Có điều gì đó vẫn còn lưu lại thân quen, nhưng cũng có những người đã không còn đi cùng tôi đến cuối. Lòng đã chùng xuống thì bên bờ vai lấm tấm ướt bởi vài giọt nước trời: Những cơn mưa mùa Hạ đã về, theo một cách không báo trước.
Không có mây mù, không có tiếng sét, thậm chí trời vẫn hoang hoải tia nắng vàng thì cơn mưa rào đột ngột đổ xuống. Vẫn như thế, cơn mưa rơi trên vai tôi, rơi ướt mái đầu, vô tình rơi cả vào lòng tôi khiến đột nhiên tâm thức tôi trở mình rưng rức.
Căn nhà nhỏ của ngoại vẫn còn đó, mái ngói đỏ đã bắt đầu nhuốm màu rêu phong cứ tựa như có rất nhiều cơn mưa thoáng qua rồi tạnh khiến chúng trổ rêu. Mưa mùa Hạ không lâu, chẳng đượm mùi dai dẳng, chỉ khiến không gian xung quanh trở nên ươn ướt và dậy nồng mùi đất.
Tôi đẩy chiếc cổng tre chỉ cao chưa tới vai mình để bước vào nhà, mảnh sân đất có chỗ thấm mưa có chỗ lại tưởng chừng như khô ráo. Những vệt nắng sau mưa lại bắt đầu vươn lên mạnh mẽ có đôi chút oi nồng như cách mùa Hạ giận dỗi cơn mưa chiếm đi tiết trời riêng biệt của mình.
Mảnh sân lâu rồi dường như không còn ai quét dọn, lá cây xoài già sát cổng rơi đầy sân. Những chiếc lá úa vàng theo thời gian rơi xuống quanh gốc cây. Vài chiếc lá vẫn còn xanh dường như bị cơn mưa bất chợt làm giật mình cũng đung đưa, rồi khi tôi vừa bước ngang qua cũng khẽ chạm vào vai tôi bỗng buông mình xuống đất.
Tôi chạm vào gốc cây xù xì chợt nhớ lại khoảng thời gian thơ bé hay ngủ quên trên chiếc chõng tre dưới gốc xoài. Mỗi độ hè về, hoa xoài trắng muốt cứ theo gió bay đầy trong gió, lũ trẻ lại nhẩm tính đến mùa trái chín mà ngóng đợi. Khi xoài trổ quả, hương xoài thơm phức cả một góc sân, nhưng đám trẻ lại chỉ lấy sào hái những quả còn non ăn với mắm ruốc, vừa ăn vừa xuýt xoa vị giác cay nồng.
Tôi bước lên thềm nhà mát rượi, cứ có cảm giác màu nắng đã dừng lại nơi bậc thềm không bước vào nhà để mùa Hạ hoang hoải sẽ dừng lại bên ngoài không ảnh hưởng đến căn nhà nhỏ ba gian của ngoại. Tôi vừa đưa tay chạm vào bóng nắng thì lại cảm thấy hứng phải một giọt mưa.
Kì lạ, mỗi khi về thăm lại nhà ngoại xưa tôi đều chạm phải những cơn mưa trái mùa như vậy, cứ có cảm giác như mình được ưu ái, mọi sự nóng bức đều được gột rửa bởi những cơn mưa ngược mùa ấy. Tôi đẩy cửa bước vào nhà, cửa không khóa. Kể từ khi ngoại mất, căn nhà cũ đã bị bỏ hoang.
Cậu dì tôi đều người lấy chồng ở xa, người dời nhà lên phố, căn nhà ngoại nơi trước kia là chốn quây quần của cả một đại gia đình đột nhiên không còn ai ở. Cậu bảo cậu không bán đi vì đó là kỉ niệm còn với ngoại, mặc dù bây giờ thậm chí ở một góc vườn đã thấy cỏ mọc xanh um bởi thiếu bàn tay người chăm sóc. Kí ức đột nhiên trở nên xanh rì trong tôi từng chốc.
Bên trong ngôi nhà mọi thứ vẫn như cũ, chỉ có điều vương một chút ít mạng nhện và ít bụi, tôi lấy chiếc chổi cũ ở góc nhà quét tước một chút rồi lại ngồi thẫn thờ ngay bậu cửa. Ngày trước mỗi mùa mưa, ngoại và tôi vẫn hay ngồi ngay bậu cửa để ngắm mưa rơi, mùi đất nồng hun lên một cách quen thuộc.
Mưa mùa Hạ không lớn, đủ thấy cây xoài ở góc sân có những trái chín đang lúc lỉu cứ chợt như chuẩn bị rơi xuống. Dưới gốc xoài cũng đã có nhiều trái chín, nhiều quả đã héo khô, có lẽ từ khi ngoại mất đi cây xoài vẫn không ngừng trổ trái chỉ có điều không ai buồn hái nữa. Đột nhiên, tôi cảm thấy dường như cây xoài rất nghị lực, vẫn không ngừng một mình trải qua bao mùa thay lá như chỉ đang một mình níu giữ kí ức xa xăm.
Minh họa/INT.
Tôi trở vào nhà ngồi trên chiếc bàn thấp ở giữa nhà. Bàn xưa thường ở dưới mặt kính có để những tấm hình chụp gia đình. Vẫn có đôi ba tấm hình đen trắng chụp gia đình ngoại từ khi tôi còn nhỏ được lưu lại, còn có vài con tem, những bức thư tất cả đều đã có vết tích úa vàng.
Căn nhà dường như vẫn còn lại những nét nguyên sơ chỉ có điều người trong nhà đã không còn ai nữa. Ngày trước, ông vẫn hay ngồi đánh cờ cùng cậu ở ngay chiếc bàn này, còn tôi và bà, cùng các dì thi thoảng vẫn ngồi ngay dưới nền nhà mát rượi mà làm bánh.
Cơn mưa mùa Hạ vội đến rồi vội dứt lại một lần nữa len lỏi qua từng mái ngói mà rơi xuống vai tôi. Tôi mơ hồ ngửi được trong màn mưa ấy có mùi của kí ức đọng lại bởi những củ khoai mà ngoại lùi mỗi khi mùa mưa tới. Chái bếp nhỏ sau vườn đã bị dỡ bỏ cách đây không lâu nhưng vẫn còn vết tích. Mỗi lần mùa mưa, đám cháu ngồi trong nhà nhìn về phía chái bếp, nơi ngoại đang lùi khoai.
Bếp nhỏ lắm, chỉ một hai người cùng vào thì đã chật. Trời khi ấy lại mưa nên lúc nào ngoại cũng bắt đám nhỏ ở trong nhà, mình ngoại đội nón ra phía bếp sau vườn để lùi khoai cho đám cháu. Khoai mới đào được rửa sạch rồi lùi, chẳng bao lâu bốc lên mùi chín ngọt thơm lừng. Thức quà vặt ngày xưa đâu có đỏ vàng, chỉ là củ khoai, là bát nước cơm với đường phèn đã là hạnh phúc.
Cơn mưa rào mùa Hạ cứ như biết được khi nào tôi lại định rời đi. Mỗi khi tôi bước qua bậu cửa lại đột nhiên mưa to hơn một chốc như muốn giữ tôi ở lại. Tôi mơ hồ nhìn ra màn mưa, khung cảnh phía trước vừa như quen thuộc vừa lại có cảm giác rêu phong.
Mưa vẫn rơi, tôi dường như ngửi thấy mùi khoai chín, nghe được cả tiếng cười của đám nhóc và thấy cả dáng ngoại đang đẩy cổng chống gậy bước vào mỗi lần đi chợ về mua quà cho đám trẻ thơ.
