Từ ngày 4 đến 28/2, Con Art Gallery (TPHCM) giới thiệu triển lãm cá nhân “Bảy tám năm” của nghệ sĩ Bùi Chát.
Triển lãm trưng bày 29 tác phẩm acrylic trên canvas, được thực hiện trong năm 2025, và đánh dấu một dự án hiếm gặp trong bối cảnh mỹ thuật Việt Nam đương đại với những bức tranh được tạo ra có thời hạn tồn tại xác định.
"Bảy tám năm" là dự án hội họa độc nhất vô nhị trong nghệ thuật Việt Nam đương đại.
Điểm cốt lõi của “Bảy tám năm” nằm ở vật liệu và phương thức thực hành. Các tác phẩm được vẽ bằng acrylic pha dung môi đặc biệt do chính nghệ sĩ thử nghiệm. Khi tiếp xúc lâu dài với không khí và ánh sáng, các lớp màu sẽ dần phân rã và biến mất hoàn toàn sau khoảng 7 - 8 năm, để lại bề mặt toan trắng.
Mỗi bức tranh mang trong mình một “đồng hồ đếm ngược”, không phải như một hiệu ứng trình diễn tức thời, mà như một tiến trình vật lý kéo dài.
Nếu ở những dự án trước, Bùi Chát quan tâm đến việc hình thể hóa cảm xúc hoặc tình huống nội tâm, thì trong “Bảy tám năm”, hội họa được đặt vào chu trình sinh – tồn – diệt rõ ràng. Tác phẩm không được hình dung như một đối tượng hướng tới lưu giữ lâu dài, mà như một khoảnh khắc tồn tại có giới hạn.
Việc “biến mất” không diễn ra đột ngột, mà là quá trình chậm rãi, gần như không thể quan sát bằng mắt thường trong thời gian ngắn.
Tên triển lãm gợi từ cách gọi “785” trong một số trò chơi bài dân gian, ám chỉ việc còn đủ điều kiện để tiếp tục cuộc chơi. Từ gợi ý này, Bùi Chát chuyển hóa sang một cách nhìn về hội họa: Tác phẩm không cần đạt đến sự vĩnh cửu, mà cần chấp nhận rủi ro của việc tồn tại trong thời gian.
Việc nghệ sĩ chủ động đặt thời hạn cho tranh đồng thời cũng là hành vi tự giới hạn vai trò kiểm soát của người sáng tác.
Về mặt tạo hình, loạt tranh không hướng tới bố cục hoàn chỉnh hay hình tượng ổn định. Các mảng màu dày, vệt chảy, vùng loang và những chuyển động chưa kết thúc xuất hiện như các trạng thái đang diễn ra. Hình ảnh trong tranh vừa hình thành, vừa có xu hướng tan rã, phản ánh trực tiếp logic vật chất của chất liệu sử dụng.
Trong bối cảnh mỹ thuật thường gắn với các khái niệm bảo tồn, lưu trữ và giá trị lâu dài, “Bảy tám năm” đặt ra một câu hỏi ngược, rằng điều gì xảy ra khi tác phẩm được tạo ra với ý thức nó sẽ không tồn tại mãi? Ở đây, sự biến mất không được xem như sự phá hủy, mà như một phần cấu thành tác phẩm.
Triển lãm vì thế không nhấn mạnh việc sở hữu hay bảo toàn, mà tập trung vào trải nghiệm của người xem ở thời điểm hiện tại. Mỗi lần tiếp cận tác phẩm là một lần đối diện với tính tạm thời của hình ảnh, và rộng hơn là với mối quan hệ giữa nghệ thuật và thời gian.
