Thương vụ Sir Alex hối tiếc nhất ở MU

Jaap Stam là trụ cột hàng thủ MU trong ba mùa liên tiếp vô địch Premier League từ 1998/99 đến 2000/01.

Sir Alex Ferguson nổi tiếng với khả năng chọn đúng thời điểm để chia tay một cầu thủ. Paul Ince, David Beckham, Roy Keane hay Ruud van Nistelrooy đều phải rời Old Trafford khi HLV người Scotland tin rằng MU cần bước sang một giai đoạn mới.

Jaap Stam là ngoại lệ hiếm hoi.

Trong Alex Ferguson: My Autobiography, Ferguson nhìn lại thương vụ năm 2001 và thừa nhận MU đã sai khi để trung vệ người Hà Lan ra đi. Khi ấy, Stam mới 29 tuổi, vừa cùng đội bóng giành ba chức vô địch Premier League liên tiếp và vẫn thuộc nhóm hậu vệ hàng đầu châu Âu.

Ferguson từng nghĩ mình vừa thực hiện một thương vụ hợp lý. Lazio trả khoảng 16,5 triệu bảng cho một trung vệ sắp bước sang tuổi 30, trong khi Stam vừa trải qua chấn thương gân Achilles. Vấn đề nằm ở chỗ HLV MU đã đánh giá quá sớm tình trạng của học trò.

Ferguson đã nhìn nhầm Stam

MU mua Stam từ PSV Eindhoven năm 1998 với giá khoảng 10 triệu bảng. Anh lập tức trở thành trụ cột trong đội hình giành cú ăn ba mùa 1998/99, trước khi tiếp tục cùng MU thống trị Premier League.

Stam có gần như đầy đủ những phẩm chất Ferguson cần ở một trung vệ: mạnh, nhanh, quyết liệt và đặc biệt tốt trong các tình huống một đấu một. Khi MU đẩy cao đội hình, khả năng bao quát khoảng trống phía sau của Stam giúp Ferguson duy trì lối chơi tấn công mà không phải hy sinh quá nhiều sự an toàn.

Mọi chuyện thay đổi sau chấn thương Achilles. Trong tự truyện, Ferguson kể rằng ông cảm thấy Stam không còn di chuyển và bứt tốc như trước. Trợ lý Steve McClaren cũng có cùng đánh giá, khiến ban huấn luyện bắt đầu nghi ngờ liệu trung vệ Hà Lan đã bước qua thời kỳ tốt nhất hay chưa.

Trận gặp Fulham sau đó càng khiến Ferguson lo ngại. Stam chơi không tốt, còn cảm giác về việc cầu thủ mất tốc độ ngày càng rõ hơn trong mắt ban huấn luyện.

Đúng lúc ấy, Lazio xuất hiện.

Ferguson kể rằng Roma từng thể hiện sự quan tâm, nhưng lời đề nghị không đủ sức hấp dẫn. Khi Lazio nâng giá lên khoảng 16,5 triệu bảng, MU bắt đầu nghiêm túc cân nhắc. Với một cầu thủ gần 30 tuổi vừa trải qua chấn thương nặng, mức phí ấy khiến Ferguson tin thời điểm bán Stam đã đến.

Trong Alex Ferguson: My Autobiography, Sir Alex thừa nhận MU sai khi bán Jaap Stam cho Lazio năm 2001.

Thương vụ còn diễn ra ngay sau khi cuốn tự truyện Head to Head của Stam được xuất bản. Trung vệ Hà Lan tiết lộ một số chuyện nội bộ, trong đó có cách Ferguson tiếp cận anh trước khi thương vụ từ PSV sang MU hoàn tất.

Điều này làm xuất hiện suy đoán Stam bị bán vì khiến Ferguson tức giận.

Trong Alex Ferguson: My Autobiography, HLV người Scotland bác bỏ cách lý giải ấy. Ông thừa nhận không hài lòng với những gì Stam viết và từng gọi cầu thủ này tới nói chuyện, nhưng khẳng định cuốn sách không phải nguyên nhân dẫn tới vụ chuyển nhượng.

Ferguson tin mình đang đưa ra một quyết định thuần túy chuyên môn. Ông nghĩ Stam đã mất một phần tốc độ, trong khi MU có thể thu về khoản tiền lớn trước khi giá trị cầu thủ giảm mạnh.

Sau này, chính ông nhận ra mình đã vội.

Ferguson thừa nhận Stam thực chất chưa hồi phục hoàn toàn sau chấn thương. Những gì ban huấn luyện nhìn thấy chỉ phản ánh một giai đoạn thể trạng không tốt, chứ không phải dấu hiệu của sự sa sút lâu dài.

Cuộc chia tay Ferguson không quên

Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất trong tự truyện nằm ở cách Ferguson thông báo quyết định cho Stam. Hai người gặp nhau tại một trạm xăng, nơi HLV MU nói với học trò rằng đội bóng đã chấp nhận bán anh cho Lazio.

Ferguson mô tả cuộc nói chuyện ấy với nhiều tiếc nuối. Stam không chủ động muốn rời Old Trafford. Anh vừa ký hợp đồng mới, được CĐV yêu mến và vẫn giữ vị trí quan trọng trong đội hình.

Sau khi Stam ra đi, Ferguson đưa Laurent Blanc về MU. Trung vệ người Pháp sở hữu kinh nghiệm và khả năng đọc trận đấu tốt, nhưng khi ấy đã 35 tuổi. Ferguson kỳ vọng Blanc vừa thi đấu, vừa giúp dìu dắt Wes Brown và lớp hậu vệ trẻ.

MU nhanh chóng cảm nhận sự thay đổi.

Mùa 2000/01, đội vô địch Premier League với 80 điểm và chỉ để thủng lưới 31 bàn. Sang mùa 2001/02, số bàn thua tăng lên 45, còn MU tụt xuống thứ ba sau Arsenal và Liverpool.

Không thể quy toàn bộ sự sa sút ấy cho việc Stam ra đi. Đội hình MU khi đó cũng đang trong quá trình chuyển giao, còn Arsenal của Arsene Wenger bước vào một chu kỳ rất mạnh. Tuy nhiên, Ferguson đã mất một trung vệ ở độ chín mà chưa có người thay thế tương xứng.

Sự nghiệp tiếp theo của Stam càng khiến quyết định năm 2001 trở nên đáng tiếc. Anh tiếp tục chơi ở Serie A cho Lazio rồi AC Milan, môi trường vốn đòi hỏi rất cao ở các hậu vệ.

Năm 2005, gần bốn năm sau khi rời Old Trafford, Stam vẫn đủ khả năng cùng Milan vào chung kết Champions League.

Trong sự nghiệp hơn 26 năm tại MU, Ferguson từng đúng trong rất nhiều quyết định khó khăn. Ông sẵn sàng loại bỏ những tên tuổi lớn trước khi đội bóng phải trả giá cho sự suy giảm của họ.

Với Stam, quy luật ấy không còn đúng.

Ferguson tin ông đang bán một trung vệ bắt đầu đi xuống. Thực tế, Stam chỉ cần thêm thời gian để lấy lại trạng thái tốt nhất. Vì thế, khi nhìn lại trong Alex Ferguson: My Autobiography, HLV người Scotland không tìm cách né tránh hay viết lại câu chuyện.

Ông thừa nhận rất đơn giản: MU đã bán Jaap Stam quá sớm.