Ngày 12/6, thông tin từ nhà nghiên cứu Ace Lê - cố vấn cấp cao của Sotheby’s, cho biết bức bình phong sơn mài “Đàn hươu trong rừng” của họa sĩ Phạm Hậu vừa lập kỷ lục mới cho tác phẩm của ông trên thị trường đấu giá quốc tế khi được gõ búa ở mức 1,7 triệu euro trong phiên đấu “Nghệ thuật châu Á” của Sotheby's tối 11/6 tại Paris (Pháp).
Sau khi cộng thuế và phí, tổng giá trị giao dịch đạt khoảng 2 triệu USD. Mức giá này đưa “Đàn hươu trong rừng” trở thành tác phẩm có giá cao nhất của Phạm Hậu từng được ghi nhận, vượt qua các kỷ lục trước đó gồm: Hoàng hôn vàng trên vịnh Hạ Long (1,25 triệu USD tại Bonhams năm 2021), Phong cảnh Chùa Thầy (1,03 triệu USD tại Sotheby’s năm 2021), Phong cảnh thuyền buồm (1 triệu USD tại Aguttes năm 2021).
Chữ ký trên bức bình phong.
Sinh năm 1903, mất năm 1995 tại Hà Nội, Phạm Hậu là một trong những tên tuổi tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam thế kỷ 20. Ông tốt nghiệp khóa V của Trường Mỹ thuật Đông Dương (1929 - 1934) và được xem là người tiên phong trong việc phát triển nghệ thuật sơn mài hiện đại, kết hợp tinh thần mỹ thuật hàn lâm với kỹ nghệ thủ công truyền thống. Năm 1946, ông cùng các cộng sự tham gia sáng lập Trường Quốc gia Mỹ nghệ.
Năm 1946, Phạm Hậu đồng sáng lập Trường Quốc gia Mỹ nghệ (École nationale d’Art Deco), tiền thân của trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội.
Tác phẩm vừa lập kỷ lục là bình phong sơn mài gồm sáu tấm, kích thước 150 x 210cm, được thực hiện tại xưởng của Phạm Hậu ở Đông Ngạc vào khoảng thập niên 1930 - 1940.
Theo các tư liệu lưu trữ, một phiên bản của tác phẩm từng xuất hiện trong “Bulletin Économique de l’Indochine” năm 1941. Hình ảnh đàn hươu giữa khu rừng nhiệt đới là một trong những mô-típ quen thuộc trong sáng tác của Phạm Hậu, gắn với biểu tượng trường thọ, hòa bình và thịnh vượng trong văn hóa phương Đông.
Một phiên bản của bức bình phong đã xuất hiện trong báo cáo Bulletin Economique de l’Indochine (Bảng tin Kinh tế Đông Dương) năm 1941.
Với kết quả này, “Đàn hươu trong rừng” hiện đứng thứ bảy trong danh sách những tác phẩm mỹ thuật Đông Dương có giá đấu cao nhất từng được ghi nhận trên các sàn quốc tế. Đây cũng là tác phẩm nghệ thuật Việt Nam đầu tiên cán mốc triệu USD trong năm 2026.
Xưởng sơn mài Phạm Hậu ở làng Đông Ngạc, khoảng thập niên 1930 - 1940.
Kỷ lục mới tiếp tục cho thấy sức hút ngày càng lớn của mỹ thuật Đông Dương trên thị trường toàn cầu, đặc biệt là dòng tranh sơn mài. Đồng thời, kết quả đấu giá cũng củng cố vị thế của Sotheby’s trong phân khúc nghệ thuật Việt Nam, khi nhà đấu giá này hiện nắm giữ nhiều vị trí trong nhóm các tác phẩm Việt Nam đạt giá cao nhất lịch sử.
