Ronaldo trước Yamal - bản lĩnh già đấu sức trẻ

Trận Bồ Đào Nha - Tây Ban Nha ở vòng 16 đội World Cup mang dáng dấp của một trận chung kết sớm. Đây không chỉ là derby Iberia, mà còn là cuộc đối đầu giữa hai đội hiểu nhau quá rõ, cùng sở hữu chất lượng đội hình cao và nhiều cá nhân đủ khả năng thay đổi trận đấu.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Miguel Santos, cựu thuyền trưởng CLB nữ SC Braga (Bồ Đào Nha), nhận định cặp đấu này gần như không có cửa trên rõ ràng. “Đây là một trận derby Iberia. Hai đội hiểu nhau rất rõ. Với nhiều người, đây đã là một trận chung kết”, HLV người Bồ Đào Nha nói.

Theo nhà cầm quân người Bồ Đào Nha, những lần đối đầu gần đây giữa hai đội thường diễn ra cân bằng. Ba trận hòa, một chiến thắng cho Tây Ban Nha và một chiến thắng cho Bồ Đào Nha cho thấy khoảng cách giữa hai nền bóng đá không lớn. Ở vòng knock-out, sự cân bằng ấy càng khiến trận đấu trở nên khó lường.

“Sau 90 phút hoặc sau hiệp phụ, hai đội vẫn có thể hòa. Nhưng trận đấu này chắc chắn phải có đội thắng, vì thế loạt luân lưu hoàn toàn có thể xảy ra”, HLV Santos phân tích.

Điều đó đặt trận đấu vào thế giằng co ngay từ trước giờ bóng lăn. Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha đều quen kiểm soát bóng, đều có những tiền vệ giỏi điều tiết và cùng sở hữu các cầu thủ chạy cánh có khả năng tạo đột biến. Khi hai đội có cấu trúc tương đồng, khác biệt sẽ không nằm nhiều ở sơ đồ, mà ở cách vận hành và xử lý các chi tiết nhỏ.

Theo Santos, đây nhiều khả năng là màn so tài giữa hai hệ thống 4-3-3. Tây Ban Nha mạnh ở khả năng tạo nhịp từ hàng tiền vệ, kéo người vào trung lộ và kết nối với hai biên. Bồ Đào Nha phải kiểm soát được ba tiền vệ của đối thủ, đồng thời không để các hậu vệ biên và tiền đạo cánh Tây Ban Nha tạo ra thế áp đảo ở hành lang ngoài.

“Bồ Đào Nha cần kiểm soát tốt ba tiền vệ của Tây Ban Nha và những sự luân chuyển mà họ tạo ra. Chúng tôi cũng phải khóa hai biên, bởi các tiền đạo và hậu vệ biên của Tây Ban Nha có thể tạo ra rất nhiều vấn đề”, Santos nói.

Nuno Mendes được xem là một trong những hậu vệ trái hay nhất thế giới hiện nay.

Nếu Tây Ban Nha cầm bóng, Bồ Đào Nha cần phòng ngự chắc ở trung lộ. Khi các tiền đạo Tây Ban Nha bó vào trong, kết hợp với ba tiền vệ, họ có thể tạo ra quân số đông ở khu vực giữa sân. Nếu không bịt được vùng này, Bồ Đào Nha sẽ bị kéo lệch đội hình và để lộ khoảng trống phía sau.

Ngược lại, khi đoạt lại bóng, Bồ Đào Nha cần phản công nhanh và chính xác. Tây Ban Nha thường đẩy đội hình lên cao khi kiểm soát thế trận. Khoảng trống sau lưng hậu vệ biên có thể là nơi Bồ Đào Nha khai thác bằng tốc độ của Rafael Leao, Pedro Neto hoặc những đường chuyền của Bruno Fernandes và Bernardo Silva.

Ronaldo và giá trị của một số 9 cổ điển

Trong một trận đấu 50-50, Cristiano Ronaldo vẫn là điểm tựa đặc biệt của Bồ Đào Nha. Santos nhấn mạnh Ronaldo không chỉ là đội trưởng, mà còn là thủ lĩnh cả về chuyên môn lẫn tinh thần. “Ronaldo vẫn là thủ lĩnh của đội tuyển này. Cậu ấy là cầu thủ chuyên nghiệp hàng đầu mà thế giới từng chứng kiến”, Santos khẳng định.

Ở tuổi 41, Ronaldo không còn là mẫu cầu thủ liên tục rê bóng, bứt tốc và tự kéo cả đội hình lên phía trước như thời đỉnh cao. Nhưng anh vẫn giữ một giá trị rất riêng: khả năng xuất hiện đúng nơi, đúng lúc trong vùng cấm.

Santos mô tả Ronaldo hiện tại như một số 9 cổ điển, nhưng thông minh. Anh nguy hiểm bằng chân phải, chân trái và những pha đánh đầu. Trong một trận đấu có thể bị bóp nghẹt bởi chiến thuật, mẫu tiền đạo như Ronaldo càng trở nên quan trọng. Một quả tạt, một pha bóng hai, một tình huống cố định hoặc chỉ một khoảnh khắc mất tập trung của hàng thủ Tây Ban Nha cũng có thể đủ để Ronaldo trừng phạt đối thủ.

“Hiện tại, Ronaldo là một số 9 cổ điển, rất thông minh. Cậu ấy nguy hiểm trong vùng cấm bằng chân phải, chân trái và cả đánh đầu”, Santos nhận xét.

Ronaldo vẫn duy trì đẳng cấp ở tuổi 41.

Điểm đáng nói là Ronaldo vẫn duy trì trạng thái thể chất đủ tốt để chơi ở đẳng cấp cao. Theo Santos, điều này đến từ sự chuyên nghiệp, chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt, khả năng chăm sóc cơ thể và quá trình hồi phục sau mỗi trận. Ở tuổi này, kinh nghiệm bóng đá không còn là vấn đề. Thách thức lớn nhất là hồi phục đủ nhanh để sẵn sàng cho trận tiếp theo.

“Ở tuổi 41, nếu vẫn muốn chơi ở đẳng cấp này, vấn đề không chỉ là kiến thức bóng đá. Điều quan trọng là cách bạn hồi phục sau mỗi trận để sẵn sàng cho trận kế tiếp”, Santos nói.

Nếu Ronaldo đá chính và còn trên sân ở cuối trận, Bồ Đào Nha sẽ có một phương án rõ ràng: đưa bóng vào vùng cấm. Trong những thời điểm trận đấu bị kéo đến ranh giới của hiệp phụ hoặc luân lưu, kinh nghiệm và bản năng ghi bàn của Ronaldo có thể tạo ra khác biệt.

Dù vậy, Bồ Đào Nha không chỉ phụ thuộc vào Ronaldo. Nếu anh rời sân, Roberto Martinez vẫn còn Goncalo Ramos, Bruno Fernandes, Bernardo Silva, Rafael Leao, Pedro Neto, Francisco Conceicao hoặc Goncalo Guedes. Nhưng về tầm ảnh hưởng biểu tượng và sức nặng trong những khoảnh khắc lớn, không ai tạo ra cảm giác như Ronaldo.

“Bồ Đào Nha có rất nhiều cầu thủ có thể định đoạt trận đấu. Nhưng nếu Ronaldo còn trên sân và có bóng trong vùng cấm, cậu ấy chắc chắn sẽ ở đó để quyết định”, Santos nhấn mạnh.

Yamal và bài kiểm tra bản lĩnh trước Bồ Đào Nha

Ở phía đối diện, Lamine Yamal là cái tên được chờ đợi nhiều nhất của Tây Ban Nha. Santos cho rằng Yamal rất quan trọng với Barcelona và tuyển Tây Ban Nha trong những năm gần đây. Ông chưa vội xem cầu thủ này là người hay nhất thế giới, nhưng đặt Yamal trong nhóm những cầu thủ hàng đầu hiện tại.

“Yamal rất quan trọng với Tây Ban Nha và Barcelona. Tôi chưa chắc cậu ấy là cầu thủ hay nhất thế giới lúc này, nhưng chắc chắn cậu ấy nằm trong nhóm 5 hoặc 10 cầu thủ hàng đầu”, Santos đánh giá.

Lamine Yamal là nguồn cảm hứng trong lối chơi Tây Ban Nha.

Điều khiến Yamal nguy hiểm là khả năng tạo khác biệt trong cả trận. Nếu Ronaldo đại diện cho kinh nghiệm, khả năng chọn vị trí và sự lạnh lùng trong vùng cấm, Yamal đại diện cho tốc độ, đột biến và sự táo bạo của thế hệ mới.

Bài toán của Bồ Đào Nha là không được để Yamal nhận bóng trong tư thế thuận lợi ở biên. Khi Yamal có khoảng trống để đối mặt hậu vệ, Tây Ban Nha có thể kéo giãn hàng thủ, tạo khoảng trống cho Pedri, Dani Olmo, Oyarzabal hoặc Nico Williams khai thác.

Vì vậy, Bồ Đào Nha cần khóa hai biên bằng sự kỷ luật. Hậu vệ biên không thể đơn độc trước Yamal. Tiền vệ lệch cánh và trung vệ gần bóng phải hỗ trợ đúng thời điểm. Nếu Bồ Đào Nha khiến Tây Ban Nha mất bóng ở biên, họ có thể mở ra các pha phản công nhanh, nơi Leao hoặc Neto có đất để bứt tốc.

Santos cũng nhấn mạnh vai trò của tốc độ luân chuyển bóng. Khi Bồ Đào Nha có bóng, họ phải kéo khối phòng ngự Tây Ban Nha dịch chuyển liên tục. Nếu luân chuyển bóng chậm, Tây Ban Nha sẽ dễ giữ cự ly và bóp nghẹt trung lộ. Nhưng nếu Bồ Đào Nha thay đổi nhịp độ tốt, khoảng trống có thể mở ra ở cả trung lộ lẫn hai hành lang.

“Bồ Đào Nha cần luân chuyển bóng tốt, thay đổi tốc độ chuyền bóng và buộc Tây Ban Nha phải mở ra khoảng trống. Điều đó sẽ rất quan trọng”, Santos phân tích.

Bóng chết cũng là chìa khóa. Santos cho rằng Bồ Đào Nha đã làm tốt các tình huống cố định tấn công tại World Cup này, trong khi Tây Ban Nha cũng nguy hiểm ở những pha bóng tương tự. Trong một trận đấu cân bằng, một quả phạt góc, một pha đá phạt hoặc một tình huống tranh chấp trong vùng cấm có thể quyết định tất cả.

Bồ Đào Nha từng thắng Tây Ban Nha trên chấm luân lưu ở UEFA Nations League. Santos cho rằng điều đó có thể mang lại một chút lợi thế tâm lý cho các cầu thủ Bồ Đào Nha, dù Tây Ban Nha đủ kinh nghiệm để không bị ám ảnh bởi thất bại cũ.

“Chiến thắng gần nhất của Bồ Đào Nha trên chấm luân lưu có thể là một điểm cộng ở vài thời điểm. Nhưng các cầu thủ Tây Ban Nha cũng rất kinh nghiệm, họ không dễ bị ảnh hưởng về tinh thần”, Santos nói.

Trận đấu vì thế gần như không có cửa trên. Tây Ban Nha sẽ có những thời điểm kiểm soát bóng và buộc Bồ Đào Nha phải phòng ngự sâu. Bồ Đào Nha cũng sẽ có những giai đoạn cầm bóng, luân chuyển và tìm cách kéo giãn khối phòng ngự Tây Ban Nha.

Ronaldo có thể quyết định bằng một pha chạm bóng trong vùng cấm. Yamal có thể xoay chuyển trận đấu bằng một pha đi bóng ở biên. Một bên là thủ lĩnh 41 tuổi, một bên là tài năng trẻ đang vươn lên nhóm hay nhất thế giới. Giữa hai thái cực ấy, derby Iberia hứa hẹn là trận đấu của chiến thuật, bản lĩnh và khoảnh khắc.

“Đây là trận đấu 50-50. Không có đội nào là cửa trên rõ ràng”, Santos kết luận.