Anh P.V.T., 35 tuổi, ở Bắc Ninh, vẫn chưa hết ám ảnh sau lần hóc xương cá tưởng chừng đơn giản. Một miếng cơm lớn được anh nuốt xuống với hy vọng đẩy chiếc xương mắc trong cổ họng đi, nhưng cuối cùng lại khiến dị vật cắm sâu hơn, xuyên khỏi thực quản.
Tai nạn xảy ra khi anh T. ăn lẩu cá ngạnh sông. Loại cá này có phần ngạnh cứng, sắc nên khi một chiếc xương lớn mắc lại trong họng, anh lập tức cảm thấy đau và vướng.
Anh cố khạc nhổ nhưng không lấy được dị vật ra. Nghĩ theo cách nhiều người vẫn truyền miệng, anh lấy một miếng cơm lớn, nuốt chửng để “đẩy” xương xuống.
Cách xử lý này không những không hiệu quả mà còn khiến tình trạng nghiêm trọng hơn. Chiếc xương bị đẩy sâu vào mô, gây đau dữ dội vùng cổ.
Khoảng 20h30 cùng ngày, anh T. đến một phòng khám tư nhân nội soi nhưng không tìm thấy dị vật. Sáng hôm sau, anh tiếp tục đến một cơ sở khác, được nội soi gây mê và chụp X-quang, song kết quả vẫn không phát hiện chiếc xương.
Do vùng họng có dấu hiệu phù nề, bác sĩ nghi ngờ dị vật nằm sâu và khuyến cáo anh chuyển lên tuyến trên để chụp CT.
Bác sĩ xử trí ca bệnh hóc xương cá.
Tại Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, nội soi ban đầu cũng không ghi nhận chiếc xương. Các bác sĩ sau đó chỉ định chụp CT-Scanner. Hình ảnh cho thấy dị vật đã nằm sâu trong các tổ chức vùng cổ.
“Ban đầu tôi nghĩ hóc xương đơn giản, chỉ cần gắp ra là xong, không ngờ xương đi sâu quá phải phẫu thuật“, anh T. kể.
Chiếc xương xuyên khỏi thực quản
ThS.BSNT Phạm Thùy Linh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, cho biết khi nhập viện, bệnh nhân nuốt đau, nuốt vướng nhiều, tăng tiết đờm dãi và đau rõ vùng cổ.
Kiểm tra cho thấy chiếc xương đã đâm xuyên thành thực quản, đi vào các tổ chức phần mềm vùng cổ, trong đó có khu vực tuyến giáp. Dị vật gây nhiễm trùng tại chỗ và ảnh hưởng đến các cấu trúc xung quanh.
Theo bác sĩ Linh, với một trường hợp nghi hóc xương, việc khai thác kỹ thời điểm xảy ra, loại dị vật, triệu chứng và những cách xử trí trước đó rất quan trọng. Bác sĩ đồng thời cần kiểm tra vùng họng, hạ họng và thanh quản.
Không phải trường hợp nào nội soi cũng tìm thấy xương. X-quang cũng có thể bỏ sót những mảnh xương nhỏ hoặc nằm ở vị trí khó quan sát. Khi người bệnh vẫn có triệu chứng rõ, đặc biệt đau và vướng vùng cổ, CT-Scanner có thể giúp xác định chính xác vị trí dị vật và mức độ tổn thương.
Trường hợp anh T. càng khó xử lý do chiếc xương rất mảnh. Trong lúc phẫu thuật, dị vật còn dịch chuyển khỏi vị trí được xác định trên phim CT, khiến việc tìm và lấy xương trở nên phức tạp hơn.
Ê-kíp phải kết hợp thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh ngay trong quá trình mổ để định vị dị vật. Sau đó, chiếc xương được lấy ra an toàn, các tổ chức xung quanh được bảo tồn.
Sau điều trị, vết mổ của anh T. đã khô. Người bệnh hết đau, không còn cảm giác vướng và có thể ăn uống, sinh hoạt bình thường.
Đừng dùng cơm để chữa hóc xương
Theo bác sĩ Linh, hóc xương cá nếu được phát hiện sớm thường có thể xử lý tương đối thuận lợi. Ngược lại, việc bỏ sót dị vật hoặc cố xử trí bằng các mẹo dân gian có thể biến một tình huống đơn giản thành cấp cứu nguy hiểm.
Dị vật sắc nhọn có thể làm rách hoặc thủng thực quản, gây nhiễm trùng, áp-xe vùng cổ, thậm chí lan xuống trung thất. Trong những trường hợp nghiêm trọng, xương cá còn có nguy cơ làm tổn thương mạch máu lớn, gây chảy máu ồ ạt và đe dọa tính mạng.
Bác sĩ khuyến cáo khi ăn cá có xương, mọi người nên ăn chậm, nhai kỹ và tập trung trong bữa ăn. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, người đeo răng giả hoặc có rối loạn tâm thần cần được đặc biệt lưu ý khi ăn thực phẩm có xương.
Người dân cũng nên tránh vừa ăn vừa nói chuyện, cười đùa, xem điện thoại hoặc sử dụng nhiều rượu bia vì dễ mất tập trung và tăng nguy cơ hóc dị vật.
Quan trọng nhất, khi hóc xương, không nên cố nuốt cơm, rau hoặc thức ăn khác để đẩy xương xuống. Cũng không nên tự móc họng gây nôn vì có thể làm niêm mạc hạ họng, thanh quản tổn thương và phù nề thêm.
Nếu biết rõ mình vừa hóc xương và xuất hiện các triệu chứng như nuốt đau, nuốt vướng kéo dài, tăng tiết nước bọt hoặc đau vùng cổ, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng để được kiểm tra và xử trí sớm.
