Ngày 05/11, tại Nhà Quốc hội, dưới sự điều hành của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia.
Toàn cảnh phiên thảo luận.
Tại phiên họp, đa số các ĐBQH đồng thuận với nhiều nội dung dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia; đồng thời cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện tiêu chí phân loại công trình để nhận diện đúng công trình cần bảo vệ.
Đề cập về tiêu chí xác định, phân loại công trình tại Điều 6 và Điều 7 của dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, Đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) cho biết, dự thảo phân loại công trình an ninh, khu an ninh thành loại a, b, c theo chức năng, nhiệm vụ; công trình quan trọng khác thành loại I, II, III theo tính chất và phạm vi ảnh hưởng. Giải trình của cơ quan soạn thảo cho rằng, tiêu chí phải căn cứ vào chức năng, tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ, không phụ thuộc vào không gian của công trình.
Tuy nhiên, theo Đại biểu Dương Khắc Mai, các khái niệm như “hậu quả nghiêm trọng”, “rất quan trọng” vẫn khó lượng hóa; khoản 4 điều 6 còn bao gồm cả cơ sở sinh hoạt, học tập, làm việc thường xuyên, dễ dẫn đến xác định diện bảo vệ quá rộng. Do đó, Đại biểu đề nghị quy định rõ hơn trong luật các điều kiện cốt lõi về mức độ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, khả năng gián đoạn hoạt động thiết yếu và yêu cầu bảo vệ đặc biệt; giao Chính phủ hướng dẫn tiêu chí kỹ thuật cụ thể. Như vậy vừa bảo đảm nhận diện đúng công trình cần bảo vệ, vừa tránh mở rộng danh mục, tăng chi phí và hạn chế hoạt động bình thường không cần thiết.
Về đưa công trình vào, đưa ra khỏi danh mục tại Điều 21 đến Điều 26, Đại biểu Dương Khắc Mai cho biết, Điều 21 đã phân định thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an và Chủ tịch Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh theo từng loại công trình; Điều 25 cũng đã quy định trường hợp đưa ra khỏi danh mục.
Báo cáo giải trình cho rằng, quy trình đưa công trình vào danh mục không làm phát sinh thủ tục đầu tư đối với người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 23 vẫn giao Chính phủ quy định hồ sơ; dự thảo Luật chưa thể hiện rõ thời hạn thẩm định và cơ chế phối hợp khi công trình liên ngành, liên tỉnh.
Do đó, Đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị xác định trong luật các yêu cầu tối thiểu về căn cứ đánh giá, trách nhiệm phối hợp, thời hạn xử lý và rà soát lại danh mục khi công năng hoặc mức độ rủi ro thay đổi. Đồng thời, cần sử dụng dữ liệu, hồ sơ quản lý hiện có, không tạo thêm thủ tục trùng lặp. Phân cấp phải đi đôi với trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm tra, tránh tình trạng công trình không còn đáp ứng tiêu chí nhưng vẫn phải chịu chế độ bảo vệ đặc biệt.
Đồng thuận về việc phân loại tiêu chí của các công trình theo Điều 6 và Điều 7, Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) cho rằng, tiêu chí phân loại theo các công trình như vậy sẽ phù hợp với tình hình thực tế như trong Điều 6. Mỗi khoản đều quy định rạch ròi, cụ thể như nơi làm việc của lãnh đạo cơ quan quản lý về an ninh quốc gia, công trình, khu vực phục vụ nhiệm vụ lãnh đạo, công trình khu an ninh phục vụ huấn luyện và công trình là nơi sinh hoạt học tập của cán bộ, chiến sĩ công an.
Tuy nhiên, tại Điều 7 chỉ quy định là tiêu chí xác định của công trình loại I và mới quy định chỉ khái quát, chưa có điều kiện cụ thể. Do đó, Đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị Chính phủ quy định những danh mục cụ thể về các công trình khác có liên quan đến an ninh quốc gia như: Kho dự trữ chiến lược xăng dầu, dầu thô; Trung tâm điều hành, điều độ hệ thống quốc gia. Ngoài ra, đề nghị Chính phủ bổ sung một số công trình trọng điểm của quốc gia như: công trình bảo vật quốc gia, công trình liên quan đến công an, quân sự, nhà máy thủy điện, ngân hàng Nhà nước... Đây là những công trình phải có sự bố trí lực lượng cảnh vệ nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Đóng góp ý kiến về tiêu chí xác định, phân loại công trình của dự án Luật bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh) đề nghị sửa Điều 6 và Điều 7 về tiêu chí xác định, phân loại công trình, khu an ninh theo hướng luật hóa các tiêu chí cốt lõi, không để việc xác định danh mục phụ thuộc vào những cụm từ có nghĩa còn rộng như là "quan trọng" hay "ảnh hưởng lớn". Theo đó, trong Luật cần nêu tiêu chí và nguyên tắc xếp loại như: chức năng thiết yếu, số người, ngành và hệ thống phụ thuộc, thời gian gián đoạn tối đa có thể chấp nhận, khả năng thay thế, mức độ lan truyền sự cố, nguy cơ an ninh mạng và hậu quả môi trường.
Theo Đại biểu Nguyễn Vũ Trung, có thể giao Chính phủ quy định ngưỡng kỹ thuật theo từng ngành. Dự thảo nghị định có đưa ra các ngưỡng cụ thể cho một số nhóm công trình, song vẫn cần tránh một khái niệm là "các công trình khác". Khái niệm này rộng đến mức là tiêu chí khó có khả năng dự báo. Khi danh mục kéo theo sự hạn chế sử dụng đất, chi phí bảo vệ và nghĩa vụ tuân thủ thì tiêu chí phải đủ rõ để doanh nghiệp biết trước mình có thể bị điều chỉnh ra sao.
