Anh Nguyễn Hoàng Phương là giáo viên dạy tiếng Việt và phiên dịch tại Vientiane (Lào). Trước đó, anh được chẩn đoán tăng huyết áp nhưng vì nghĩ bản thân còn trẻ, sức khỏe tốt nên việc dùng thuốc không đều đặn.
Vào một ngày cuối tháng 12/2025, anh đau đầu dữ dội, nôn liên tục. Chị Vân Anh, vợ anh, lập tức đưa chồng đến bệnh viện cấp cứu.
Anh Phương bất ngờ bị xuất huyết não (Ảnh: BVCC)
Hai bệnh viện tư nhân tại Lào lần lượt tiếp nhận người bệnh. Kết quả chụp cắt lớp cho thấy một ổ chảy máu lớn ở tiểu não - vùng nằm sát thân não, trong khoang sọ hẹp gọi là hố sau. Khối máu tụ chèn ép trực tiếp vào thân não và bít đường lưu thông dịch não tủy, gây giãn não thất cấp. Tri giác của anh Phương xấu đi từng giờ.
Chị Vân Anh xin chuyển chồng sang Bệnh viện Quân đội 103 (Lào). Sau hai ngày điều trị nội khoa, tình trạng của anh tiếp tục diễn biến nặng hơn, rơi vào hôn mê sâu.
Các bác sĩ khi đó đều đưa ra tiên lượng dè dặt. Quãng đường từ Lào về Việt Nam chủ yếu là đèo dốc, việc rung lắc và thay đổi độ cao có thể khiến huyết áp, áp lực nội sọ dao động mạnh, làm chảy máu tái phát hoặc gây tụt hạnh nhân tiểu não qua lỗ chẩm, đe dọa tính mạng. Người bệnh có nguy cơ không qua khỏi ngay trong quá trình vận chuyển.
Dẫu vậy, chị Vân Anh vẫn quyết định đưa chồng về Việt Nam.
Ngay trong đêm, thủ tục thông quan được hoàn tất khẩn cấp. Xe cấp cứu đưa anh Phương đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nghệ An hồi sức ban đầu trước khi tiếp tục hành trình ra Hà Nội. Hơn 1.000 km, qua 5 bệnh viện, trên xe là một người đàn ông hôn mê sâu và người vợ trẻ chưa một lần buông tay chồng.
Cuộc chạy đua từng phút giành lại sự sống
Khi được chuyển đến Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, anh Phương trong tình trạng hôn mê sâu, điểm Glasgow chỉ còn 8 điểm. Các bác sĩ xác định nếu không giải ép kịp thời, nguy cơ tử vong gần như chắc chắn.
Ê-kíp lập tức kích hoạt quy trình hồi sức thần kinh khẩn cấp. Lợi thế của Trung tâm Đột quỵ là có phòng can thiệp đặt ngay trong trung tâm, giúp người bệnh không phải di chuyển sang khu phẫu thuật khác, rút ngắn tối đa thời gian can thiệp.
Các bác sĩ nhanh chóng dẫn lưu não thất ra ngoài để xử lý tình trạng giãn não thất cấp, giảm áp lực nội sọ và giải phóng thân não khỏi sự chèn ép.
TS.BS Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, chảy máu tiểu não với khối máu tụ lớn kèm hôn mê là một trong những thể đột quỵ nguy kịch nhất.
“Hố sau rất chật, chỉ cần vài mililít máu tăng thêm cũng đủ đẩy hạnh nhân tiểu não tụt qua lỗ chẩm, chèn ép trung khu hô hấp và tuần hoàn. Ranh giới giữa hồi phục và tử vong đôi khi chỉ tính bằng phút. Với mô hình điều trị khép kín, từ chẩn đoán, dẫn lưu não thất đến hồi sức thần kinh đều được triển khai ngay trong Trung tâm Đột quỵ, không mất thời gian vận chuyển. Chúng tôi không từ bỏ người bệnh, kể cả khi cơ hội chỉ còn 1%”, TS.BS Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ.
Sau can thiệp, tổn thương não ngừng tiến triển. Anh Phương đáp ứng tốt với hồi sức, dần tỉnh lại, cai được máy thở rồi phục hồi từng chức năng thần kinh trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.
Trở lại bục giảng sau sáu tháng
Sáu tháng sau ca bệnh tưởng như vô vọng, anh Phương đã trở lại Lào, tiếp tục công việc giảng dạy tiếng Việt và phiên dịch. Mới đây, anh còn tự lái xe đưa vợ đi sinh em bé thứ ba rồi trực tiếp chăm sóc hai mẹ con trong những ngày đầu sau sinh.
Anh Phương hồi sinh ngoạn mục sau 6 tháng điều trị (Ảnh: BVCC)
Khi chồng qua cơn nguy kịch, chị Vân Anh đã gửi thư cảm ơn tới tập thể y bác sĩ Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai. Trong thư, chị viết: “Sự tận tình, tài năng và tâm huyết của các bác sĩ đã tạo nên một kỳ tích nhiệm màu, sinh ra chồng tôi thêm một lần nữa và giữ lại người cha vẹn toàn cho các con tôi”.
Theo các bác sĩ, trường hợp của anh Phương cũng là lời cảnh báo về sự chủ quan trong điều trị tăng huyết áp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc dù huyết áp đã ổn định, bởi đây vẫn là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây chảy máu não và đột quỵ. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, méo miệng, yếu liệt tay chân, nói khó hoặc mất thăng bằng, cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở có đơn vị đột quỵ trong thời gian sớm nhất để tăng cơ hội cứu sống.
