Trong phương án tổng thể sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập, Ninh Bình đặt yêu cầu việc tinh gọn đầu mối quản lý phải đi cùng với đầu tư, cải tạo, nâng cấp và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, không làm ảnh hưởng đến việc đi lại, học tập bình thường của học sinh.
Đáng chú ý, đối với các cơ sở giáo dục sau sắp xếp được tổ chức thành phân hiệu, việc đầu tư được thực hiện theo tiêu chuẩn của một trường, bảo đảm đầy đủ diện tích, cơ sở vật chất và các điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục.
Trong phần quy hoạch sử dụng đất đai, huy động nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, phương án tiếp tục xác định các trường sau sắp xếp thành phân hiệu vẫn được đầu tư, đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, diện tích như một trường.
Bảo đảm điều kiện dạy học tại các phân hiệu
Theo phương án, việc sắp xếp, sáp nhập ưu tiên các trường cùng cấp có quy mô nhỏ, địa bàn phục vụ liền kề hoặc vị trí địa lý gần nhau, có khả năng sử dụng chung bộ máy quản lý, đội ngũ giáo viên, bộ phận chuyên môn, nhân sự hỗ trợ và cơ sở vật chất.
Quá trình này phải đồng thời tính đến mức độ thuận lợi về giao thông, an toàn đưa đón học sinh, khả năng tổ chức bán trú, học 2 buổi/ngày, điều kiện hạ tầng số và khả năng quản trị thống nhất giữa các phân hiệu, điểm trường; không làm ảnh hưởng đến việc đi lại, học tập bình thường của trẻ em, học sinh.
Sau sắp xếp, tỉnh yêu cầu có lộ trình đầu tư, cải tạo, nâng cấp và khai thác hiệu quả quỹ đất, cơ sở vật chất hiện có, phù hợp với định hướng phát triển không gian, quy mô dân cư và nhu cầu phát triển giáo dục của địa phương.
Yêu cầu đầu tư được đặt ra trong bối cảnh điều kiện cơ sở vật chất giữa các địa bàn còn khác biệt. Theo đánh giá trong phương án, tỷ lệ phòng học kiên cố của tỉnh đạt khoảng 99% và trên 96% trường mầm non, phổ thông công lập đạt chuẩn quốc gia. Tuy nhiên, thiết bị dạy học tối thiểu phục vụ Chương trình giáo dục phổ thông 2018 vẫn còn thiếu, chưa đồng bộ; một số trường tại các phường có diện tích khuôn viên hạn chế, khó mở rộng trong thời gian ngắn.
Cơ sở vật chất khang trang tại Trường Tiểu học Yên Trị (Yên Đồng, Ninh Bình).
Tại một số khu vực đô thị, khu công nghiệp và địa bàn có tốc độ đô thị hóa cao, số lượng học sinh tăng gây áp lực về phòng học, diện tích trường, tổ chức dạy học 2 buổi/ngày và các công trình phụ trợ. Ngược lại, một số địa bàn nông thôn có trường quy mô nhỏ, số lớp và học sinh ít nhưng vẫn phải duy trì đầy đủ bộ máy quản lý và hoạt động hành chính.
Vì vậy, phương án xác định việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục phải gắn với điều chỉnh quy mô tuyển sinh, phân tuyến, bố trí điểm trường và kế hoạch đầu tư trung hạn, tránh tình trạng nơi thừa cơ sở vật chất nhưng ít người học, nơi tập trung đông học sinh lại thiếu phòng học, diện tích khuôn viên chật hẹp.
Ưu tiên đầu tư nơi thiếu phòng học, khuôn viên chưa đạt
Đối với nguồn lực đầu tư, tỉnh xác định xây dựng kế hoạch và ưu tiên bố trí ngân sách để xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất cho các cơ sở giáo dục có quy mô lớn sau sắp xếp, đáp ứng yêu cầu dạy học.
Việc quy hoạch sử dụng đất cũng được đặt ra, trong đó bố trí đất tại vị trí phù hợp để xây dựng, mở rộng trường học; ưu tiên sử dụng trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư sau sắp xếp cho các cơ sở giáo dục, đặc biệt là những nơi diện tích khuôn viên chưa đáp ứng quy định, còn thiếu phòng học hoặc có phòng học bán kiên cố, xuống cấp.
Nguồn lực thực hiện gồm ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh, xã, các nguồn tài trợ, hỗ trợ, huy động xã hội hóa và lồng ghép các chương trình, dự án khác để đầu tư, cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học.
Cùng với đầu tư, việc sắp xếp cũng tạo điều kiện rà soát tổng thể quỹ đất, trụ sở, phòng học, công trình phụ trợ và thiết bị của các cơ sở giáo dục; điều chuyển tài sản từ nơi thừa sang nơi thiếu, ưu tiên đầu tư cho những cơ sở có nhu cầu sử dụng cao, tránh để tài sản xuống cấp, bỏ hoang hoặc sử dụng sai mục đích.
Đối với tài sản công trong quá trình hợp nhất, sáp nhập, tỉnh yêu cầu kiểm kê, quản lý và bàn giao chặt chẽ, không để xảy ra thất thoát, lãng phí. Trường chính, phân hiệu, điểm trường duy trì lâu dài, điểm trường chuyển tiếp và cơ sở dôi dư phải được phân loại rõ. Nhà, đất trường học không được chuyển đổi mục đích hoặc xử lý khi chưa đánh giá đầy đủ nhu cầu giáo dục lâu dài và chưa có quyết định của cấp có thẩm quyền.
Sở Xây dựng được giao phối hợp rà soát, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch nhằm bảo đảm quỹ đất cho các cơ sở giáo dục thực hiện mục tiêu phát triển, sáp nhập, chuyển đổi, đồng thời dành quỹ đất dự phòng cho các cơ sở dự kiến phát triển trong những giai đoạn tiếp theo.
Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp xây dựng kế hoạch sử dụng đất của các cơ sở giáo dục, tham mưu bảo đảm đủ quỹ đất xây dựng trường, lớp học và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ sở giáo dục theo quy hoạch phát triển giáo dục.
Theo phương án, các phân hiệu sau sắp xếp vẫn được đầu tư, đáp ứng điều kiện về diện tích và cơ sở vật chất như một trường; đồng thời tỉnh yêu cầu rà soát, khai thác hiệu quả quỹ đất, ưu tiên nguồn lực cho những cơ sở có nhu cầu sử dụng cao.
