Trong bối cảnh nông thôn Việt Nam đang chuyển đổi mạnh mẽ, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đặt ra các định hướng lớn, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cụ thể hóa trong tổ chức thực hiện đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Trọng tâm là phát huy vai trò chủ thể của nông dân, bảo đảm người dân tham gia trực tiếp vào phát triển kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, qua đó nâng cao hiệu quả quản trị ở cơ sở.
Việc triển khai Nghị quyết gắn với chuyển đổi mô hình từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp hiện đại, thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị và thu hút doanh nghiệp đầu tư nhằm nâng cao giá trị gia tăng của nông sản. Đồng thời, phát triển nông nghiệp, nông thôn phải đi đôi với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu, hướng tới tăng trưởng xanh và bền vững.
Tại tọa đàm khoa học "Nông thôn Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới: Chuyển đổi, thích ứng và phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng" ngày 27/3, GS.TS Hoàng Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nhấn mạnh, các quan điểm của Đại hội XIV chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cụ thể hóa thành các chương trình, chính sách và mô hình phù hợp với từng địa phương, qua đó nâng cao chất lượng sống ở khu vực nông thôn.
Ông Cao Đức Phát nhấn mạnh cần cụ thể hóa định hướng Đại hội XIV bằng cách tiếp cận thực chất hơn trong xây dựng nông thôn mới - Ảnh: VGP/Thu Trang
Chuyển tư duy, hoàn thiện cách làm trong giai đoạn mới
Là người trực tiếp tham gia hoạch định chính sách nông nghiệp, Nguyên Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát cho rằng, việc triển khai các định hướng của Đại hội XIV cần được cụ thể hóa bằng cách tiếp cận thực chất hơn trong xây dựng nông thôn mới, hướng tới mô hình "nông thôn hiện đại". Phát triển nông thôn không chỉ dừng ở hạ tầng mà phải nâng cao thu nhập, tạo việc làm tại chỗ để thực hiện mục tiêu "ly nông bất ly hương", đồng thời bảo đảm người dân thực sự là chủ thể với nguyên tắc "dân bàn, dân làm, dân hưởng lợi".
Ông cũng chỉ ra những thách thức như chênh lệch thu nhập, lao động rời quê, ô nhiễm môi trường và mai một văn hóa, qua đó đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách, điều chỉnh tiêu chí và cách làm phù hợp với từng vùng.
Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội, TS Bùi Sĩ Lợi nhận định, nông thôn Việt Nam đang bước vào giai đoạn biến động mạnh, không còn là không gian tĩnh mà tái cấu trúc dưới tác động của đô thị hóa, chuyển đổi số, biến đổi khí hậu và già hóa dân số. Từ đó, ông nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy "xây dựng nông thôn mới" sang phát triển nông thôn hiện đại, bền vững và đáng sống, gắn với tái cấu trúc kinh tế và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
Ông Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng cần nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn theo hướng "văn minh, hiện đại, thông minh, xanh, hạnh phúc và đáng sống" - Ảnh: VGP/Thu Trang
Từ yêu cầu chuyển đổi tư duy, nhiều ý kiến cho rằng cần cụ thể hóa bằng các giải pháp phù hợp trong tổ chức thực hiện. Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng cần nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn theo hướng "văn minh, hiện đại, thông minh, xanh, hạnh phúc và đáng sống", đồng thời đặt trong mối quan hệ hài hòa với đô thị hóa như hai nhiệm vụ chiến lược song hành.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần tập trung hoàn thiện hạ tầng kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế nông thôn đa giá trị, thu hút doanh nghiệp và lao động trẻ, đồng thời tiếp tục rà soát quy hoạch, hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở và chính sách hỗ trợ nhằm bảo đảm hiệu quả thực chất.
Thu Trang
