Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Báo cáo tóm tắt Báo cáo ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) được Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày tại Kỳ họp thứ Hai (Quốc hội khóa XVI).
Dự thảo sau chỉnh lý gồm 3 phần, 25 chương và 416 điều. Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục tổng hợp ý kiến của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức, doanh nghiệp và Nhân dân để nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự thảo.
Ảnh minh họa. Nguồn: Internet.
Về hình sự hóa và phi hình sự hóa, ông Phan Chí Hiếu cho biết dự thảo bổ sung 11 tội danh mới, 63 hành vi, tình tiết định tội, định khung hình phạt mới trong các tội danh hiện hành; bổ sung hành vi chuẩn bị phạm tội ở 10 tội danh và trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại ở 24 tội danh. Dự thảo cũng bỏ hình phạt tử hình ở 6 tội danh, bỏ 38 hành vi khỏi các tội danh hiện hành và bỏ 3 tội danh.
Theo Thường trực Ủy ban, dự thảo Bộ luật đã hình sự hóa nhiều hơn phi hình sự hóa. Việc điều chỉnh chính sách hình sự theo hướng hình sự hóa rộng hơn và tăng nặng hơn ở một số hình phạt là vấn đề lớn, có tác động nhiều mặt đến hệ thống pháp luật cũng như về kinh tế - xã hội. Do đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc việc bổ sung các tội danh mới và hình sự hóa một số hành vi phạm tội mới.
Đáng chú ý, liên quan đến việc bổ sung các chế định: “tự nguyện nhận tội”, “chấp nhận hình phạt” vào nguyên tắc xử lý (Điều 3) và Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt (Điều 57) của dự thảo luật, ông Phan Chí Hiếu cho biết, đa số ý kiến Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành phương án bổ sung “người bị buộc tội tự nguyện nhận tội” là trường hợp được hưởng chính sách khoan hồng và chỉ quy định áp dụng ở giai đoạn điều tra mà không áp dụng ở các giai đoạn khác của quá trình tố tụng.
Tại phiên họp, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an đã trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang nêu rõ, trong quá trình xây dựng dự thảo Bộ luật này, Cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiêm túc nghiên cứu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, các cơ quan chức năng và ý kiến của nhân dân. Việc tiếp thu, chỉnh lý được tiến hành với tinh thần cầu thị, tiếp thu tối đa, giải trình thấu đáo tất cả các ý kiến có liên quan.
Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu, sửa đổi, bổ sung vào dự thảo, liên quan đến các trường hợp loại trừ, tạm hoãn truy cứu và miễn trách nhiệm hình sự; phạm vi chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi chuẩn bị phạm tội và pháp nhân thương mại; bổ sung tội danh, hành vi phạm tội mới và lược bỏ một số tội danh trong Bộ luật Hình sự.
Trong đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đã chỉnh lý bổ sung quy định về nguyên tắc khoan hồng và quy định về quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người phạm tội tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt để thống nhất với dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.
