Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến hạn hán ngày càng nghiêm trọng, California – bang nông nghiệp hàng đầu nước Mỹ – đang chứng kiến một sự chuyển mình đáng kinh ngạc.
Thay vì để hàng nghìn hectare đất nông nghiệp bỏ hoang vì thiếu nước, một khu vực rộng lớn tại thung lũng San Joaquin đang được quy hoạch để biến thành trang trại điện mặt trời khổng lồ với công suất lên đến 21 GW.
Dự án mang tên Valley Clean Infrastructure Plan (VCIP) do Westlands Water District – cơ quan quản lý nước nông nghiệp lớn nhất nước Mỹ – dẫn dắt.
Khu vực này bao phủ khoảng 1.000 dặm vuông (hơn 2.500 km2) tại phía Tây các hạt Fresno và Kings, cung cấp nước cho khoảng 700 trang trại. Tuy nhiên, do hạn hán kéo dài, dân số tăng và nhu cầu nông nghiệp khổng lồ, hàng trăm nghìn mẫu đất đã trở nên khô cằn, không còn phù hợp cho canh tác tưới tiêu.
Ảnh minh họa.
Chỉ riêng năm 2025, hơn 215.000 mẫu đất (khoảng 870 km2) – tương đương 1/3 diện tích đất canh tác – đã phải bỏ hoang. Luật AB 2661 của California được thông qua vào tháng 9/2024 đã mở đường cho Westlands Water District phát triển, xây dựng và sở hữu các cơ sở sản xuất điện mặt trời, pin lưu trữ năng lượng cùng hệ thống truyền tải.
Điều bất ngờ nhất là vị trí: Không phải sa mạc rộng lớn hay vùng đất trống trải thông thường, mà chính trên đất nông nghiệp màu mỡ một thời của thung lũng San Joaquin.
Đây là nơi từng sản xuất ra hàng triệu tấn rau củ, trái cây cung cấp cho cả nước. Giờ đây, những cánh đồng khô hạn này sẽ được phủ kín bởi hàng triệu tấm pin năng lượng mặt trời, biến nơi đây thành nguồn năng lượng sạch khổng lồ.
Với công suất tiềm năng 21 GW, dự án này nếu hoàn thành đầy đủ sẽ trở thành một trong những trang trại năng lượng mặt trời lớn nhất hành tinh.
Điện sản xuất ra sẽ được kết nối vào lưới điện do CAISO (đơn vị điều hành lưới truyền tải điện của tiểu bang) quản lý, góp phần quan trọng vào mục tiêu năng lượng tái tạo 100% của California.
Dự án này cũng đánh dấu một mô hình mới: Chuyển đổi đất nông nghiệp bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu thành tài sản năng lượng tái tạo, vừa giải quyết khủng hoảng nước vừa thúc đẩy chuyển đổi xanh.
Trong khi nhiều người lo ngại về mất đất nông nghiệp, Westlands Water District nhấn mạnh rằng đây là giải pháp cho đất không còn khả năng canh tác, giúp bảo vệ tương lai của chính ngành nông nghiệp.
Với kế hoạch được thông qua vào đầu năm 2026, VCIP không chỉ là một trang trại điện mặt trời siêu khổng lồ, mà còn là biểu tượng cho sự thích nghi sáng tạo trước thách thức môi trường, biến nơi "không ngờ" thành nguồn sức mạnh mới.
Minh Đức (Theo Interesting Engineering, Clean Technica)
