Hoạt động này nhằm nâng cao trách nhiệm của các đơn vị liên quan, đồng thời được kỳ vọng góp phần đưa chương trình nhà trường đi vào nền nếp, thực chất, đúng quy định và mang lại hiệu quả thiết thực.
Kiểm tra diện rộng
Những năm gần đây, cùng với yêu cầu đổi mới giáo dục, nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn TPHCM đã triển khai các chương trình nhà trường (còn gọi là chương trình liên kết), nhằm đa dạng hóa nội dung giảng dạy, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh và phụ huynh. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động này vẫn tồn tại không ít hạn chế, đòi hỏi sự chấn chỉnh kịp thời từ cơ quan quản lý.
Cuối tháng 12/2025, Sở GD&ĐT TPHCM thông báo kết quả kiểm tra việc tổ chức thực hiện chương trình nhà trường và các hoạt động ngoài giờ chính khóa trên địa bàn cụm 2. Đây là đợt kiểm tra nằm trong kế do Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Văn Hiếu ban hành hồi tháng 10/2025 về việc thành lập Đoàn kiểm tra việc tổ chức thực hiện chương trình nhà trường tại nhiều cơ sở giáo dục trong năm học 2025 – 2026.
Đoàn công tác của sở GD&ĐT đã tiến hành kiểm tra tại nhiều trường học trên địa bàn, gồm: Trường Tiểu học Bùi Văn Ngữ và Trường THPT Bà Điểm (xã Bà Điểm); Trường Tiểu học Lý Tự Trọng (phường Đông Hưng Thuận); Trường THCS Trần Hưng Đạo và Trường THCS An Phú Đông (phường An Phú Đông); Trường THPT Võ Trường Toản (phường Tân Thới Hiệp).
Qua kiểm tra, Sở GD&ĐT TPHCM ghi nhận đa số các trường triển khai chương trình liên kết tập trung vào các nội dung như: Dạy ngoại ngữ do giáo viên nước ngoài trực tiếp giảng dạy; dạy ngoại ngữ tích hợp qua môn Toán và Khoa học; giảng dạy Tin học theo chuẩn quốc tế; các chương trình STEM, kỹ năng công dân số, kỹ năng sống… Nhiều trường đã chủ động xây dựng nhiệm vụ trọng tâm, đề ra giải pháp và phương thức tổ chức phù hợp với điều kiện thực tiễn; đồng thời thực hiện việc lưu trữ hồ sơ pháp lý của các đơn vị phối hợp tổ chức liên kết theo quy định. Đây là những nỗ lực đáng ghi nhận trong bối cảnh nhu cầu học tập các chương trình bổ trợ ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, báo cáo của Sở GD&ĐT TPHCM cũng chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế, đặc biệt liên quan đến đội ngũ giáo viên và hồ sơ pháp lý của các đơn vị liên kết. Một trong những vấn đề đáng chú ý là tình trạng nhiều giáo viên tham gia giảng dạy các chương trình liên kết chưa có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm - điều kiện bắt buộc nhằm bảo đảm chất lượng giảng dạy và tính pháp lý trong hoạt động giáo dục.
Cụ thể, tại Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, một số giáo viên của đơn vị liên kết giảng dạy giáo dục kỹ năng sống chưa đáp ứng yêu cầu về chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm; đồng thời, nhà trường chưa hoàn thiện kế hoạch lựa chọn tài liệu, học liệu và xuất bản phẩm phục vụ năm học 2025 - 2026.
Tương tự, tại Trường Tiểu học Bùi Văn Ngữ, đoàn kiểm tra phát hiện một số giáo viên của đơn vị phối hợp giảng dạy STEM và công dân số mới chỉ có chứng nhận chuyên môn, chưa có chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm theo quy định. Tuy nhiên, Sở GD&ĐT TPHCM cho biết các nhà trường đã kịp thời khắc phục, bổ sung minh chứng và hoàn thiện các nội dung còn thiếu theo yêu cầu của đoàn kiểm tra.
Hoạt động trải nghiệm của học sinh Trường Tiểu học Đặng Trần Côn (phường Vĩnh Hội, TPHCM). Ảnh: TH
Công khai, minh bạch
Thời gian qua, Sở GD&ĐT TPHCM yêu cầu các cơ sở giáo dục ưu tiên khai thác tối đa nguồn lực hiện có, bao gồm đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất, để tổ chức các câu lạc bộ và hoạt động ngoại khóa cho học sinh.
Trong trường hợp không đáp ứng đủ điều kiện, nhà trường mới được thực hiện xã hội hóa, đồng thời phải tuân thủ đúng quy định và hướng dẫn của ngành. Đối với các chương trình liên kết, mỗi chương trình phải xây dựng ít nhất hai phương án để phụ huynh và học sinh lựa chọn. Việc tham gia hoàn toàn trên cơ sở tự nguyện, có lấy ý kiến phụ huynh, đồng thời công khai đầy đủ nội dung, mục tiêu và chi phí (nếu có).
Ông Nguyễn Bảo Quốc - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, nhấn mạnh: “Việc tổ chức chương trình nhà trường, hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm kiểm tra, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý và tính hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp phối hợp tổ chức hoạt động giáo dục tại trường.
Công tác quản lý, lưu trữ hồ sơ, hợp đồng phải được thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Nghị định số 24/2021/NĐ-CP về quản lý trong cơ sở giáo dục mầm non và cơ sở giáo dục phổ thông công lập. Đồng thời, hiệu trưởng chịu trách nhiệm về nội dung giảng dạy, kế hoạch dạy học và tài liệu sử dụng, bảo đảm phù hợp với đối tượng học sinh và tuân thủ kế hoạch năm học.
Việc sắp xếp chương trình cần linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhà trường và số lượng học sinh đăng ký, bảo đảm không ảnh hưởng đến những học sinh không tham gia. Các trường phải xây dựng thời khóa biểu khoa học, hợp lý về thời lượng và thời điểm học trong ngày và trong tuần, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi.
Đặc biệt, việc tổ chức chương trình liên kết phải bảo đảm công khai, minh bạch các khoản thu, không để phát sinh chi phí sai quy định, nhằm tạo sự đồng thuận của phụ huynh và tránh khiếu nại, bức xúc. Quan điểm xuyên suốt của ngành là bảo đảm công bằng trong giáo dục, công khai minh bạch các chương trình và tôn trọng quyền lựa chọn của phụ huynh, học sinh”.
Nhà giáo Nguyễn Văn Ngai - nguyên Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM cho rằng, các chương trình liên kết, khi được thiết kế khoa học, có thể hỗ trợ hiệu quả cho chương trình chính khóa và đáp ứng đúng nhu cầu học tập của người học. Tuy vậy, quá trình triển khai cần lấy quyền lợi của học sinh làm trọng tâm, không nên đặt nặng yếu tố phong trào hay lợi ích kinh tế. Do đó, nhà trường cần cân nhắc, lựa chọn những chương trình thực sự phù hợp, tránh áp dụng đại trà dẫn đến áp lực và quá tải cho học sinh.
