Quyết liệt triển khai xây dựng trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới

Sáng 6/2, Bộ GD&ĐT tổ chức hội nghị trực tuyến về xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền.

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng chủ trì hội nghị. Tham dự hội nghị tại điểm cầu Bộ GD&ĐT có đại diện một số bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo các vụ, cục, đơn vị chức năng thuộc Bộ GD&ĐT.

Hơn 200 điểm cầu tại địa phương có đại diện lãnh đạo UBND tỉnh, thành phố; lãnh đạo các sở, ngành và các cơ quan liên quan; lãnh đạo UBND 248 xã, phường biên giới và đại diện phòng, ban chuyên môn của các xã, phường; các chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng công trình trường phổ thông nội trú xã biên giới.

Quyết tâm đưa 100 trường vào hoạt động từ năm học 2026-2027

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, việc triển khai xây dựng 248 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới được thực hiện với quyết tâm cao, tinh thần khẩn trương; phấn đấu bảo đảm 100% số trường đã khởi công hoàn thành đúng tiến độ, đưa vào sử dụng trong năm học 2026-2027.

Thời gian qua, các địa phương đã tổ chức khởi công 100 trường và triển khai thực hiện hết sức quyết liệt, trong bối cảnh thời gian gấp, địa bàn nhiều khó khăn.

Nhằm kịp thời nắm bắt tình hình và tham mưu cho Chính phủ, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị trực tuyến về xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền nhằm đánh giá kết quả triển khai thời gian qua; rút ra bài học kinh nghiệm từ những địa phương thực hiện tốt; đồng thời xác định rõ khó khăn, vướng mắc còn tồn tại, qua đó có cái nhìn toàn diện để tăng cường đôn đốc, kiểm tra, thúc đẩy thực hiện và tham mưu cấp có thẩm quyền.

Thứ trưởng đề nghị các địa phương tập trung thảo luận về tiến độ triển khai 100 trường đã khởi công; công tác chuẩn bị điều kiện để sớm khởi công 148 trường còn lại, với số liệu và kết quả cụ thể... Đồng thời, góp ý đối với dự thảo Nghị định quy định chính sách đối với học sinh và các trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền, cùng dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của loại hình trường này.

Báo cáo tại hội nghị, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính (Bộ GD&ĐT) Trần Thanh Đạm cho biết: Là cơ quan được Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao đầu mối chủ trì triển khai tổ chức thực hiện nhiệm vụ xây dựng trường học cho các xã biên giới, Bộ GD&ĐT đã trách nhiệm, chủ động, quyết liệt trong tổ chức thực hiện, bao gồm cả các hoạt động điều phối liên ngành giữa các Bộ và các địa phương.

Bộ GD&ĐT đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc các địa phương và phối hợp với các bộ, ngành liên quan quyết liệt triển khai thực hiện nhiệm vụ theo chủ trương của Bộ Chính trị.

Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ xây dựng trường học cho các xã biên giới cũng đã được Bộ GD&ĐT ban hành; giao nhiệm vụ cho các đơn vị thuộc Bộ thực hiện các nhiệm vụ cụ thể theo chức năng, nhiệm vụ.

Hiện nay, Bộ GD&ĐT đang tiếp tục bám sát, đôn đốc, hướng dẫn, kiểm tra tiến độ xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 18 tỉnh, thành phố; báo cáo thường xuyên, liên tục, đột xuất gửi Lãnh đạo Đảng, Chính phủ về tình hình xây dựng trường học cho các xã biên giới.

Về kinh phí xây dựng 100 trường: Căn cứ báo cáo đề xuất của 18 tỉnh, thành phố, ngày 30/01/2026 Bộ GD&ĐT đã có văn bản số 509/BGDĐT-KHTC gửi Bộ Tài chính nhu cầu kinh phí năm 2026 của 100 trường. Công văn của Bộ GD&ĐT cũng đưa các phương án đề nghị Bộ Tài chính xem xét khả năng cân đối vốn để tham mưu cấp có thẩm quyền.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang rà soát, tổng hợp nhu cầu kinh phí và cân đối, bố trí vốn năm 2026 cho 100 trường để các địa phương thực hiện.

18/22 tỉnh, thành phố biên giới đề xuất xây dựng các trường (trong danh sách 100 trường) năm 2025 theo chỉ đạo của Đảng, Chính phủ. 9/18 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới.

Nhìn chung các tỉnh, thành phố biên giới đã khẩn trương, quyết liệt trong tổ chức thực hiện chỉ đạo của Đảng, Chính phủ; báo cáo phương án xây dựng trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới tương đối kịp thời.

Nhiều tỉnh đã tập trung, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện, dẫn tới kết quả tiến độ đạt tốt (nhóm các tỉnh có tiến độ đầu tư nhanh nhất).

Năm 2025, 4/22 tỉnh, thành phố biên giới gồm Quảng Ninh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh đề xuất phương án riêng. Quảng Ninh xây dựng các trường nội trú tại các xã biên giới theo kế hoạch riêng của tỉnh, không sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương. Các tỉnh: Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh không có nhu cầu xây dựng trường nội trú trong năm 2025 do trên địa bàn các xã biên giới có giao thông thuận lợi, học sinh đi đến trường và trở về nhà trong ngày.

Đến tháng 11/2025, toàn bộ 100/100 trường đã được khởi công, trong đó có 1 đợt được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo khởi công đồng loạt trên phạm vi tất cả các tỉnh trong danh sách 100 trường vào ngày 9/11/2025; một số trong danh sách 100 trường đã được Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đến dự và chỉ đạo.

Các tỉnh, thành phố đều cam kết và phấn đấu hoàn thành 100 trường trước ngày 30/8/2026 để đưa vào hoạt động từ năm học 2026-2027. Trong đó, một số địa phương phấn đấu hoàn thành trước 1-1,5 tháng trước hạn.

Ban hành chính sách, bảo đảm vận hành trường bài bản, thống nhất, ổn định

Ông Trần Thanh Đạm nhấn mạnh: Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã xác định nhiệm vụ xây dựng trường học cho các xã biên giới là một nhiệm vụ chính trị, quan trọng, cấp bách, là việc làm mới, khó. Xây dựng trường phổ thông nội trú là một mô hình trường phổ thông mới.

Bộ GD&ĐT đã nghiên cứu, xây dựng các quy định về tổ chức hoạt động của các trường, gồm:

Thứ nhất, xây dựng và dự kiến ban hành trong tháng 2/2026 Thông tư quy định Quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông nội trú.

Thứ hai, trình Chính phủ trong tháng 2/2026 dự thảo Nghị định quy định chính sách cho học sinh và trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới đất liền.

Thứ ba, quy định rõ vị trí việc làm, định mức số lượng giáo viên và nhân sự hỗ trợ giáo dục đối với trường phổ thông nội trú, bảo đảm vừa tuân thủ quy định chung, vừa đáp ứng yêu cầu đặc thù của mô hình nội trú biên giới (đặc biệt là đưa bổ sung mới vị trí việc làm chuyên trách nhân viên chăm sóc, quản lý học sinh nội trú, bán trú).

Thứ tư, chuẩn bị chương trình và nội dung giáo dục theo hướng ưu việt, toàn diện, hướng tới giáo dục đặc thù phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về khu vực biên giới.

Việc ban hành các quy định, chính sách nhằm đặt nền móng thể chế quan trọng, bảo đảm các trường phổ thông nội trú biên giới được tổ chức và vận hành bài bản, thống nhất, ổn định lâu dài.

Báo cáo về thực trạng giáo dục phổ thông ở vùng biên giới và thực hiện hoạt động giáo dục tại các trường phổ thông nội trú, ông Thái Văn Tài - Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD&ĐT) thông tin:

Để bảo đảm các trường phổ thông nội trú sau khi xây dựng được vận hành kịp thời, lâu dài, hiệu quả, Bộ GD&ĐT đã và đang phối hợp với các cơ quan tổ chức rà soát các văn bản liên quan, tham mưu xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 142/2025/NĐ-CP, xây dựng Thông tư của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Quy chế tổ chức hoạt động trường phổ thông nội trú, xây dựng Thông tư ban hành Điều lệ trường phổ thông và Nghị định của Chính phủ về chính sách cho học sinh trường phổ thông nội trú, chính sách đối với trường phổ thông nội trú. Dự kiến các văn bản được ban hành và trình Chính phủ ban hành trong Quý I/2026.

Ngoài ra, Bộ GD&ĐT đang xây dựng văn bản hướng dẫn công tác tuyển sinh mầm non, tuyển sinh đầu cấp tiểu học, trung học cơ sở và tuyển sinh trung học phổ thông năm học 2026 - 2027, trong đó có tuyển sinh vào trường phổ thông nội trú tại các xã biên giới.

Bộ GD&ĐT đang tiếp tục chỉ đạo các địa phương rà soát, đánh giá nhu cầu, xác định quy mô trường phổ thông nội trú tại từng xã để có kế hoạch nâng cấp các cơ sở giáo dục hoặc đề xuất xây mới trường phổ thông nội trú đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh và cha mẹ học sinh ở các xã biên giới.

Sự quan tâm, ủng hộ đặc biệt của xã hội với chủ trương của Bộ Chính trị

Xã hội dành sự quan tâm đặc biệt và đánh giá rất cao chủ trương của Bộ Chính trị, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư và của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Đây là chủ trương rất nhân văn, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với khu vực biên giới, phên dậu của Tổ quốc; đặc biệt việc quan tâm đến giáo dục, bao gồm cả nuôi các cháu học sinh tiểu học và trung học cơ sở sẽ tạo nguồn nhân lực quan trọng, bền vững cho vùng biên giới của Tổ quốc.

Nhiều tỉnh, thành phố đã huy động và nhận được sự hiến đất, hiến công, hỗ trợ vốn của người dân, doanh nghiệp và hỗ trợ từ các tỉnh, thành phố khác có điều kiện để góp phần xây dựng trường khang trang, hiện đại.

Theo thông tin chưa đầy đủ, các địa phương đã tích cực huy động tối đa các nguồn lực thực hiện: Lai Châu có 1 trường được đầu tư 96,6% từ nguồn lực hỗ trợ ngoài ngân sách Nhà nước. Tuyên Quang có 1 trường. Tại Điện Biên, Trường phổ thông nội trú liên cấp TH&THCS xã Mường Nhà, 1 hộ dân đã có đơn hiến 1.400m2 đất để xây dựng trường (Sở GD&ĐT đã đề nghị UBND xã cấp Giấy khen),...

Bên cạnh các thuận lợi, xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền cũng còn một số khó khăn vướng mắc. Theo đó, tổng mức đầu tư được phê duyệt vượt cao so với khái toán tổng mức đầu tư ban đầu các địa phương đã đề xuất. Cùng với đó là vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, điều kiện thi công, khan hiếm nhân lực thi công và vật liệu…

Bộ GD&ĐT đề nghị Bộ Tài chính, Chính phủ quan tâm bố trí đủ vốn, kịp thời. Đối với đầu tư 148 trường còn lại, đề xuất cho phép tiếp tục áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 298/NQ-CP ngày 26/9/2025.

Về thời gian thi công, do mùa mưa bắt đầu từ tháng 5/2026, thời gian từ nay đến mùa mưa còn rất ngắn. Vì vậy, các địa phương cần phát động phong trào thi công, hoàn thành phần thân công trình trước ngày 30/4/2026.

Khẩn trương, quyết tâm cao triển khai xây dựng các trường còn lại

Về triển khai xây dựng các trường còn lại, ông Trần Thanh Đạm cho biết, Bộ GD&ĐT đã ban hành 2 văn bản gửi 22 tỉnh, thành phố đề xuất phương án, danh mục, kinh phí đầu tư.

Trên cơ sở các trường đang được xây dựng, Bộ GD&ĐT đang tập trung phối hợp, hướng dẫn các tỉnh, thành phố biên giới xây dựng phương án đầu tư, xây dựng danh mục, kinh phí đầu tư.

Hiện nay các tỉnh, thành phố biên giới đã và đang tích cực xác định địa điểm, quy mô xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp trên địa bàn 148 xã, phường biên giới đất liền còn lại.

Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản số 517/BGDĐT-KHTC ngày 30/01/2026 đề nghị các tỉnh, thành phố khẩn trương rà soát, đề xuất danh mục, phương án, kinh phí đầu tư gửi Bộ GD&ĐT, Bộ Tài chính trước ngày 10/2/2026 để báo cáo Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ, Tổng Bí thư xem xét, chỉ đạo.

Trong tổng số 248 xã, phường biên giới, đến thời điểm hiện nay (tháng 2/2026) đã có tổng số 108 trường của 108/248 xã biên giới được đầu tư, gồm:

99 trường/99 xã đã được triển khai đầu tư trong năm 2025 bằng ngân sách Trung ương (trong danh mục 100 trường, trừ 1 trường Phong Thổ tại Lai Châu huy động được vốn khác);

3 trường/3 xã đã được đầu tư từ nguồn xã hội hóa (1 trường Si Pa Phìn tại Điện Biên; 1 trường Phục Hòa tại Cao Bằng; 1 trường Phong Thổ tại Lai Châu); 6 trường/6 xã tại Quảng Ninh đã được đầu tư xây dựng từ ngân sách tỉnh Quảng Ninh.

Ngoài ra, có 8 xã của tỉnh Đồng Nai không xây dựng trường phổ thông nội trú (do trên địa bàn các xã này có giao thông thuận lợi, học sinh đi học và trở về nhà trong ngày). 10/11 phường biên giới tại các tỉnh: Quảng Ninh (3); An Giang (5); Đồng Tháp (2) không đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú (do điều kiện thuận lợi, học sinh không có nhu cầu).

Như vậy, dự kiến sẽ có 122 trường tại 122 xã tiếp tục triển khai đầu tư trong giai đoạn tiếp theo và xem xét nhu cầu cần đầu tư cho 10 trường tại địa bàn 10 phường biên giới thuộc các tỉnh: Quảng Ninh, An Giang, Đồng Tháp.

Tại Hội nghị, các địa phương đánh giá cao sự chủ động, quyết liệt của Bộ GD&ĐT trong tổ chức Hội nghị xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã biên giới đất liền.

Đây là dịp rà soát toàn diện tình hình, kết quả triển khai nhiệm vụ; trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn; phân tích khó khăn, vướng mắc; đồng thời thảo luận, thống nhất nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm để đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng đầu tư xây dựng và đưa vào vận hành hiệu quả hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, thực hiện nghiêm túc chủ trương của Bộ Chính trị và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Các ý kiến đồng thời đánh giá 2 báo cáo của Bộ GD&ĐT được chuẩn bị công phu, nội dung toàn diện, chi tiết và có chiều sâu; đánh giá sát tình hình, phân rõ từng nhóm địa phương theo tiến độ thi công, chỉ ra cụ thể những địa phương triển khai hiệu quả, địa phương còn gặp khó khăn, làm rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan; đưa khuyến cáo để có giải pháp phù hợp trong thời gian tới.

Báo cáo của Bộ cũng rút ra những bài học kinh nghiệm quan trọng; đưa ra phương hướng, giải pháp triển khai tiếp theo và kiến nghị các nội dung cần tiếp tục triển khai thực hiện.