Diều gắn đèn được phát hiện tại khu vực lân cận Tân Sơn Nhất; việc thả diều gần khu vực hoạt động bay tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn hàng không - Ảnh: VATM
Theo báo cáo nhanh của Công ty Quản lý bay miền Nam (Tổng Công ty Quản lý bay - VATM), khoảng 19h40 ngày 13/8, các đơn vị điều hành bay tiếp nhận thông tin về vật thể nghi là thiết bị bay không người lái xuất hiện tại khu vực hướng Tham Lương. Tại thời điểm ban đầu, vị trí và độ cao của vật thể chưa được xác định chính xác.
21 chuyến bay bị ảnh hưởng
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Trung tâm Kiểm soát tiếp cận - tại sân Tân Sơn Nhất đã khẩn trương phối hợp xác minh, trao đổi thông tin với các đơn vị liên quan và kiểm tra tình hình thông qua các tổ bay đang hoạt động trong khu vực. Hoạt động bay tại Tân Sơn Nhất được theo dõi chặt chẽ, với yêu cầu ưu tiên cao nhất là bảo đảm an toàn.
Đến khoảng 20h2, thông tin về vật thể bay tiếp tục được cập nhật tại khu vực phường Tây Thạnh. Trước khả năng vật thể có thể ảnh hưởng đến hoạt động bay, Cảng vụ Hàng không miền Nam đã yêu cầu tạm dừng cất, hạ cánh tại Tân Sơn Nhất để tiếp tục xác minh, đánh giá tình hình.
Thực hiện phương án bảo đảm an toàn, các tàu bay đang trên hành trình đến Tân Sơn Nhất được Trung tâm Kiểm soát tiếp cận - tại sân Tân Sơn Nhất tổ chức bay chờ phù hợp; các tàu bay chuẩn bị khởi hành được tạm thời giữ lại dưới mặt đất. Các đơn vị kiểm soát không lưu phối hợp, hiệp đồng với Cảng vụ Hàng không miền Nam, Trực ban trưởng sân bay và các đơn vị liên quan, liên tục cập nhật thông tin để tổ chức khai thác phù hợp.
Đến khoảng 20h16, sau khi có thông tin cho phép tiếp tục khai thác, hoạt động cất, hạ cánh tại Tân Sơn Nhất được khôi phục. Các chuyến bay khởi hành tiếp tục được điều hành theo phương án khai thác; Trung tâm Kiểm soát tiếp cận - tại sân Tân Sơn Nhất vẫn tiếp tục phối hợp với các tổ bay để cập nhật tình hình thực tế tại khu vực. Trong thời gian có hoạt động của vật thể bay đã ảnh hưởng đến 21 chuyến bay.
Qua quá trình tiếp tục xác minh, đến khoảng 20h34, lực lượng chức năng xác nhận vật thể bay được phát hiện trước đó là ba con diều có gắn đèn. Công an địa phương đã tiến hành lập biên bản và xử lý theo quy định. Công ty Quản lý bay miền Nam đã thông báo, phối hợp đầy đủ với các đơn vị liên quan.
Kíp trực đêm tại Đài Kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất tập trung cao độ, phối hợp điều hành và bảo đảm an toàn hoạt động bay trong tình huống phát sinh
Cần hệ thống cảnh báo sớm vật thể bay
Đại diện VATM nhận định, sự việc tại Tân Sơn Nhất cho thấy, trong hoạt động hàng không, ngay cả những vật thể tưởng như đơn giản như diều, khi xuất hiện tại khu vực có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động bay cũng có thể tạo ra nguy cơ đối với an toàn khai thác.
Đối với công tác quản lý, điều hành bay, khi tiếp nhận thông tin về vật thể bay chưa xác định, nguyên tắc được đặt lên hàng đầu là chủ động phòng ngừa, đánh giá nguy cơ và loại trừ khả năng ảnh hưởng đến an toàn hoạt động bay.
Tùy tình hình thực tế, việc tổ chức tàu bay bay chờ, tạm thời giữ tàu bay dưới mặt đất hoặc tạm dừng cất, hạ cánh trong thời gian cần thiết là những biện pháp nhằm bảo đảm an toàn cho tàu bay, hành khách và các lực lượng tham gia khai thác.
Trước đó, trong tối ngày 11/8, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã phải 2 lần tạm dừng khai thác do phát hiện thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hoạt động bay.
Cục Hàng không Việt Nam nhận định việc phát hiện và chế áp UAV hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào quan sát thủ công do thiếu hệ thống thiết bị chuyên dụng, phát hiện, cảnh báo sớm, khả năng chế áp UAV trong trường hợp cần thiết.
Để tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sự việc liên quan đến UAV tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không sớm thống nhất giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị trên địa bàn cảng hàng không trong tình huống có UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến các hoạt động bay hàng không dân dụng.
Cùng với đó, cần đầu tư trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm UAV và thiết bị chế áp UAV trong trường hợp cần thiết, không chỉ dừng lại ở mức độ xác minh bằng mắt thường hay thông báo thủ công như hiện nay.
Đồng thời, bổ sung, hoàn thiện các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tàu bay không người lái.
Tân Sơn Nhất là một trong những cảng hàng không có mật độ khai thác cao, nằm trong khu vực đô thị đông dân cư. Vì vậy, việc nâng cao ý thức cộng đồng về bảo đảm an toàn hàng không có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Diều, drone, flycam và các phương tiện bay, vật thể có khả năng ảnh hưởng đến hoạt động hàng không cần được sử dụng đúng quy định, tuyệt đối không hoạt động tại những khu vực có nguy cơ uy hiếp an toàn bay.
Mỗi hành động tuân thủ quy định về an toàn hàng không không chỉ góp phần bảo vệ hoạt động khai thác an toàn, thông suốt mà còn trực tiếp bảo vệ tính mạng, tài sản của hành khách, tổ bay và cộng đồng.
Phan Trang
