Tại Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” sáng 12/5, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, hiện nay không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong nền kinh tế và đặc biệt là lĩnh vực tài chính.
Sự chuyển đổi mạnh mẽ này đặt ra nhiều thách thức mới cho các quốc gia, đó là xây dựng niềm tin trong quá trình phát triển kinh tế tài chính số an toàn và bền vững, phòng tránh sự lạm dụng mặt trái của phát triển kinh tế tài chính số, xây dựng chính sách, cơ chế quản lý thúc đẩy đổi mới sáng tạo nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính quốc gia.
Bộ Tài chính cũng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế số, tài chính số, góp phần vào sự tăng trưởng và bền vững của đất nước.
Trong đó, Bộ Tài chính đang triển khai các dự án chuyển đổi số nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành các hệ thống thông tin quy mô lớn, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Như dự án hệ thống công nghệ thông tin thực hiện hải quan số; hệ thống công nghệ thông tin phục vụ tái thiết, tái thiết kế quy trình nghiệp vụ và chuyển đổi số trong quản lý thuế; hệ thống thông tin về ngân sách và kế toán nhà nước; hệ thống công nghệ thông tin KRX phục vụ cho thị trường chứng khoán.
Ngoài ra trong lĩnh vực tài sản mã hóa, một lĩnh vực với những vấn đề phức tạp đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có khung pháp lý để bảo vệ lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia. Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ ban hành Nghị quyết về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Đây là khung pháp lý đầu tiên cho thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, là nền tảng quan trọng cho việc hình thành thị trường tài sản mã hóa trong nước, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát, đảm bảo an toàn, minh bạch, hiệu quả và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia thị trường tài sản mã hóa.
“Cho đến thời điểm hiện nay, Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công an, với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận cho 5 đơn vị được làm công tác chuẩn bị để triển khai cung cấp các dịch vụ về thị trường tài sản mã hóa. Và chúng tôi tin rằng sớm nhất là trong quý 3 sẽ có những hoạt động đầu tiên của thị trường tài sản mã hóa chính thức ở Việt Nam, có sự tham gia cung cấp dịch vụ và có sự quản lý nhà nước để đảm bảo an toàn và minh bạch cho thị trường”, ông Nguyễn Đức Chi cho biết.
Đối với thị trường chứng khoán, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính cho rằng, chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mang tính kỹ thuật hay là một xu hướng phụ trợ, mà trở thành một yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển của thị trường tài chính nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng.
Đến thời điểm hiện nay, chúng ta đã có 12 triệu tài khoản và gần như 100% giao dịch trên thị trường chứng khoán đều được thực hiện qua các phương thức giao dịch trực tuyến. Với số lượng tài khoản lớn như vậy, công nghệ chính là thỏi nam châm để giúp các thành viên thị trường thu hút khách hàng và cũng chính là giải pháp cốt lõi để chúng ta có được số lượng tài khoản, nhà đầu tư chứng khoán tăng vọt trong thời gian vừa qua.
Các công ty chứng khoán và các thành viên thị trường đã liên tục cho ra mắt các sản phẩm và dịch vụ mới có ứng dụng công nghệ hướng tới mọi tầng lớp nhà đầu tư. Những dịch vụ như eKYC mở tài khoản trực tuyến, giao dịch chứng khoán trực tuyến, ứng dụng AI, ứng dụng các công nghệ mới trong hoạt động hỗ trợ khách hàng đang dần trở nên phổ biến đối với các nhà đầu tư chứng khoán tại Việt Nam.
Nhờ công tác chuyển đổi số được thực hiện một cách quyết liệt và tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư quốc tế khi tham gia thị trường, khối lượng giao dịch trên thị trường chứng khoán trong các năm vừa qua chúng ta thấy có sự tăng trưởng một cách rất đáng kể. Bình quân năm 2025, tổng giá trị giao dịch bình quân một ngày lên đến hơn 29.000 tỷ đồng và trong các tháng đầu năm 2026 chứng kiến còn tăng mạnh hơn nữa với giá trị giao dịch bình quân lên đến hơn 31.000 tỷ.
Về tính thanh khoản trên thị trường chứng khoán Việt Nam, theo Đại diện UBCKNN, hiện nay nhờ việc ứng dụng khoa học công nghệ mà thanh khoản trên thị trường giao dịch chứng khoán Việt Nam đang ở mức đứng đầu khu vực Đông Nam Á. Tính thanh khoản của thị trường chứng khoán Việt Nam cho thấy sự hấp dẫn của thị trường và là một chỉ báo quan trọng cho thấy thị trường chứng khoán của Việt Nam đã từng bước đi theo hướng an toàn, bền vững, ổn định và minh bạch.
Đây cũng là một trong những điều kiện rất quan trọng để các tổ chức nâng hạng như FTSE Russell chính thức công bố việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi từ tháng 9 năm 2025. Và chính thức các cổ phiếu Việt Nam sẽ được phân bổ vào rổ chỉ số của FTSE Russell vào tháng 9 năm 2026.
ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính
Ủy ban Chứng khoán đã thực hiện đồng bộ các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán:
Thứ nhất, về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý: UBCKNN đã trình Bộ Tài chính và Chính phủ ban hành hàng loạt nghị định, thông tư. Các văn bản này phát huy vai trò quan trọng trong việc triển khai Quyết định số 06 của Chính phủ (Đề án ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử), đồng thời là giải pháp cần thiết để hiện thực hóa mục tiêu nâng hạng. UBCKNN cũng đã ký kết và triển khai kế hoạch 8790 phối hợp với Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) để thực hiện Đề án 06.
Thứ hai, về hạ tầng công nghệ: Năm 2025, hệ thống KRX đã chính thức được đưa vào vận hành, đảm bảo kết nối thông suốt, ổn định và an toàn. Đây là bước đột phá tích hợp toàn bộ quá trình từ giao dịch đến thanh toán, tạo tiền đề triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào cuối năm 2026 - đầu năm 2027. Hệ thống KRX không chỉ hiện đại hóa hạ tầng mà còn cung cấp phần mềm giám sát chặt chẽ, góp phần nâng cao năng lực quản lý và minh bạch hóa thị trường.
Thứ ba, về ứng dụng công nghệ thông tin trong trao đổi, quản lý và giám sát: UBCKNN đã phối hợp với các Sở Giao dịch và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) triển khai hệ thống công bố thông tin đầu mối duy nhất từ tháng 8/2024. Song song đó, chúng tôi đang xây dựng hệ thống thông tin tổng thể phục vụ giám sát giai đoạn 2024-2026 (kết nối 3 tuyến từ công ty chứng khoán, Sở/VSDC đến UBCKNN), đồng thời xây dựng kho dữ liệu tập trung chuyên ngành và nâng cấp hạ tầng bảo mật. UBCKNN cũng đã ban hành Quyết định số 54 để kiện toàn Ban chỉ đạo phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Thứ tư, về đào tạo, tuyên truyền và cảnh báo rủi ro: UBCKNN đã ban hành Quyết định số 722 phê duyệt Đề án tuyên truyền, phổ biến kiến thức và đào tạo nhà đầu tư giai đoạn 2025-2030, tập trung vào các công cụ số hóa. Chúng tôi cũng phối hợp với Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) tổ chức các hội thảo an toàn thông tin cho các công ty chứng khoán, kết hợp tăng cường công tác thanh tra, giám sát rủi ro.
Thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ đồng bộ triển khai các giải pháp sau:
Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý: Rà soát, sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán, đưa vào nguyên tắc quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ và cơ chế thử nghiệm (sandbox). Hoàn thiện thông tư giao dịch điện tử (bổ sung quy định về bảo mật, Open API) và nghiên cứu ban hành các quy định về ứng dụng AI trong giao dịch theo yêu cầu của Luật Trí tuệ nhân tạo.
Đẩy mạnh xây dựng hệ thống công nghệ thông tin hiện đại: Hiện đại hóa công tác quản lý, giám sát nhằm kịp thời phát hiện vi phạm, phục vụ phân tích, dự báo và hoạch định chính sách sát với biến động thị trường.
Nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới: Đưa công nghệ chuỗi khối (blockchain), dữ liệu lớn (big data) và trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động giám sát thị trường thông qua hệ thống thông tin tổng thể và kho dữ liệu tập trung.
Phát triển nhân lực và nâng cao nhận thức: Đẩy mạnh đào tạo cán bộ công chức về chuyển đổi số; tiếp tục tuyên truyền, phổ biến kiến thức và cảnh báo rủi ro cho thành viên thị trường và nhà đầu tư.
