quyết bảo vệ công lý, liêm chính và trung thực” và quy định tiêu chuẩn luật sư phải có bằng cử nhân luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 7 như phương án tiếp thu, chỉnh lý trong dự thảo Luật.
Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, làm rõ tiêu chuẩn về “lợi dụng hoạt động nghề nghiệp để mưu cầu lợi ích cá nhân” trong dự thảo Nghị định để bảo đảm phù hợp, thống nhất trong thực tiễn thi hành Luật.
Về tập sự hành nghề luật sư (Điều 9), để bảo đảm tính khả thi của quy định này, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo chủ động làm việc với cơ quan chủ trì xây dựng dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) để kịp thời bổ sung quy định về quyền được thực hiện một số hoạt động tố tụng của luật sự tập sự; đồng thời, có phương án bổ sung quy định này trong Luật Tố tụng hành chính, Bộ luật Tố tụng dân sự khi sửa đổi, bổ sung trong thời gian tới.
Liên quan đến Hội đồng tuyển chọn luật sư (Điều 10), Thường trực Ủy ban nhất trí với các ý kiến giải trình của Chính phủ và tán thành phương án tiếp thu, chỉnh lý như trong dự thảo Luật, theo đó, Hội đồng tuyển chọn luật sư do Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định thành lập, vấn đề thành phần như quy định trong dự thảo Luật. Bên cạnh đó, đề nghị tiếp tục cụ thể hóa trong các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật về vai trò, trách nhiệm tự quản, phát huy năng lực, sở trường, thế mạnh, kinh nghiệm của Liên đoàn Luật sư Việt Nam trong tổ chức kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư trong thời gian qua.
Về hình thức tổ chức hành nghề luật sư (Điều 19), Thường trực Ủy ban nhất trí với giải trình của Chính phủ và tán thành phương án cho phép Công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn khi công ty này đáp ứng một số điều kiện nhất định. Bên cạnh đó, đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, quy định chi tiết các hoạt động, hành vi cụ thể tại Nghị định như việc: “Không tham gia hoạt động điều hành về chuyên môn”, “không can thiệp vào hoạt động hành nghề độc lập của luật sư”, “không xung đột lợi ích” để bảo đảm tính khả thi, rõ ràng, minh bạch khi triển khai thi hành Luật.
Về quyền khởi kiện của luật sư ra Tòa dân sự theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự để giải quyết khiếu nại của Ban Thường vụ Liên đoàn Luật sư Việt Nam (tại khoản 7 Điều 33), Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị nếu không có cơ chế giải quyết phù hợp khác thì giữ như quy định hiện hành.
Liên quan đến quy định chuyển tiếp (Điều 36), trên cơ sở ý kiến của ĐBQH, Thường trực Ủy ban đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bỏ quy định chuyển tiếp tại khoản 7 Điều 36 về việc chấm dứt hoạt động kinh doanh dịch vụ pháp lý với các cá nhân, tổ chức không phải là luật sư, tổ chức hành nghề luật sư, vì quy định này không đúng tính chất của quy định chuyển tiếp. Trong trường hợp Cơ quan chủ trì soạn thảo thấy quy định này là cần thiết, đề nghị nghiên cứu phương án quy định rõ hơn các hành vi bị nghiêm cấm trong điều luật khác, đồng thời tổ chức thực hiện nghiêm quy định này trong thực tế.
Kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Chính phủ, Cơ quan chủ trì soạn thảo, Cơ quan chủ trì thẩm tra đã chủ động phối hợp, tích cực, trách nhiệm trong việc nghiên cứu đầy đủ, tiếp thu tối đa ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội để chỉnh lý dự thảo Luật.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với nhiều nội dung trong dự thảo Luật đã được các cơ quan thống nhất tiếp thu, chỉnh lý. Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã giải trình, làm rõ một số nội dung thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội quan tâm; đồng thời sẽ nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến tại phiên họp (trong đó có quy định về điều khoản chuyển tiếp) để hoàn thiện dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi).
