Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội tổ chức trưng bày chuyên đề “Cách mạng Tháng Tám năm 1945 - Mốc son lịch sử của dân tộc”, giới thiệu hơn 300 tài liệu.
Diễn ra đến ngày 5/9, trưng bày góp phần đưa những dấu mốc lịch sử đến gần công chúng qua sách, báo và tư liệu.
Những trang sách kể chuyện lịch sử
Theo Ban tổ chức, trong dòng chảy hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một dấu mốc đặc biệt, tạo bước ngoặt căn bản trong lịch sử dân tộc. Thắng lợi của Tổng khởi nghĩa đã đưa nhân dân Việt Nam từ thân phận mất nước trở thành người làm chủ vận mệnh của mình, mở ra một thời kỳ mới của đất nước.
Nhìn lại dấu mốc ấy qua những trang sách là cách để lịch sử không chỉ được ghi nhớ bằng những con số, sự kiện mà còn được tiếp cận qua những câu chuyện, tư liệu và góc nhìn nghiên cứu.
Năm nay, các tư liệu được sắp xếp theo ba nội dung chính: Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945; “Tuyên ngôn Độc lập” năm 1945 – giá trị lịch sử và tầm vóc thời đại; Việt Nam trong tiến trình đổi mới, hội nhập và phát triển.
Cách sắp xếp này giúp câu chuyện lịch sử không dừng ở việc tái hiện một sự kiện cách đây 81 năm, mà tạo nên mạch liên kết từ mùa thu năm 1945 đến hành trình phát triển của đất nước hôm nay.
Trong số những tư liệu được giới thiệu có các ấn phẩm như “Tìm hiểu về lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam”, “Hồ Chí Minh – ngôi sao sáng trên bầu trời Việt Nam”, “Cách mạng Tháng Tám năm 1945”, “Những cội nguồn của Cách mạng Tháng Tám”.
Mỗi cuốn sách là một cách tiếp cận lịch sử. Có tư liệu tập trung vào vai trò lãnh đạo và tổ chức lực lượng cách mạng; có tài liệu đi sâu vào bối cảnh, diễn biến của Tổng khởi nghĩa; cũng có những công trình đặt Cách mạng Tháng Tám trong tiến trình dài của lịch sử dân tộc.
Qua đó, người xem có thể hình dung rõ hơn về một cuộc cách mạng không diễn ra trong khoảng thời gian tách biệt, mà là kết quả của cả một quá trình đấu tranh, chuẩn bị lực lượng và tập hợp sức mạnh toàn dân.
Từ Cách mạng Tháng Tám, câu chuyện lịch sử tiếp tục được nối dài tới ngày 2/9/1945 – thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc “Tuyên ngôn Độc lập” tại Quảng trường Ba Đình, tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Trưng bày giới thiệu hơn 300 tài liệu góp phần làm nổi bật tầm vóc lịch sử của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Đây cũng là một trong những điểm đặc biệt của trưng bày. Những ấn phẩm như “Từ Chiếu dời đô đến Bản Tuyên ngôn độc lập”, “Con đường thiên lý từ Bến Nhà Rồng đến Bản Tuyên ngôn lịch sử” mở ra những lát cắt rộng hơn và sâu sắc hơn về lịch sử dân tộc cũng như hành trình dẫn tới thời khắc độc lập.
Ban tổ chức cho biết, nếu Cách mạng Tháng Tám mở ra bước ngoặt đưa chính quyền về tay nhân dân, thì “Tuyên ngôn Độc lập” là lời khẳng định trước quốc dân và thế giới về sự ra đời của một nước Việt Nam độc lập. Việc đặt hai dấu mốc lịch sử trong cùng không gian trưng bày tạo nên mạch nối liền giữa thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa và sự ra đời của Nhà nước Việt Nam mới.
Để lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ
Một trong những giá trị của trưng bày “Cách mạng Tháng Tám năm 1945 – Mốc son lịch sử của dân tộc” nằm ở việc đưa lịch sử đến với công chúng bằng một hình thức gần gũi. Qua những trang sách, công chúng không chỉ hiểu thêm về sự kiện lịch sử mà còn cảm nhận sâu sắc hơn ý nghĩa của thời khắc đã trở thành biểu tượng của khát vọng độc lập, tự do của dân tộc.
Khác với những con số hay mốc thời gian được ghi nhớ trong sách giáo khoa, mỗi cuốn sách tại không gian trưng bày có thể mở ra một câu chuyện, một nhân vật hoặc một cách lý giải về những sự kiện đã làm thay đổi vận mệnh dân tộc.
Trưng bày đưa lịch sử đến với người trẻ bằng hình thức gần gũi.
Đặc biệt với thế hệ trẻ, cách tiếp cận này có ý nghĩa khi lịch sử được đặt trong mối liên hệ với hiện tại. Từ câu chuyện về những người đã đứng lên giành chính quyền trong mùa thu 1945, người xem có thể suy ngẫm về giá trị của độc lập, tự do và trách nhiệm của mỗi thế hệ đối với đất nước.
Trưng bày cũng dành một nội dung cho tiến trình đổi mới, hội nhập và phát triển. Đây là điểm nối quan trọng, bởi ý nghĩa của một dấu mốc lịch sử không chỉ nằm ở những gì đã diễn ra mà còn ở những giá trị mà nó để lại cho hiện tại.
Nếu năm 1945, độc lập là khát vọng lớn nhất của dân tộc, thì trong hành trình phát triển hôm nay, độc lập tiếp tục được cụ thể hóa qua năng lực tự chủ, sức mạnh nội sinh, tinh thần đoàn kết và khát vọng xây dựng đất nước giàu mạnh.
Bởi vậy, nhìn lại Cách mạng Tháng Tám không chỉ là trở về quá khứ. Đó còn là dịp để mỗi người hiểu rõ hơn giá trị của những thành quả hôm nay và ý thức về trách nhiệm tiếp nối những giá trị ấy.
Có những sự kiện càng lùi xa càng cần được kể lại bằng những cách mới để thế hệ sau có thể hiểu và cảm nhận. 81 năm sau Cách mạng Tháng Tám, những trang sách về mùa thu năm 1945 vẫn mang trong mình sức gợi đặc biệt. Đó là câu chuyện về khát vọng độc lập của một dân tộc, về sức mạnh của lòng yêu nước và sự đồng lòng của nhân dân trong một thời khắc lịch sử.
Thông qua hơn 300 tài liệu, trưng bày tạo nên một không gian để công chúng trở về với những dấu mốc thiêng liêng của dân tộc, đồng thời nhìn thấy sự tiếp nối của lịch sử trong hành trình phát triển đất nước. Quan trọng hơn, từ những trang sách, lịch sử có thể bước ra khỏi không gian trưng bày để trở thành những suy ngẫm trong đời sống hiện đại. Mỗi người sẽ hiểu hơn về giá trị của hòa bình, độc lập và tự do; trân trọng sự hy sinh của các thế hệ đi trước; đồng thời nuôi dưỡng khát vọng đóng góp cho quê hương, đất nước.
