Đưa tri thức trà trở thành nguồn lực văn hóa
Được thành lập theo Quyết định số 101/QĐ-HDS ngày 29/5/2026, Chi hội Trà Di Sản hướng đến xây dựng một cộng đồng có sự tham gia của nhiều thành phần, trong đó tri thức truyền thống, hoạt động nghiên cứu và thực hành nghề được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ. Qua đó, các giá trị văn hóa trà không chỉ được lưu giữ mà còn có điều kiện tiếp tục phát triển, thích ứng với đời sống đương đại.
Nghi thức ra mắt Chi hội Trà Di Sản
Trong quan niệm của Chi hội Trà Di Sản, trà cần được nhìn nhận rộng hơn một sản phẩm tiêu dùng. Giá trị văn hóa của trà được hình thành từ mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên, từ điều kiện vùng nguyên liệu, phương thức canh tác, kỹ thuật chế biến đến những phong tục, tập quán và nghệ thuật thưởng trà.
Mỗi vùng trà, mỗi phương thức chế biến và cách thức thưởng thức đều gắn với những câu chuyện, kinh nghiệm và tri thức được cộng đồng tích lũy qua thời gian. Đây là những yếu tố tạo nên chiều sâu văn hóa, đồng thời phản ánh sự đa dạng trong đời sống và bản sắc của người Việt.
Đông đảo khách mời, trà chủ tham dự lễ ra mắt Chi hội Trà Di Sản
Tuy nhiên, để những giá trị này được tiếp nối, việc bảo tồn cần có sự tham gia của cả người thực hành, giới nghiên cứu và cộng đồng. Những kinh nghiệm của nghệ nhân cần được nhận diện, ghi chép, tư liệu hóa; các thực hành truyền thống cần được tạo điều kiện duy trì và giới thiệu rộng rãi hơn.
Theo định hướng của Chi hội, việc tiếp cận di sản trà sẽ kết hợp giữa góc nhìn khoa học, thực hành chuyên môn và tinh thần sáng tạo. Đây cũng là cơ sở để xây dựng môi trường trao đổi, chia sẻ kiến thức, giúp các giá trị văn hóa trà được tiếp cận với nhiều nhóm công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Bà Lê Tú Cẩm, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa TP.HCM phát biểu tại sự kiện
Tại lễ ra mắt, bà Lê Tú Cẩm, Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa TP.HCM, nhấn mạnh trà là một phần ký ức và cốt cách của người Việt. Từ chén trà trong sinh hoạt gia đình đến nghi thức tiếp khách, thưởng trà, loại thức uống này đã trở thành một nét văn hóa gắn bó với đời sống qua nhiều thế hệ.
Theo bà, văn hóa trà còn hàm chứa triết lý sống chậm, tinh thần trọng khách và sự tinh tế trong ứng xử. Bảo tồn văn hóa trà vì vậy không đơn thuần là gìn giữ một thức uống truyền thống, mà còn góp phần duy trì những giá trị tinh thần, nếp sống và bản sắc văn hóa dân tộc.
Tăng cường hoạt động nghiên cứu, giao lưu và giáo dục
Một trong những nhiệm vụ được Chi hội Trà Di Sản xác định là tạo dựng mạng lưới kết nối giữa những người có chuyên môn và quan tâm đến lĩnh vực trà. Thông qua các hoạt động giao lưu, tọa đàm, hội thảo và thực hành chuyên môn, Chi hội kỳ vọng tạo điều kiện để tri thức được chia sẻ, kinh nghiệm được trao đổi và những vấn đề liên quan đến bảo tồn di sản trà được thảo luận sâu hơn.
Bên cạnh đó, Chi hội chú trọng nghiên cứu, nhận diện và tư liệu hóa các giá trị văn hóa trà. Việc hệ thống hóa thông tin về vùng trà, sản phẩm trà, kỹ thuật chế biến, trà cụ và nghệ thuật thưởng trà sẽ góp phần tạo nguồn tư liệu phục vụ công tác nghiên cứu, giáo dục và giới thiệu di sản.
Đặc biệt, hoạt động giáo dục và truyền thông được xem là một hướng triển khai quan trọng nhằm đưa văn hóa trà đến gần hơn với công chúng. Việc giới thiệu những câu chuyện về cây trà, người làm trà, phong tục thưởng trà và giá trị của tri thức bản địa sẽ góp phần nâng cao nhận thức, khơi gợi sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với di sản truyền thống.
Trong khuôn khổ lễ ra mắt, ban tổ chức giới thiệu không gian trưng bày các dòng trà, vùng trà, sản phẩm trà, trà cụ và tư liệu về văn hóa thưởng trà. Đây là dịp để khách tham dự tiếp cận những câu chuyện hình thành nên giá trị của trà, từ vùng nguyên liệu đến quá trình lao động, chế biến và thực hành văn hóa.
Cùng với đó, tọa đàm “Trà trong dòng chảy di sản” tập trung trao đổi về nhận diện giá trị di sản trà, vai trò của tri thức bản địa và trách nhiệm của cộng đồng trong gìn giữ, phát huy các thực hành truyền thống. Chương trình biểu diễn nghệ thuật kết hợp âm nhạc, trình diễn và không gian thưởng trà cũng góp phần tạo sự kết nối giữa di sản với đời sống văn hóa hiện đại.
Mở rộng cơ hội hợp tác, phát triển du lịch văn hóa
Bên cạnh công tác nghiên cứu và bảo tồn, Chi hội Trà Di Sản hướng đến thúc đẩy hợp tác giữa nghệ nhân, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức văn hóa và các đơn vị giáo dục. Việc kết nối các nguồn lực được kỳ vọng tạo thêm điều kiện để văn hóa trà được giới thiệu trong nhiều không gian và hoạt động khác nhau.
Đáng chú ý, Chi hội đặt mục tiêu gắn kết văn hóa trà với phát triển du lịch văn hóa, phát triển cộng đồng và quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đây là hướng đi nhằm mở rộng giá trị của di sản trà, đưa những yếu tố văn hóa đặc trưng trở thành nội dung có thể khai thác trong các hoạt động trải nghiệm và giao lưu.
Thông qua việc kết nối với các vùng trà và cộng đồng thực hành, những câu chuyện về vùng nguyên liệu, kỹ thuật chế biến, người làm nghề và nghệ thuật thưởng trà có thể trở thành chất liệu giới thiệu bản sắc địa phương. Qua đó, văn hóa trà không chỉ được tiếp cận dưới góc độ thưởng thức mà còn là một phần của trải nghiệm tìm hiểu văn hóa, con người và đời sống cộng đồng.
Bà Đoàn Thị Hiếu Thảo, Chi hội trưởng Chi hội Trà Di Sản, cho biết Chi hội hướng đến vai trò cầu nối giữa những người gìn giữ tri thức truyền thống với thế hệ tiếp nối; giữa hoạt động thực hành trà với nghiên cứu di sản; giữa các giá trị bản địa với giao lưu văn hóa quốc tế.
Với chủ đề “Trà – Kết nối di sản”, Chi hội Trà Di Sản kỳ vọng từng bước hình thành mạng lưới cộng đồng cùng tham gia bảo tồn và phát huy văn hóa trà Việt. Qua đó, di sản không chỉ được lưu giữ trong tư liệu hay không gian trưng bày mà tiếp tục được nuôi dưỡng bằng hoạt động thực hành, nghiên cứu, giáo dục và sự đồng hành của cộng đồng.
N/Anh
