Từ “kích cầu” sang “kích cung”
Trong nhiều năm qua, các chương trình kích cầu tiêu dùng thường gắn với khuyến mại, giảm giá hoặc các đợt mua sắm tập trung. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bối cảnh tiêu dùng hiện nay đã thay đổi và dư địa tăng trưởng mới của TP.HCM không còn nằm chủ yếu ở các chương trình giảm giá ngắn hạn mà ở khả năng tạo ra những trải nghiệm đủ hấp dẫn để người dân và du khách sẵn sàng dành nhiều thời gian hơn cho Thành phố.
Theo ThS. Lê Đoàn Thành Tài - Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM, quy mô thị trường của TP.HCM vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh Thành phố mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng. Điều này mở ra cơ hội hình thành thêm nhiều sản phẩm du lịch, thương mại và dịch vụ mới.
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất hiện nay lại nằm ở phía cung. TP.HCM vẫn thiếu những sản phẩm đủ hấp dẫn để giữ chân du khách lâu hơn, khiến họ muốn chi tiêu nhiều hơn cho các hoạt động cuối tuần.
Ông cho rằng hiện nay nhiều sản phẩm du lịch vẫn còn nhỏ lẻ, rời rạc và thiếu sự kết nối giữa các địa phương, doanh nghiệp và các ngành liên quan. Điều Thành phố cần là một đầu mối đủ mạnh để điều phối, tạo nên các chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh thay vì những hoạt động riêng lẻ.
Ở góc độ doanh nghiệp thương mại, ông Nguyễn Tuấn - Phó tổng giám đốc Tổng công ty Thương mại Sài Gòn TNHH MTV (SATRA) nhận định các chương trình kích cầu truyền thống hiện chỉ còn tạo hiệu ứng trong thời gian ngắn. Muốn mở rộng tăng trưởng, Thành phố cần kéo dài thời gian lưu lại của người dân và du khách trong các không gian thương mại, văn hóa và giải trí.
Theo ông, kinh tế cuối tuần là cơ hội để tái thiết kế hành vi tiêu dùng. Khi mua sắm được kết nối với ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, sự kiện văn hóa và các hoạt động giải trí, mỗi chuyến đi cuối tuần sẽ không chỉ dừng lại ở một giao dịch mua sắm mà trở thành một trải nghiệm tổng thể.
“Dư địa tăng trưởng lớn nhất hiện nay nằm ở việc mở rộng không gian tiêu dùng và kéo dài thời gian tiêu dùng của người dân lẫn du khách. Khi người dân ở lại lâu hơn, họ sẽ sử dụng nhiều dịch vụ hơn và giá trị tạo ra cũng lớn hơn”, ông Nguyễn Tuấn chia sẻ.
Cần tạo hành trình trải nghiệm hoàn chỉnh
Theo các chuyên gia, để kinh tế cuối tuần thực sự tạo ra giá trị gia tăng, TP.HCM không thể chỉ bổ sung thêm vài điểm vui chơi hay một số chương trình biểu diễn đơn lẻ. Điều quan trọng là phải xây dựng được một hành trình trải nghiệm liên tục, nơi các hoạt động được kết nối với nhau nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của người dân cũng như du khách.
ThS. Nguyễn Thành Tài cho rằng bài toán hiện nay không nằm ở số lượng sản phẩm mà ở khả năng liên kết giữa các sản phẩm. Sau một tuần làm việc, người dân bước ra khỏi nhà sẽ đi đâu, ăn gì, tiếp tục trải nghiệm như thế nào – đó mới là điều quyết định sức hút của kinh tế cuối tuần.
Nếu hành trình chỉ dừng lại ở một bữa ăn rồi tiếp tục phải tự tìm chỗ gửi xe, di chuyển trong tình trạng ùn tắc để tìm điểm vui chơi khác thì rất khó tạo động lực để người dân chi tiêu nhiều hơn.
“Hiện nay người dân vẫn chi tiêu cho các hoạt động cuối tuần, điều đó cho thấy nhu cầu vẫn có. Vấn đề là thời gian dành cho việc di chuyển quá nhiều, trong khi các hoạt động chưa được kết nối thành một trải nghiệm hoàn chỉnh”, ông phân tích.
Ở góc nhìn lữ hành, ông Nguyễn Văn Mỹ - Chủ tịch Lửa Việt Tours cho rằng kinh tế trải nghiệm luôn bắt đầu từ những nhu cầu rất nhỏ của du khách. Theo ông, nhiều điểm đến quốc tế thành công không phải nhờ các công trình đồ sộ mà nhờ khả năng chăm chút từng chi tiết trong hành trình trải nghiệm.
Du khách không phải băn khoăn ăn gì, đi đâu hay tiếp tục trải nghiệm thế nào vì mọi dịch vụ đều được kết nối sẵn. Trong khi đó, tại nhiều điểm đến ở Việt Nam, khách du lịch buổi tối vẫn gặp khó khăn trong việc tìm nơi vui chơi hoặc sử dụng các dịch vụ tiện ích cơ bản.
Theo ông Mỹ, TP.HCM hoàn toàn có thể xây dựng các sản phẩm đặc trưng dựa trên lợi thế về sông nước, văn hóa và đời sống đô thị. Một chương trình nghệ thuật, một không gian ẩm thực hay một khu phố sáng tạo nếu được kết nối hợp lý sẽ trở thành lý do để du khách ở lại thêm một đêm thay vì rời Thành phố ngay sau lịch trình.
Công nghiệp văn hóa và AI mở dư địa mới
Ông Lại Minh Tú - Trưởng Chi nhánh Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam tại TP.HCM cho rằng công nghiệp văn hóa sẽ là một trong những động lực quan trọng của kinh tế cuối tuần. Theo ông, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, thiết kế sáng tạo, truyền thông, trò chơi giải trí hay thủ công mỹ nghệ đều là những nguồn lực sẵn có của TP.HCM. Điều còn thiếu là cơ chế kết nối để các lĩnh vực này cùng tham gia vào chuỗi giá trị của du lịch và thương mại.
Ông cũng đề xuất ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xây dựng hệ sinh thái trải nghiệm thông minh. Chỉ với một mã QR, du khách có thể được gợi ý lịch trình phù hợp theo thời gian thực, từ ăn uống, mua sắm đến giải trí và nghỉ ngơi.
Theo các chuyên gia, nếu sản phẩm là điều kiện cần thì cơ chế chính là điều kiện đủ để kinh tế cuối tuần vận hành hiệu quả. TP.HCM cần một “nhạc trưởng” đủ năng lực để điều phối các ngành, địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng cùng tham gia.
Bên cạnh đó, hạ tầng đô thị như giao thông, bãi đỗ xe, không gian đi bộ và nhà vệ sinh công cộng cũng là những yếu tố nền tảng quyết định chất lượng trải nghiệm của người dân và du khách.
Các chuyên gia cho rằng kinh tế cuối tuần không đơn thuần là câu chuyện vui chơi hay kích cầu mua sắm mà là bài toán phát triển một hệ sinh thái tiêu dùng - văn hóa - du lịch mới cho TP.HCM. Nếu được tổ chức bài bản và có sự phối hợp đồng bộ giữa khu vực công và tư nhân, đây có thể trở thành dư địa tăng trưởng quan trọng của Thành phố trong giai đoạn tới.
Ngọc Anh
